6. TURCY W EUROPIE

MATERIAŁY DO NAUKI NR 6. TURCY W EUROPIE

Przypomnienie:

Turcy to lud pochodzenia azjatyckiego. Około VIII w. przejęli islam stając się jego fanatycznymi wyznawcami. Tych wczesnych nazywano Turkami Seldżuckimi od imienia wodza.

1055 r. zdobyli Bagdad, zabrali władzę polityczną kalifom bagdadzkim, zostawiając im tylko władzę religijną, utworzyli urząd sułtana i od tego czasu Seldżukowie stali się dziedzicznymi sułtanami.

1071 r.- bitwa pod Manzinkertem z Bizancjum- Turcy Seldżuccy odbierają Bizancjum Azję Mniejsza i zakładają tam Sułtanat Ikonium. Z czasem jednak państwo, które utworzyli zaczęło się dzielić na zwalczające się emiraty, co wykorzystali Krzyżowcy, żeby założyć frankijskie państwa na Bliskim Wschodzie. W ten sposób przez dwa wieki Turcy będą zaangażowani w walkę z Krzyżowcami, co ograniczy ich ekspansje na Europę.

A. NOWA DYNASTIA TURECKA- OSMANOWIE

1299 r. na tronie emiratu Konya( dzisiejsza Turcja) zasiadł emir Osman. Osman postawił sobie za cel scalenie podzielonych państewek tureckich, stał się założycielem nowej tureckiej dynastii – osmańskiej, która będzie panowała nad Turcją do 1922 r.

B. ZMIANY WPROWADZONE PRZEZ OSMANÓW

1326 r. - zdobycie przez sułtana Orhan I Bursy( miasto na zachodzie Azji Mniejszej) i przeniesienie tam stolicy- wyznaczenie kierunku ekspansji tureckiej na Europę

1330 r.- sułtan Orhan I stworzył nową formację wojskową, nazwaną jeni czeri, czyli nowe wojsko. W Europie będą ich nazywali janczarami, natomiast ciężkozbrojna jazda turecka nazwana została spahisi.

Janczarzy byli rekrutowani z chrześcijańskich dzieci (4 - 8 letnich), których kupowano na rynkach, bądź porywano, następnie wychowywano w fanatycznym islamie i w fanatycznej miłości do sułtana. Zabraniano im mieć żony i rodziny. Była to formacja przez wiele lat niezwyciężona.

.

Janczarzy

C. BUDOWA IMPERIUM OSMAŃSKIEGO

1356 r. zdobycie przez Turków przylądka Gallipoli, który wrzyna się w cieśninę Dardanele-przyczółek do ataku na Europę

1360 r. Turcy zdobyli Adrianopol (Edirne) i tam w 1365 r. przenieśli stolicę swojego państwa. Wydawało się, że po zdobyciu Adrianopola, Turcy uderzą wprost na Konstantynopol, tak się jednak nie stało - skoncentrowali się na podbijaniu Półwyspu Bałkańskiego

1389 r. -bitwie na Kosowym Polu pokonali Serbię (najsilniejsze państwo na Bałkanach

1397 r. w bitwie pod Wielkim Tyrnowem została pokonana Bułgaria i także straciła niepodległość

D. EUROPA WOBEC TURKÓW

Usadowienie się Turków na Bałkanach spowodowało bezpośrednie zagrożenie Węgier. Od 1387 r. królem na Węgrzech był Zygmunt Luksemburczyk. Zorganizował on koalicję antyturecką, której papież nadał status krucjaty.

1396 r. krucjata europejskiego rycerstwa została pokonana przez Turków w bitwie pod Nikopolis (nad Dunajem), Turkami dowodził sułtan Bajazet Błyskawica

- pierwsza klęska rycerstwa europejskiego w walce z Turkami na terenie Europy

- klęska pod Nikopolis przekreśliła niepodległość Mołdawii i Wołoszczyzny

E. ATAK MONGOLSKI NA TURCJĘ

Wydawało się, że po opanowaniu Bałkan sułtan Bajazet Błyskawica (dowodził pod Nikopolis) zwróci się przeciw Konstantynopolowi. Nagle sami Turcy znaleźli się jednak w niebezpieczeństwie. Ich państwo zostało zaatakowane przez chana Transoksanii Timura Lenga, czyli Timura Chromego w Europie Tamerlan.

1402 r. Tamerlan pokonał pod Ankarą Bajazeta Błyskawicę i wziął go do niewoli.

Imperium Osmańskie popadło w zależność od Tamerlana

1405 r. śmierć Tamerlana i rozpad jego imperium na skutek walk wewnętrznych pomiędzy jego synami

F. ODBUDOWA IMPERIUM OSMAŃSKIEGO

1421 r. sułtan Muradowi II zaczął odbudowywać państwo tureckie i do końca lat czterdziestych odzyskał to, co posiadał Bajazyt Błyskawica, opierając granice o Kaukaz i linie Dunaju

1444 r. - Murad II pokonał pod Warną węgierskie wojska króla Władysława. Historycy uważają, że właśnie ta bitwa zadecydowała o losie Konstantynopola. Murad II nie zdążył go już zaatakować. Zmarł w 1451 r.

1453 r.- zdobycie Konstantynopola przez sułtana Mehmeda II Zdobywcę

Po trzech miesiącach walk 29 V 1453 r. miasto zostało zdobyte przez Turków. Ostatni cesarz bizantyjski Konstanty XI Porfirogeneta zginął, walcząc na ulicach miasta. Mehmed II przeniósł do Konstantynopola stolicę państwa, miasto zostało nazwane Istambuł (jest to zniekształcenie greckiego zdania: istam polis, czyli idę do miasta). Hagia Sofia została przekształcona w meczet. Mehmed II zyskał przydomek Zdobywcy. Data 1453 r. to ostateczny koniec Bizancjum jest uważana za koniec średniowiecza.

Imperium Osmańskie

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

Poprawne odpowiedzi: 1/P, 2/P, 3/F, 4/P, 5/P, 6/F, 7/P, 8/F, 9/P, 10/F