4. HUSTYZM
MATERIAŁY DO NAUKI NR 4. HUSYTYZM
1. DZIAŁALNOŚĆ HUSA
a. 1409 r.-Jan Hus pierwszym czeskim rektorem Uniwersytetu Karola w Pradze, kazania Husa
w Kaplicy Betlejemskiej
- wygłaszanie kazań w języku czeskim
- domaganie się komunii pod dwiema postaciami
-krytyka nadmiernego bogacenia się kleru
b. 1414 r.- wezwanie Husa na sobór w Konstancji, przez cesarza Zygmunta Luksemburczyka
c.1415 r.- spalenie Jana Husa w Konstancji
Spalenie Jana Husa
2. NARODZINY HUSYTYZMU
a.1417 r.- spisanie poglądów Jana Husa w postaci Czterech Artykułów Praskich
1. komunia pod dwoma postaciami,
2. liturgia w języku narodowym,
3. sekularyzacja dóbr kościelnych (ubogi kościół),
4. egzekucja starościńska dla grzechów głównych, co oznacza, że władze świeckie miały obowiązek karać za grzechy śmiertelne
b.1419 r. - wyrzucenie przez husytów 7 rajców katolickich z okien praskiego ratusza- Pierwsza Defenestracja Praska ( defenestracja- z łacińskiego, de fenestra- z okna)
-bezdzietna śmierć króla Czech Wacław IV Luksemburczyk
- niezgadzanie się Czechów na przejęcie tronu czeskiego przez cesarza Zygmunta Luksemburczyka,
którego obwiniano o śmierć Husa w Konstancji
-ukształtowanie się w husytyzmie dwóch stronnictw: kalikstynów inaczej utrakwistów( skrzydło
umiarkowane, dążące do wprowadzenia w życie Czterech Artykułów Praskich) oraz taborytów
żądających także reform społecznych
3. WOJNY HUSYCKIE 1420- 1436 R.
a.1420 r.- klęska wojsk cesarskich w bitwie pod Witkową Górą, dowódcą husytów Jan Żiżka
- zastosowanie przez Żiżkę nowatorskiej taktyki opancerzonych wozów, dzięki którym można było
łatwo odpierać atak wroga nawet na otwartej przestrzeni
b.1424 r. -śmierć Jana Żiżki, Prokop Wielki nowym przywódcą husytów
c.1428 r. - atak husytów na Niemcy przejście cesarza na pozycję defensywną
Husycki wóz obronny Ustawianie taboru
d. 1431 r.- sobór w Bazylei upoważnił Zygmunta Luksemburczyka do rokowań z husytami
1434 r.- bitwa między taborytami i kalikstynami pod Lipanami, wywołana niezgadzaniem się
e. taborytów na rokowania z cesarzem
f. 1436 r.- kompakty praskie- ugoda kalikstynów z cesarzem
-husyci uznają Zygmunta Luksemburczyka królem Czech, król zatwierdza Cztery Artykuły
Praskie
g. 1437 r.- śmierć Zygmunta Luksemburczyka, początek nowej wojny domowej w Czechach
h. 1457 r. -przejęcie tronu czeskiego przez kalikstyna Jerzego z Podiebradu
SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:
L. P | PRAWDA | FAŁSZ | |
1. | Jan Hus był rektorem Uniwersytetu Praskiego | P | |
2. | Poglądy Jana Husa opierały się na poglądach profesora a Oksfordu Johna Wiklifa | P | |
3. | Za spalenie Jana Husa był odpowiedzialny cesarz Karol IV Luksemburczyk | F | |
4. | Jana Husa spalono na soborze w Konstancji | P | |
5. | Pierwsza defenestracja praska miała miejsce w roku 1421 r. | F | |
6. | Sympatycy Jana Husa zebrali jego naukę w Czterech Artykułach Praskich | P | |
7. | Jedynym husyckim królem Czech był Jerzy z Podiebradu | P | |
8. | W czasie wojen husyckich przeciwnikami kalikstynów byli utrakwiści | F | |
9. | Defenestracja praska miała miejsce podczas panowania Wacława IV Luksemburczyka | P | |
10. | Pierwszym przywódcą husytów w czasie wojen był Prokop Wielki | F | |
11. | Charakterystyczną formacją obronną husytów był tabor | P | |
12. | Kościół Katolicki zawarł umowę z husytami poprzez Zygmunta Luksemburczyka nazwaną kompaktami praskimi | P |
Poprawne odpowiedzi: 1/P, 2/P, 3/F, 4/P, 5/F, 6/P, 7/P, 8/F, 9/P, 10/F, 11/P, 12/P