3. Pierwsza wolna elekcja

MATERIAŁY DO NAUKI NR 3. PIERWSZA WOLNA ELEKCJA

1. ORGANIZACJA ŻYCIA PAŃSTWOWEGO PO ŚMIERCI ZYGMUNTA AUGUSTA

1. powołanie w każdej ziemi sejmików kapturowych( szlachta nosiła czarne kaptury na znak żałoby po królu)- rodzaj organów samorządowych szlachty

2. powołanie w każdej ziemi sądów kapturowych sądzących w trybie doraźnym

3. zakaz swobodnego przemieszczania się po terytorium Rzeczypospolitej cudzoziemców

2. I 1573r. PIERWSZY SEJM KONWOKACYJNY- USTANOWIENIE PRAW ELEKCYJNYCH

1. zasada viritim- prawo wyboru króla przez każdego szlachcica jeżeli się zjawi na polu elekcyjnym

2. interreks- polski regent, zawsze prymas Polski- pierwszy interreks Jakub Uchański

3. Artykuły Henrykowskie- rodzaj polskiej konstytucji, na które musieli przysięgać wszyscy królowie elekcyjni

-przywileje szlacheckie

-wolna elekcja

-tolerancja religijna

- zwoływanie sejmu walnego co dwa lata

- zastrzeżenie prawa do wypowiadania posłuszeństwa królowi, w razie nie przestrzegania przez niego Artykułów Henrykowskich

1. Pacta Conventa – osobiste zobowiązania kandydatów do polskiego tronu

2. maj 1573r., wieś Kamień pod Warszawą- miejsce i czas pierwszej elekcji

3. NAJWAŻNIEJSI KANDYDACI W PIERWSZEJ WOLNEJ ELEKCJI

1. arcyksiążę Ernest Habsburg

2. książę Henryk Walezy

3. car Iwan IV Groźny

4. hospodar siedmiogrodzki Stefan Batory

4. V 1573R. WYBÓR NA PIERWSZEGO, WOLNOELEKCYJNEGO KRÓLA W RZECZYPOSPOLITEJ FRANCUSKIEGO KSIĘCIA HENRYKA III WALEZEGO

1. poparcie Anny Jagiellonki, ostatniej przedstawicielki rodu Jagiellonów

2. wsparcie średniej szlachty mazowieckiej

5. VII 1573- 1575R. RZĄDY HENRYKA WALEZEGO

1. IX 1573r. Zaprzysiężenie Henryka Walezego Katedrze Notre Dame na polskiego króla

2. I 1574r. Przybycie Walezego do Polski

3. II 1574r. Koronacja Walezego na króla, incydent z zamordowaniem kasztelana przemyskiego Andrzeja Wapowskiego przez magnata Samuela Zborowskiego

4. skazanie Samuela Zborowskiego na banicję

5. ucieczka Henryka Walezego z Rzeczypospolitej na skutek odziedziczenia tronu francuskiego- planowanie rządzenia RzON przez namiestnika

6. V 1575r. Ogłoszenie detronizacji Henryka Walezego w Rzeczypospolitej