MATERIAŁY DO NAUKI NR 5. RYWALIZACJA ANGIELSKO- FRANCUSKA

I. ANGLIA W ROZKWICIE ŚREDNIOWIECZA

1.PANOWANIE DYNASTII NORMANDZKIEJ 1066- 1135 R.

a. Wilhelm I Normandzki 1066-1086

-wprowadzenie w Anglii feudalizmu na zasadzie „ wasal mojego wasala jest moim wasalem"

- 1086 r. Domesday Book- spis majątkowy poddanych

-wykorzystanie słabości francuskich królów i nieskładanie hołdu lennego z Normandii

b. panowanie Henryka I Beauclerca

-powołanie Izby Gwiaździstej- najwyższy sąd królewski

-powołanie Izby Szachownicy- zbieranie podatków, budżet królestwa

- wydanie za mąż córki Matyldy za księcia Andegawenii Gotfryda Plantageneta i wobec braku

męskich potomków wyznaczenie tej pary jako sukcesorów tronu angielskiego

-1135 r. śmierć Henryka I Beauclerca – koniec dynastii normandzkiej

2. PANOWANIE STEFANA I Z BLOIS 1135- 1154 R.

-zlekceważenie przez możnych angielskich woli Henryka I i powołanie na tron Stefana z Blois

( syn córki Wilhelma Normandzkiego Adeli i hrabiego Stefana z Blois- uczestnika I krucjaty rycerskiej)

-wojna domowa w Anglii między zwolennikami Stefana I z Blois, a zwolennikami Matyldy i Gotfryda

-wobec braku męskiego potomka, uznanie przez Stefana z Blois Henryka Plantageneta( syn Matyldy i Gotfryda) następcą tronu angielskiego

3. PANOWANIE DYNASTII PLANTAGENETÓW W ANGLII 1154- 1299 R.

a. panowanie Henryka II Plantageneta

1151 r.- małżeństwo z rozwiedzioną z Ludwikiem VII Kapetyngiem Eleonorą z Akwitanii,

Akwitania, jako posag Eleonory, we władzy Henryka Plantageneta

-1152 r. - umowa ze Stefanem I Z Blois o dziedziczeniu przez Henryka tronu angielskiego

-1154 r. -Henryk II Plantagenet królem Anglii, księciem Normandii, Andegawenii i Akwitanii

-1158 r. - przejęcie panowania nad Bretanią, po bezdzietnej śmierci swojego wnuka Artura, księcia Normandii

-Henryk II właścicielem Zachodniej Francji, odmowa składania hołdu z księstw francuskim

królom Francji

-1164 r. początek przygotowań do wojny o koronę francuską- wprowadzenie ustaw clarendońskich- opodatkowanie kleru

1164- 1170 r. konflikt z arcybiskupem Canterbury Tomaszem Becketem o ustawy clarendońskie

1170 r. - zamordowanie Tomasza Becketa w katedrze, w czasie odprawiania mszy

1172 r. rezygnacja króla z dominacji nad Kościołem w Anglii, upokarzająca ceremonia pokuty

za śmierć Tomasza Becketa ( król został publicznie wychłostany nago)

1173 r. - konflikt z żoną Eleonorą z Akwitanii i synami – wojna domowa w Anglii

1180 r. -osłabiony wojną domową Henryk II złożył nowemu królowi Francji Filipowi II Augustowi hołd lenny

1189 r. - śmierć Henryka II Plantageneta

Posiadłości Henryka II Plantageneta we Francji

b. panowanie Ryszarda Lwie Serce 1189- 1199 r.

1189 r. złożenie hołdu lennego Filipowi II Augustowi przez Ryszarda Lwie Serce

1190 r. wspólny wyjazd króla Francji i Anglii na III krucjatę

1190c r.- 1194 r. pobyt Ryszarda Lwie Serce na III krucjacie

1194 r. uwięzienie Ryszarda Lwie Serce przez cesarza Henryka VI, wymuszenie hołdu lennego

na Ryszardzie i okupu za uwolnienie

1189- 1194r. okrutne rządy regencyjne w Anglii brata Ryszarda Lwie Serce Jana ez Ziemi

1194 – 1199 r. wojna Ryszarda Lwie Serce z Filipem II o angielskie posiadłości na terenie Francji

1199 r. - bezpotomna śmierć Ryszarda Lwie Serce

c. panowanie Jan Bez Ziemi 1199 – 1216 r.

-nieudolne i i okrutne rządy Jana Bez Ziemi

-opór społeczeństwa, którego symbolem był Robin Hood

-1202-1208 r. wojna angielsko- francuska, przejęcie przez Filipa II Augusta wszystkich posiadłości angielskich na terenie Francji

1209 r. klątwa Innocentego III na Jana Bez Ziemi

1213 r.- złożenie hołdu lennego papieżowi przez Jana Bez Ziemi

1215 r. -podpisanie przez Jana Bez Ziemi Wielkiej Karty Swobód, w celu zlikwidowania buntu możnych angielskich

1216 r.- śmierć Jana Bez Ziemi

Wielka Karta Swobód

 Podpisanie Wielkiej Karty

d. panowanie Henryka III Plantageneta 1216- 1272 r.

- wzrost znaczenia możnych angielskich w związku z małoletniością Henryka III

-1258 r. wydanie przez Henryka III prowizji oksfordzkich- potwierdzenie przywilejów szlachty

-1264 r. -bunt szlachty z powodu nieprzestrzegania przez Henryka III Wielkiej Karty Swobód i prowizji oksfordzkich, na czele buntu Szymon de Montfort Młodszy

-1264 r. zwycięstwo buntowników pod Lewes, król w niewoli

-1265 r. zwołanie przez Szymona de Montfort pierwszego Parlamentu- angielskie przedstawicielstwo stanowe

- wystąpienie możnych angielskich przeciwko Szymonowi de Montfort z powodu zaproszenia przez niego do parlamentu mieszczan

-1265 r.- przegrana i śmierć Szymona de Montfort Młodszego w bitwie pod Evensham, odzyskanie władzy przez Henryka III

- 1272 r. - śmierć Henryka III

e. panowanie Edwarda I 1272- 1307 r.

