5. KRYZYS CESARSTWA NIEMIECKIEGO
MATERIAŁY DO NAUKI NR 5. KRYZYS CESARSTWA NIEMIECKIEGO
1. PRZYPOMNIENIE:
1250- 1273 r. okres Wielkiego Bezkrólewia w Rzeszy Niemieckiej- okres osłabienia władzy władzy w Rzeszy, spowodowany niezgodną elekcją po śmierci Fryderyka II Sztaufa
2.1273 r.- śmierć Ryszarda z Kornwalii, jednego z pretendentów do niemieckiego tronu w czasie Wielkiego Bezkrólewia.
-elekcja na króla Niemiec, przez możnych niemieckich, Rudolfa z Habsburga (Szwajcaria)
-koniec Wielkiego Bezkrólewia
3. RYWALIZACJA HABSBURGÓW Z CZESKIMI PRZEMYŚLIDAMI
Przemyślidzi wykorzystali „Wielkie Bezkrólewie”, by wzmocnić własną pozycję i rozszerzyć Czechy terytorialnie. Wykorzystali wymarcie austriackich Babenbergów( 1246 r.) i przejęli po nich Austrię, Syrię i Karyntię. Czechy sięgnęły do Adriatyku. Czeski król Przemysław II Ottokar, był rozczarowany wyborem Rudolfa z Habsburga na króla Niemiec, liczył, że możni jego wybiorą, ponieważ jako jedyny w Rzeszy był dziedzicznym monarchą. Po wyborze Rudolfa złożył mu hołd, ale kiedy wrócił do Pragi, natychmiast zaczął przeciwko niemu spiskować.
1276 r.-wyprawa Rudolfa z Habsburga na Czechy
-zajęcie Pragi przez wojska niemieckie
-odebranie Przemyślidom: Austrii, Styrii i Karyntii- uczynienie z tych ziem dziedzicznej domeny Habsburgów Arcyksięstwa Austrii
1278 r.- drugi bunt Przemysława Otokara i jego klęska w bitwie z Rudolfem Habsburgiem pod Suchymi Krutami
-śmierć czeskiego króla na polu bitewnym
- Rudolf Habsburg opiekunem małoletniego króla Czech Wacława IV, początek germanizacji Czech
1306 r. -wymarcie dynastii czeskich Przemyślidów
4. RYWALIZACJA O PANOWANIE W NIEMCZECH HABSBURGÓW Z INNYMI RODAMI DYNASTYCZNYMI
1291 r.- śmierć Rudolfa z Habsburga, wybór przez możnych niemieckich na króla Niemiec, Adolfa z Nassau, przeciwnika politycznego Habsburgów
1298 r.- pokonanie przez Albrechta Habsburga wojsk Adolfa z Nassau w bitwie pod Golhaim, Albrecht został niemieckim królem
1301 r. - wymarcie dynastii węgierskich Arpadów, przystąpienie Albrechta Habsburga do rywalizacji o koronę węgierską
1308 r. - nagła śmierć Albrechta I Habsburga, elekcja na króla Niemiec Henryka VII Luksemburga, przeciwnika Habsburgów
1312 r.- koronacja Henryka VII na cesarza rzymskiego- pierwsza koronacja cesarska po Wielkim Bezkrólewiu
1310 r.- syn Henryka VII, Jan Luksemburczyk został dziedzicznym królem Czech
1313 r.- śmierć Henryka VII Luksemburga,
1314 r.- elekcja na tron niemiecki przeciwnika Luksemburgów, księcia Bawarii, Ludwika Witelsbacha
1328 r. -koronacja Ludwika IV Wittelsbacha na cesarza
-starania Ludwika o powiększenie domeny dziedzicznej Witelsbachów
- konflikt z papiestwem i możnymi niemieckimi
1346 r.- wybór przez możnych niemieckich anty-króla w osobie króla Czech Karola IV Luksemburczyka
1347 r.- śmierć Ludwika IV Wittelsbacha zapobiegła wybuchowi nowej wojny domowej w Rzeszy
1346- 1378 r. - panowanie Karola IV Luksemburczyka jako króla Czech, króla Niemiec i cesarza Rzymskiego
1356 r. -Karol IV wydał „Złotą Bullę”
- określenie sposobu wybierania cesarza niemieckiego (nie mogło go już wybierać możnowładztwo)
-wyznaczenie do wyboru cesarza siedmiu elektorów: trzech duchownych: arcybiskupi Kolonii, Trewiru i Moguncji oraz czterech świeckich: król Czech, książę Brandenburgii, książę Palatynatu Reńskiego oraz książę saski.
-zakaz elekcji vivente rege cesarza( sam Karol IV złamał ten zakaz, koronując na cesarza swojego syna Wacława
w 1376 r.)
1378 r. - śmierć Karola IV Luksemburczyka
1378- 1400 r. - nieudolne rządy Wacława IV Luksemburg.
- detronizacja Wacława z tronu cesarskiego, pozostał nadal na tronie czeskim
1400 r-. przejęcie tronu niemieckiego przez brata Wacława, Zygmunta Luksemburczyka( od 1387 r. króla Węgier)
1422 r.- zaślubiny córki Zygmunta Elżbiety z Albrechtem Habsburgiem
1436 r.- uzyskanie przez Zygmunta korony czeskiej
1437 r.- śmierć Zygmunta ( pozostawił po sobie tylko jedną córkę- Elżbietę)
1438 r.- wybór na cesarza Albrechta II Habsburga, od tego roku korona cesarska, mimo że ciągle elekcyjna, już na stałe przynależała do Habsburgów (aż do roku 1918)
SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:
L. P | PRAWDA | FAŁSZ | |
1. | Wielkie Bezkrólewie trwało w latach 1250- 1273 r. | P | |
2. | Rudolf z Habsburga został wybrany na króla w 1273 r. bo był najpotężniejszym wtedy możnym niemieckim | P | |
3. | Habsburgowie to ród, który wywodził się z Austrii | F | |
4. | Habsburgowie uzyskali domenę austriacką jako dziedziczną w roku 1276 r. | P | |
5. | Największym wrogiem Rudolfa z Habsburga był czeski król Przemysław II Ottokar | P | |
6. | Pierwszym cesarzem po Wielkim Bezkrólewiu był Albrecht II Habsburg | F | |
7. | Rywalizację o tron niemiecki po Wielkim Bezkrólewiu prowadziły rody: Habsburgów, Nassau, Witelsbachów i Luksemburgów | P | |
8. | Złota Bulla z 1356 r. oddawała możnym niemieckim prawo do wyboru cesarza | F | |
9. | Złota Bulla została wydana przez w 1356 r. | P | |
10. | Od 1438 r. czyli od wyboru Albrechta II Habsburga tron niemiecki stał się tronem dziedzicznym | F |
Poprawne odpowiedzi: 1/P, 2/P, 3/F, 4/P, 5/P, 6/F, 7/P, 8/F, 9/P, 10/F