2. KAZIMIERZ WIELKI

POLITYKA ZAGRANICZNA KAZIMIERZA WIELKIEGO

1. STOSUNKI POLSKO- KRZYŻACKIE

1. 1335 zjazd w Wyszehradzie w sprawie Pomorza

-arbitraż króla Czech i Węgier

-Pomorze Gdańskie zostaje własnością Krzyżaków

jako polska jałmużna dla zakonu

-Zakon zwraca Polsce Kujawy i ziemię dobrzyńską

-brak akceptacji Kazimierza dla tego kompromisu

1. 1339 r. sąd papieski w Warszawie w sprawie Pomorza

wydanie przez papieskich sędziów korzystnego wyroku dla Polski- zwrot Pomorza Gdańskiego przez Krzyżaków

- niezatwierdzenie wyroku przez papieża

1. 1339 r. drugi zjazd w Wyszehradzie w sprawie Pomorza

- wydanie przez Karola Roberta Andegaweńskiego i Jana Luksemburskiego takiego samego orzeczenia jak za pierwszym razem

-ponowne niezaakceptowanie wyroku przez polskiego

króla

1. 1343 r. pokój wieczysty w Kaliszu

Pomorze Gdańskie przy Krzyżakach jako wieczna

jałmużna Polski dla Zakonu

-zwrot Polsce Kujaw i ziemi dobrzyńskiej

-tytuł „Pana i dziedzica Pomorza” dla Kazimierza i jego następców

Pokój kaliski nie kończył dla Kazimierza sprawy Pomorza, jedynie ją odsuwał w czasie. Tytuł „Pana i dziedzica Pomorza” dawał jego następcą wysunięcia żądań rewindykacyjnych, gdyby np. Zakon Krzyżacki przestał istnieć

2. STOSUNKI Z CZECHAMI

1. 1335 r. spotkanie w Trenczynie z królem Czech Janem Luksemburskim- zgoda czeskiego króla na uczestniczenie w spotkaniu w Wyszehradzie
2. 1335 r. arbitraż Jana Luksemburskiego w Wyszehradzie w sprawie polsko- krzyżackiego sporu o Pomorze Gdańskie- wykupienie przez Kazimierza od króla Czech praw do korony polskiej po Przemyślidach
3. 1339 r. udział Jana Luksemburskiego w drugim arbitrażu wyszehradzkim
4. 1346 r. śmierć Jana Luksemburskiego, przejęcie tronu Czech przez jego syna

Karola IV Luksemburga

1. 1346- 1348 r. wojna Kazimierza Wielkiego w Karolem IV Luksemburgiem o Śląsk

-zawarcie przez Kazimierza antyczeskiego przymierza z ostatnim niezależnym księciem Śląska, Bolkiem II Świdnickim

-brak sukcesów w wojnie

-1348 r. zawarcie przez Kazimierza z królem Czech pokoju w Namysłowie

-uznanie praw Karola IV do Śląska przez Kazimierza

- uznanie praw polskiego króla do Mazowsza przez Karola IV

- 1350 r. zawarcie przez osamotnionego politycznie Bolka II Świdnickiego

układu sukcesyjnego z Karolem IV Luksemburgiem- w zamian za pokój

dziedziczka księstwa świdnicko- jaworskiego Anna poślubi Luksemburga

1353 r. ślub Anny z Karolem IV Luksemburgiem- ostatnie niezależne księstwo śląskie, świdnicko- jaworskie, dostaje się jako posag Anny pod czeskie panowanie

3. STOSUNKI Z WĘGRAMI

1. 1335 r. arbitraż Karola Roberta Andegaweńskiego w sprawie sporu polsko- krzyżackiego o Pomorze Gdańskiego
2. 1339 r. uczestniczenie węgierskiego króla w drugim arbitrażu wyszehradzkim

* przyrzeczenie sukcesji tronu polskiego Karolowi Robertowi w razie

* przyrzeczenie pomocy księciu Rusi Włodzimiersko- Halickiej Jerzemu

Trojdenowicowi w przymierzu z Kazimierzem

1. 1343 r. śmierć Karola Roberta Andegaweńskiego, przejęcie tronu węgierskiego przez jego syna Ludwika
2. 1350- 1351 r. udział węgierskiego wojska pod wodzą Ludwika w wyprawach na Ruś Włodzimiersko- Halicką
3. 1355 r. nadanie przez Ludwika Andegaweńskiego przywileju polskiej szlachcie w Budzie- w zamian za uznanie,przez szlachtę małopolską, jego praw do tronu, po bezpotomnej śmierci Kazimierza Wielkiego, przyrzekł nie nakładać nowych podatków i w czasie podróży będzie się sam utrzymywał

4. SPRAWA RUSI WŁODZIMIERSKI- HALICKIEJ

1. 1340 r. przybycie do Wyszehradu księcia Rusi Włodzimiersko- Halickiej Jerzego Bolesława Trojdenowica z prośbą o pomoc przeciwko buntującym się bojarom oraz Litwinom i Tatarom
2. 1340 r. otrucie przez bojarów Jerzego Trojdenowica
3. 1340 – 1341 r. pierwsza wyprawa Kazimierza na Ruś

* zdobycie przez wojska polskie Lwowa

* mianowanie bojara Dymitra Dietko namiestnikiem Rusi

* obsadzenie wojskami polskimi ziemi przemyskiej i sanockiej

1. 1345- 1346 r. druga wypraw polska na Ruś- przekazanie Litwie księstwa halickiego
2. 1349 – 1351 r. wyprawy wojsk polskich wspomaganych przez wojska węgierska- przejęcie całej Rusi Włodzimiersko- Halickiej z wyjątkiem Wołynia i Podola
3. 1366 r.- zdobycie przez Polskę Wołynia, Podola

