MATERIAŁY DO NAUKI. ROZBICIE DZIELNICOWE 1202-1241

1. WALKA O TRON KRAKOWSKI 1202-1211 r.

a. 1202- 1206 panowanie w Krakowie Władysława Laskonogiego

-1202 r. powołanie przez możnych na tron krakowski, księcia wielkopolski Władysława Laskonogiego- jako próba niedopuszczenia możnych z sandomierskiego dworu Leszka Białego do urzędów krakowskich

- wprowadzenie rządów silnej ręki przez Władysława Laskonogiego w Krakowie

-fiskalizm

1206 r.- wygnanie Laskonogiego z Krakowa przez możnych

 

b.1206 r.- 1210 panowanie w Krakowie Leszka Białego

przekazanie przez możnych krakowskich tronu książęcego Leszkowi Białemu

- powołanie przez Leszka Białego na urząd kasztelana krakowskiego swojego sandomierskiego opiekuna palatyna Goworka- wyniesienie urzędu kasztelana krakowskiego

nad urząd palatyna krakowskiego

-wspieranie się przez Leszka Białego na klerze krakowskim w celu zrównoważenie potęgi możnych krakowskich- 1207 r. zezwolenie na kanoniczny wybór biskupa krakowskiego

1210 r. utrata tronu krakowskiego na rzecz księcia raciborsko- bytomskiego Mieszka Plątonogiego

1210 r.- udział Leszka Białego w synodzie borzykowskim- nadanie Kościołowi przywilejów

ekonomicznych

Polska w czasie panowanie Leszka Białego

c. 1210-1211 panowanie w Krakowie Mieszka Plątonogiego

-1210 r. przywrócenie przez papieża Innocentego III ustawy sukcesyjnej Bolesława Krzywoustego na rzecz najstarszego z rodu Piastów księcia śląskiego Mieszka Plątonogiego

- przejęcie przez Mieszka Plątonogiego Krakowa

- Mieszko Plątonogi- ostatni princeps

-1211 r. śmierć Mieszka Plątonogiego w Krakowie, odzyskanie ziemi krakowskiej przez Leszka Białego

d. 1211- 1227 r. drugie panowanie Leszka Białego w Krakowie

-1214 r. przekazanie bratu Konradowi Mazowsza

- 1215 r. - nadanie Kościołowi przywileju kanonicznego sądownictwa- pierwszy przywilej stanowy w Polsce

1217 r. - zawarcie przez Leszka Białego układu na przeżycie z Władysławem Laskonogim

1226 r.- sprowadzenie Polski zakonu krzyżowego przez Konrada Mazowieckiego i oddanie im w lenno ziemi chełmińskiej

1227 r. śmierć Leszka Białego w czasie zamachu w Gąsawie

2. UNIEZALEŻNIANIE SIĘ KOŚCIOŁA POLSKIEGO OD WŁADZY ŚWIECKIEJ

a. 1207 r. - pierwszy na ziemiach polskich wybór biskupa przez kanoników- biskupem Krakowa został Wincenty Kadłubek

b. 1210 r. przywilej borzykowski

- immunitet ekonomiczny- zwolnienie z podatków na rzecz księcia

- rezygnacja przez książąt z prawa ius spoli ( ruchomości po zmarłym biskupie)

 

c. 1215 r. przywilej wolborski dla duchowieństwa- pierwszy przywilej stanowy w Polsce

- potwierdzenie przywileju borzykowskiego

-prawo duchowieństwa do własnego sądownictwa i niestawiania się przed sądami świeckimi

c. Reformy arcybiskupa gnieźnieńskiego Henryka Kietlicza 1199-1219 r.

