LEKCJA NR 4. ROZBICIE DZIELNICOWE 1279- 1306 R.

KU ZJEDNOCZENIU ZIEM POLSKICH

Bolesław wyznaczył następcą swojego kuzyna, z mazowieckiej linii Piastów, księcia brzesko –łęczycko –sieradzkiego Leszka Czarnego, który został panem Krakowa w 1279r.

Leszek Czarny

Leszek Czarny, chcąc się przeciwstawić możnym, opierał się na mieszczanach. W 1282 r. rozpoczął się konflikt Leszka z biskupem krakowskim Pawłem z Przemankowa. Biskup został aresztowany pod zarzutem sprzymierzenia się przeciwko księciu z Niemcami. W 1285 r. roku możni krakowscy zbuntowali się przeciwko Leszkowi, powołali na tron Konrada Czerskiego. Mieszczanie krakowscy obronili zamek wawelski i Konrad nie wtargnął do miasta. Buntownicy zostali ukarani przez księcia, natomiast mieszczanie otrzymali szereg przywilejów m.in. prawo otoczenia miasta murami, co przydało się już w 1287 r. kiedy to ziemię polskie po raz trzeci zostały najechane przez Mongołów.

System obronny Krakowa z XIV wieku, który zastąpił drewniane umocnienia

W tym samym roku 1287 r. Leszek Czarny, Przemysław II, Henryk IV Probus zawarli układ na przeżycie. Leszek zmarł w 1288r. Kraków został przejęty przez Henryka IV Probusa. Tak jak poprzednik, Probus popierał mieszczaństwo. Rozpoczął także starania o polska koronę, które nie zakończyły się sukcesem. W 1290r. roku został otruty we Wrocławiu przez swojego lekarza. Po jego śmierci Małopolskę przejął Przemysław II, ale już w 1291r. Kraków został zajęty przez Wacława II, który otrzymał nadanie ziemi krakowskiej z rąk króla Niemiec Rudolfa z Habsburga. W tym samym roku 1291 r. Wacław II nadał dla rycerstwa ziemi krakowskiej i sandomierskiej przywilej w Lutomyślu, w którym król obiecywał, że urzędy będą nadawane tylko miejscowym i nie wzrośnie wymiar podatków z dóbr rycerskich. W 1295r. po śmierci Mszczuja II Przemysław II przejął Wielkopolskę. 26 czerwca 1295r. za zgodą papieża, arcybiskup Jakub Świnka koronował Przemysława II na króla, ale już 8 lutego 1296r. Przemysław został zamordowany przez Brandenburczyków w lasach pod Rogoźnem, na Pomorzu Gdańskim.

Koronacja Przemysława II

Śmierć Przemysława II pod Rogoźnem

Z KRONIKI WIELKOPOLSKIEJ

Gdy pochowany został w Oliwie książę Mściwój, Przemysł przybył do Gdańska i objął w posiadanie księstwo pomorskie. Potem otrzymał od stolicy apostolskiej koronę królestwa polskiego. Żył jeszcze jeden rok i schwytany przez pachołków margrabiego Brandenburgii, Waldemara, został zabity na pomszczenie świętej Lukardy swojej małżonki

Państwo Przemysława II

Rycerstwo wielkopolskie oddało władzę nad dzielnicą w ręce Władysława Łokietka, nie umiał jednak utrzymać księstwa i przejął je Wacław II. W 1300 r. Jakub Świnka koronował Wacława na króla.

Wacław II Przemyślida

Panowanie Przemyślidów w Polsce 1300-1306r. Unia personalna polsko- czeska.

Panowanie Wacława II rozpoczęło unię personalną polsko- czeską, która przez historyków jest oceniana negatywnie. Wacław II traktował nas jak czeską kolonię. Nie dbał o nasze interesy, czego dowodem była jego umowa z Brandenburczykami, którzy mieli mu udzielić pomocy przy zdobywaniu korony węgierskiej, w zamian miał im przekazać Pomorze Gdańskie. Wacław I unowocześnił polska administracje powołując urząd starostów, których król miał prawo odwołać do tej pory wszystkie urzędy w Polsce były dziedziczne i nieusuwalne/. Król pozostawił kasztelanów i wojewodów, ale z urzędów tych uczynił funkcje tylko i wyłącznie honorowe. Nawet ta reforma nie była dla nas korzystna, bo na starostwach obsadzał bądź Niemców bądź, zniemczonych Czechów. Wacław II poślubił córkę Przemysława II Elżbietę Ryksę w1303 r. zmarł w 1305 r., na tron wstąpił jego syn Wacław III, który w 1306r. wyprawił się do Krakowa aby koronować się na króla Polski. Nigdy do Polski nie dotarł. Został zamordowany przez dwóch czeskich szlachciców pod Ołomuńcem. Na Wacławie III wymarła dynastia Przemyślidów i skończyła się unia personalna polsko- czeska.

Wacław III Przemyślida

  Zamach na Wacława III