5. STOSUNKI Z KSIĄŻĘTAMI MAZOWIECKIMI

1. 1348 r. - zrzeczenie się przez Karola IV Luksemburskiego praw lennych do Mazowsza w pokoju namysłowskim
2. 1351 r. złożenie przez Siemowita III, księcia całego Mazowsza, hołdu lennego Kazimierzowi Wielkiemu

6. WZROST ZNACZENIA POLSKI NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ

1. 1364 r. zjazd monarchów w Krakowie- ustalanie wspólnej polityki wobec zagrożenia tureckiego
2. uczta monarchów u Wierzynka

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

Zjazdy wyszehradzkie miały rozstrzygnąć spór polsko- krzyżacki o Pomorze Zachodnie

F

2.

W Warszawie w 1339 r. odbył się drugi sąd papieski w sprawie Pomorza

P

3.

Ostatnim niezależnym księciem Rusi Włodzimiersko- Halickiej był Jerzy Bolesław Trojdenowic

P

4.

Ostatnim niezależnym księciem Śląska był książę ziębicki Jan

F

5.

Księstwo świdnicko- jaworskie przeszło pod panowanie Czech jako posag księżniczki Anny Świdnickiej

P

6.

Na mocy pokoju namysłowskiego z 1348 r. Kazimierz Wielki wyrzekł się praw do Śląska

P

7.

Księciem mazowieckim, który złożył w 1351 r. hołd lenny Kazimierzowi był Siemowit III

P

8.

Wieczysty pokój z Krzyżakami w sprawie Pomorza został zawarty w Paryżu

F

9.

Zjazd monarchów w Krakowie odbył się w 1364 r.

P

10.

Ludwik Węgierski był wnukiem Kazimierza Wielkiego

F

POLITYKA WEWNĘTRZNA KAZIMIERZA WIELKIEGO

1. REFORMY SKARBOWE

1. wprowadzenie grosza polskiego jako obowiązującej w Polsce waluty
2. ujednolicenie podatków

* 12 gr. z łana chłopskiego w dobrach szlacheckich

* 24 gr. z łana chłopskiego w dobrach kościelnych

1. dochody z cła

2. REFORMY ADMINISTRACYJNE

1. podział państwa na:

* 2 prowincje

* każda prowincja na województwa

* każde województwo na ziemie

1. wprowadzenie urzędów centralnych:

* kanclerz- kancelaria państwa

*marszałek- bezpieczeństwo dworu i państwa

*podskarbi- skarb państwa

1. postawienie na czele każdej ziemi starosty

* zbieranie podatków

* zbieranie wojska w danej ziemi w razie zagrożenia

3. REFORMA MILITARNA

1. nałożenie na każdą ziemię obowiązku wystawiania chorągwi
2. obowiązek wystawienia przez możnych hufca
3. wybudowanie wokół granic państwa łańcucha twierdz
4. zobowiązanie mieszczan do obrony miast
5. budowanie murów obronnych wokół miast

4. REFORMA SĄDOWNICZA

1. powołanie na Wawelu Wyższego Sądu Prawa Niemieckiego dla mieszczan z miast lokowanych na prawie niemieckim
2. kodyfikacja prawa wielkopolskiego i małopolskiego- statuty wiślicko- piotrkowskie

5. REFORMA OŚWIATOWA

1. 1364 r. utworzenie w Krakowie Akademii Krakowskiej
2. postawienie na czele Akademii Krakowskiej kanclerza

6.REFORMY GOSPODARCZE

1. zmodernizowanie sposobu zarządzania żupami solnymi
2. wprowadzenie monopolu królewskiego na wszystkie kopaliny
3. przyznawanie miastom prawa składu i przymusu drożnego

7. CORONA REGNI POLONIAE

1. koncepcja państwa niepodzielnego, suwerennego, niezależnego od osoby władcy, posiadającego prawa i zasady ustrojowe, które władca musi szanować i przestrzega
2. wprowadzenie oficjalnej nazwy państwa: Korona Królestwa Polskiego
3. zaliczenie do Korony Królestwa Polskiego: Wielkopolski, Małopolski, Śląska, Mazowsza i Pomorza Gdańskiego

8. OPOZYCJA WIELKOPOLSKA

1. zawiązanie konfederacji przez szlachtę wielkopolską w 1352 r.- na czele Maćko Borkowic
2. 1360 r. skazanie Maćka Borkowica na śmierć głodową na zamku w Olsztynie

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

Akademia Krakowska powstała w 1364 r.

P

2.

Rektorem Akademii Krakowskiej był kanclerz

P

3.

Kazimierz Wielki wprowadził srebrnego denara jako walutę w Polsce

F

4.

Kazimierz Wielki wprowadził stały podatek poradlne

P

5.

Król założył na Wawelu Sąd Wyższy Prawa Niemieckiego dla mieszczan z miast lokowanych na prawie niemieckim

P

6.

Król dokonał kodyfikacji prawa ogólnopolskiego

F

7.

Koncepcja Korony Królestwa Polskiego stawiała króla ponad państwem

F

8.

Chorągiew to oddział wojska, które musiała wystawiać każda ziemia

P

9.

W każdej ziemi władzę króla reprezentował starosta

P

10.

Hufiec to oddział wojska, który w razie zagrożenia, musiał wystawiać każdy możny

P