- wprowadzanie w życie reform Innocentego III z IV soboru laterańskiego

- podział polskich biskupstw na parafie

- uniezależnianie biskupów od władzy książąt

3. PRÓBA ZJEDNOCZENIA PAŃSTWA POLSKIEGO PRZEZ HENRYKÓW ŚLĄSKICH

a. 1217 r. zawarcie przez księcia śląskiego Henryka Brodatego układu na przeżycie z księciem wielkopolskim Władysławem Laskonogim

b. 1227 r. utrata Wielkopolski przez Władysława Laskonogiego na rzecz bratanka Władysława Odonica- schronienie się Laskonogiego na śląskim dworze

c.1228 r. spotkanie Władysława Laskonogiego w Cieni z rycerstwem małopolskim, które wobec zajęcia Krakowa przez Konrada Mazowieckiego, postanowiło uznać prawa Laskonogiego do Małopolski wynikające z układu na przeżycie

- nadanie możnym małopolskim przywileju w Cieni przez Laskonogiego- potwierdzenie praw, oraz przyrzeczenie, że nie będzie obsadzał urzędów krakowskich osobami spoza Małopolski

- uznanie przez Laskonogiego syna Leszka Białego, Bolesława Wstydliwego, swoim następcą

d. 1228 r. przekazanie przez Władysława Laskonogiego praw do Małopolski Henrykowi Brodatemu

- wygnanie z Krakowa przez Henryka Brodatego Konrada Mazowieckiego

-przyłączenie Małopolski do Śląska- początek tworzenia się Państwa Henryków Śląskich

e. 1231 r. śmierć na Śląsku Władysława Laskonogiego- potwierdzenie praw Henryka Brodatego do Wielkopolski na skutek układu na przeżycie z 1217 r

f. 1231 r.-1234 r. zwycięska wojna Henryka Brodatego z Władysławem Odonicem o Wielkopolskę- przyłączenie Wielkopolski do państwa Henryków Śląskich

g. 1234- 1238 r. bezskuteczne starania Henryka Brodatego o koronę, zakończone jego śmiercią

h. 1238 r. przejęcie sukcesji śląskiej przez Henryka Pobożnego- kontynuowanie starań o koronę

i. 1264 r. kanonizacja żony Henryka Brodatego- św. Jadwigi z Meranii (patronka Śląska)

Państwo Henryków Śląskich

4. 1241 R. PIERWSZY NAJAZD MONGOŁÓW NA ZIEMIĘ POLSKIE

a. klęska rycerstwa małopolskiego pod Chmielnikiem

b. klęska rycerstwa śląskiego pod Legnicą- śmierć Henryka Pobożnego

c. rozpad państwa Henryków Śląskich- zaprzepaszczenie szansy na zjednoczenie Polski

Bitwa pod Legnicą 1241 r.

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

L. P		PRAWDA	FAŁSZ
1.	Opiekunem małoletniego Leszka Białego i jego brata Konrada Mazowieckiego był biskup krakowski Mikołaj Pełka		F
2.	Ostatnim księciem, który nosił tytuł princepsa był Mieszko Plątonogi	P
3.	Władysław Laskonogi to książę z mazowieckiej linii Piastów		F
4.	Pierwszy kanoniczny wybór biskupa miał miejsce w Krakowie w 1207 r.	P
5.	Pierwszym kanonicznie wybranym biskupem był Wincenty Kadłubek	P
6.	Konrad Mazowiecki to rodzony brat Leszka Białego	P
7.	Konrad Mazowiecki oddał Zakonowi Krzyżackiemu w lenno Kujawy w 1226 r.		F
8.	W zbrodni gąsawskiej stracił życie książę Śląska Henryk Brodaty		F
9.	Władysław Odonic to przedstawiciel wielkopolskiej linii Piastów i bratanek Władysława Laskonogiego	P
10.	Jadwiga z Meranii, patronka Śląska była żoną Henryka Pobożnego		F
11.	Pierwszą bitwę z Mongołami rycerstwo polskie stoczyło w 1241 r. pod Legnicą		F
12.	Po bitwie pod Legnicą, Mongołowie, zdobyli i zniszczyli Legnicę na skutek zdrady		F
13.	Przywilej w Cieni Władysław Laskonogi nadał rycerstwu wielkopolskiemu		F
14.	Henryk Kietlicz to arcybiskup gnieźnieński z lat 1199- 1219	P
15.	Pierwszy przywilej stanowy został nadany szlachcie w 1215 r.		F

Poprawne odpowiedzi: 1/F, 2/P, 3/F, 4/P, 5/P, 6/P , 7/F, 8/F, 9/P, 10/F, 11/F, 12/F, 13/F, 14/P, 15/F