- 1295 r. zwołanie przez Edwarda I Wielkiego i Modelowego Parlamentu- dwie izby: Izba Lordów( dziedzicznie i dożywotni przedstawiciele arystokracji, Izba Gmin- posłowie wybierani spośród szlachty)

-1297 r. przyznanie parlamentowi prawa do zatwierdzania królewskich edyktów podatkowych

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

L. P	PRAWDA	FAŁSZ
1.	Podatkowy spis zarządzony przez Wilhelma Zdobywcę to Domesday Book	P
2.	Po wymarciu dynastii normandzkiej władzę w Anglii przejęła dynastia Plantagenetów	F
3.	Ustawy clarendońskie zostały wydane w 1164 r. przez Henryka I Beauclerca	F
4.	We władzy królów angielskich znalazły się cztery francuskie księstwa: Normandia, Akwitania, Andegawenia, Bretania	P
5.	Ryszard Lwie Serce poślubił byłą francuską królową Eleonorę z Akwitanii	F
6.	Wielką Kartę Swobód wydał w 1220 roku Jan Bez Ziemi	F
7.	Wielki i Modelowy Parlament został wydany za panowania Edwarda I	P
8.	Szymon de Montfort Starszy stał na czele buntu przeciwko Henrykowi III	F
9.	Jan Bez Ziemi musiał złożyć hołd lenny papieżowi Innocentemu III	P
10.	Jan Bez Ziemi uczestniczył w III krucjacie	F

Poprawne odpowiedzi: 1/P, 2/F, 3/F, 4/P, 5/F, 6/F, 7/P, 8/F, 9/P, 10/P

II FRANCJA W ROZKWICIE ŚREDNIOWIECZA

1.PANOWANIE PIERWSZYCH KAPETYNGÓW

a. 987 r. wymarcie dynastii Karolingów w Królestwie Zachodniofrankońskim

b. 987 r. wybór na króla Hugona Kapeta- założyciel dynastii Kapetyngów

c. słaba władza pierwszych Kapetyngów spowodowana rozdrobnieniem domeny królewskiej pomiędzy licznych feudałów oraz elekcyjnością ich władzy

d. przejście Normandii, Akwitanii, Andegawenii oraz Bretanii pod panowanie królów angielskich- nieskładanie hołdu lennego przez angielskich władców

Rozdrobnienie feudalne Francji w X wieku

2. WZMOCNIENIE AUTORYTETU WEWNĘTRZNEGO I MIĘDZYNARODOWEGO FRANCJI XII/XIII WIEKU

a. panowanie Ludwika VII 1137- 1180 r.

1147- 1149 r. udział króla w II krucjacie

1152 r. rozwód z Eleonorą z Akwitanii, utrata Akwitanii

b. panowanie Filipa II Augusta

1180 r. nakłonienie króla Anglii Henryka II Plantageneta do złożenia hołdu lennego z francuskich księstw

1190 -1191 r. udział Filipa II Augusta w III krucjacie

1194- 1199 r. wojna z Ryszardem Lwie Serce o francuskie księstwa w rękach angielskich

1202- 1208 r. odebranie Anglikom Normandii, Akwitanii, Andegawenii i Bretanii

2 poł. XII wieku rozwój herezji katarów (albigensów) w Langwedocji

1209 r. ogłoszenie się przez hrabiego Rajmunda VI z Tuluzy królem Langwedocji

1209- 1229 r. wyprawy krzyżowe do Langwedocji przeciwko Katarom, na czele Szymon de Montfort Starszy

1223 r. śmierć Filipa II Augusta

c. panowanie Ludwika IX Święty 1226- 1270 r.

-1257 r. założenie Kolegium Teologicznego w Paryżu, przekształcenie Akademii Paryskiej w Uniwersytet

-1259 r. pokój paryski, dobrowolne przekazanie Anglii Księstwa Gujeny( część Akwitanii)

-powołanie Parlamentu Paryskiego- najwyższy sąd królewski z prawem zatwierdzania

królewskich edyktów podatkowych

1249- 1250 r. zorganizowanie przez króla VI krucjaty

1270 r.- udział króla w VII krucjacie i jego śmierć

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

L. P	PRAWDA	FAŁSZ
1.	Pierwszym królem Francji był Hugon Kapet	P
2.	Władza pierwszych Kapetyngów była słaba bo domena królewska, którą dysponowali była niewielka	P
3.	Żona króla Francji Ludwika VII, po rozwodzie z nim poślubiła przyszłego króla Anglii Henryka Plantageneta	P
4.	Ludwik VII uczestniczył w II krucjacie	P
5.	Pierwszym królem Francji, któremu złożył hołd lenny z francuskich księstw król Anglii był Filip II August	P
6.	Filip II August to król Francji z nowej dynastii Andegawenów	F
7.	Ludwik VI, król Francji zorganizował VI i VII krucjatę	F
8.	Ludwik IX Święty zwołał Parlament Paryski- francuskie przedstawicielstwo stanowe	F
9.	Na mocy pokoju paryskiego z 1259 r. Księstwo Gujeny przeszło na własność Anglii	P
10.	Kolegium Teologiczne powołane w Paryżu nazywało się od założyciela Sorbona	P

Poprawne odpowiedzi: 1/P, 2/P, 3/FP 4/P, 5/F, 6/F, 7/F, 8/PF 9/P, 10/P