8. JAN OLBRACHT I ALEKSANDER JAGIELLOŃSKI

PANOWANIE JANA OLBRACHTA 1492R.-1501R.

POLITYKA WEWNĘTRZNA

1. KSZTAŁTOWANIE SIĘ DEMOKRACJI SZLACHECKIEJ

a. 1492r. Pierwsze zwołanie sejmu walnego- polskiego przedstawicielstwa stanowego

b. struktura sejmu walnego

• 2- izbowy: Senat i Izba Poselska
• Trzy Stany Sejmujące: Król, Senatorowie i Posłowie
• Senat( dawna Rada Królewska) : kanclerz, marszałkowie, wojewodowie, kasztelanowie, biskupi i arcybiskup
• Izba Poselska: posłowie wybierani na dwuletnią kadencję na sejmikach ziemskich
• zasada jednomyślności obrad
• ustawy- konstytucje, zbiory ustaw- statuty

2. UTRWALENIE PRZEWAGI SZLACHTY NAD INNYMI STANA

a. 1497r. Zatwierdzenie przez króla statutów piotrkowskich

b. postanowienia wobec mieszczan w statutach piotrkowskich

- zakaz piastowania urzędów publicznych

- zakaz posiadania majątków ziemskich

- zwolnienie szlachty z cła za towary sprowadzane na potrzeby folwarku

POLITYKA ZAGRANICZNA

1.UTRZYMYWANIE REGULARNYCH KONTAKTÓW Z WŁADYSŁAWEM JAGIELLOŃCZYKIEM CZESKO- WĘGIERSKIM ORAZ WIELKIM KSIĘCIEM LITWY ALEKSANDREM JAGIELLOŃCZYKIEM

a. 1493r. zjazd Jagiellonów w Lewoczy

b. 1497r. zjazd Jagiellonów w Parczewie

2. 1497R. WYPRAWA NA MOŁDAWIĘ

a. dążenie do przywrócenia zależności lennej Mołdawii od Polski

b. klęska wojsk polskich, dowodzonych przez króla, w bitwie o zdobycie Suczawy,

stolicy Mołdawii

c. klęska wojsk polskich w bitwie na Bukowinie( „za króla Olbrachta wyginęła szlachta”)

PANOWANIE ALEKSANDRA JAGIELLOŃCZYKA 1501- 1506

POLITYKA WEWNĘTRZNA

1. 1501r. Przywrócenie unii personalnej między Koroną a Litwą w Mielniku

2. 1501r.- 1503r. wzmocnienie pozycji możnych w Koronie

a. 1501r. przywilej mielnicki dla Senatu- faktyczna władza w państwie w rękach

Senatu

b. 1503r. cofnięcie przywileju mielnickiego przez króla

3. 1504- 1505r. polityka osłabiania pozycji możnych w Koronie

a. 1504r. prawo o królewszczyznach- zakaz przekazywania majątków ziemskich

Korony, w prywatne ręce, bez zgody Sejmu

b. 1504r. prawo o incompatibiliach- zakaz sprawowania przez jedną osobę dwóch

funkcji publicznych

c. 1505r. Konstytucja Nihil Novi- „ Nic nowego bez wspólnej zgody”- konieczność

konsultowania z sejmem walnym każdej sprawy państwowej

d. ostateczne ukształtowanie się demokracji szlacheckiej w Polsce

4. 1506r. Statuty Łaskiego- pierwsza i jedyna pełna kodyfikacja polskiego prawa w okresie

staropolskim

POLITYKA ZAGRANICZNA

1. 1501r. Sojusz Litwy z Zakonem Krzyżackim przeciwko Wielkiemu Księstwu Moskiewskiemu

1. 1503r. Podpisanie 6- letniego rozejmu Litwy z Moskwą

a. koniec wojny moskiewsko- litewskiej

b. 1/3 terytorium Wielkiego Księstwa Moskiewskiego przyłączona do Moskwy