2. Panowanie Zygmunta Augusta

POLITYKA WEWNĘTRZNA

1. 1548- 1562R. KONFLIKT KRÓLA ZE ŚREDNIĄ SZLACHTĄ SPOWODOWANY JEGO TAJNYM MAŁŻEŃSTWEM Z BARBARĄ RADZIWIŁŁÓWNĄ

1. przekonanie szlachty o złym wpływie na króla magnackiego rodu Radziwiłłówną
2. 1550r. koronowanie Barbary Radziwiłłówny bez zgody Sejmu
3. obawa o sukcesję tronu polskiego i możliwy rozpad unii polsko- litewskiej po bezpotomnej śmierci króla

2. 1548- 1557R. KONFLIKT KRÓLA Z KRÓLOWĄ- MATKĄ BONĄ SFORZĄ

1. niechęć Bony Sforzy do Barbary Radziwiłłówny
2. odebranie Bonie przez Zygmunta Augusta wszelkich wpływów politycznych
3. 1557r. Wyjazd Bony, na stałe, do Księstwa Bari wraz z olbrzymim majątkiem zgromadzonym przez Bonę z królewszczyzn mazowieckich
4. udzielenie przez Bonę pożyczki, królowi Hiszpanii, Filipowi II Habsburgowi- sumy neapolitańskie, nigdy niezwrócone przez Filipa II
5. otrucie Bony przez jej osobistego sekretarza Andrea Pappacoda

3. 1562- 1570R. WSPÓŁPRACY Z RUCHEM EGZEKUCYJNYM ŚREDNIEJ SZLACHTY

1. 1562r.- Rozpoczęcie przez króla Zygmunta Augusta współpracy z ruchem egzekucyjnym średniej szlachty, na sejmie w Piotrkowie Trybunalskim- zezwolenie na lustrację królewszczyzn
2. 1563/1564r. Lustracja królewszczyzn
3. 1564r. Przekazanie przez Zygmunta Augusta dziedzicznych praw do Litwy Koronie Polskiej
4. ustalenie, że ¼ dochodu z królewszczyzn( kwarta) zostanie przeznaczona na utworzenie stałej armii dla obrony granicy południowo- wschodniej( obrona potoczna, około 31 tys. jazdy, 4 tys. piechoty)
5. zniesienie egzekucji wyroków sądów kościelnych przez starostów
6. oddzielenie skarbu państwa od prywatnego skarbu króla
7. 1555r. Nieudana próba utworzenia Kościoła Narodowego w Polsce
8. przyłączenie do Korony Podlasia, Wołynia, Bracławszczyzna, Kijowszczyzna, Podola
9. zawarcie unii realnej między Koroną, a Wielkim Księstwem Litewskim

3. 1569R. UNIA REALNA POLSKO-LITEWSKA W LUBLINIE

1. powstanie nowego państwa Rzeczypospolitej Obojga Narodów
2. wspólne między Koroną a Litwą:

- król wybierany na jednej elekcji

-sejm walny

-prawa

-polityka zagraniczna

-moneta

1. odrębne ale takie same:

-urzędy

-skarb

-podatki

-wojsko

4. STOSUNEK DO REFORMACJI

1. 1555r. Zgoda króla na wysłanie do papieża polskiego poselstwa z prośbą o utworzenie w Rzeczypospolitej Kościoła Narodowego
2. 1570r. Ugoda sandomierska pomiędzy polskimi kalwinami, luteranami i braćmi czeskimi o niedopuszczeniu do wyboru na polski tron króla, który nie zaakceptuje tolerancji religijnej

5. 1572R. BEZPOTOMNA ŚMIERĆ ZYGMUNTA AUGUSTA- KONIEC DYNASTII JAGIELLONÓW POLSKO- LITEWSKICH

POLITYKA ZAGRANICZNA

1.1563- 1570R. WALKA O DOMINIUM MARIS BALTICI/ I WOJNA PÓŁNOCNA

1. Geneza

- osłabienie Zakonu Inflanckiego po sekularyzacji kapituły krzyżackiej

-konflikt kapituły inflanckiej z mieszczanami z Rygi

- 1556r.aresztowanie przez kapitułę inflancką arcybiskupa Rygi Wilhelma Hohenzollerna

- polskie ultimatum w sprawie uwolnienie arcybiskupa

- 1557r. Układ pozwolski między Kapituła Inflancką, a Koroną: uwolnienie arcybiskupa, przyznanie kupcom polskim najwyższego uprzywilejowanie w Inflantach( zwolnienie z podatków, ceł i myt)

- 1558r. Najazd Iwana IV Groźnego na Inflanty- przejęcie przez Rosjan miasta Dorpat i portu Narwy

- 1559r. Zajęcie przez Danię wysp Dago i Ozylii

- 1561r. Zajęcie przez Szwecję Estonii- północnej części Inflant

- Zajęcie przez Szwecję Estonii- północnej części Inflant Przejęcie urzędu Wielkiego Mistrza Zakonu Inflanckiego przez Gotharda Kettlera

- 1561r. Układ wileński między Gothardem Kettlerem, a Zygmuntem Augustem o sekularyzacji Zakonu Inflanckiego i przekazaniu jego ziem Zygmuntowi Augustowi

- 1561r. Przekazanie Gothardowi Kettlerowi Wielkiego Księstwa Kurlandii jako polskiego lenne

1. 1563- 1570r. Przebieg działań wojennych

- utworzenie się dwóch bloków militarnych: Korony Polskiej, Litwy i Danii oraz Szwecji i Rosji

- wynajęcie przez Zygmunta Augusta floty kaperskiej w celu zwalczania żeglugi narewskiej

- 1568r. Odwrócenie przymierzy w wojnie północnej: przejście Dani na stronę Rosji, Szwecji na stronę Korony i Litwy

1. 1570r. Rozejm szczeciński- zasada status quo- zachowanie przez każdą stronę stanu posiadania sprzed wojny

2. STOSUNKI Z PAPIESTWEM

1. 1555r. Przybycie, po raz pierwszy w polskiej historii, nuncjusza papieskiego, Luigi Lippomano, w celu niedopuszczenia do powstania w Polsce kościoła narodowego
2. żądania nuncjusza wprowadzenia w Polsce kary śmierci za odstępstwo od katolicyzmu
3. 1558r. Odwołanie Lippomano z Polski przez papieża w związku z wrogą postawą szlachty
4. 1545- 1563r. Udział Stanisława Hozjusza w soborze trydenckim
5. 1563r. Przybycie do Polski nuncjusza Giovanni Commendone- ostateczne odwiedzenie króla od idei utworzenia Kościoła Narodowego w Polsce
6. 1564r. Przyjęcie na sejmie w Parczewie, z rąk nuncjusza Commendone księgi ustaw soboru trydenckiego
7. 1564r. Sprowadzenie przez Stanisława Hozjusza jezuitów do Braniewa

3. MAŁŻEŃSTWA ZYGMUNTA AUGUSTA

1. I żona- Elżbieta z Habsburgów( córka Ferdynanda I i Anny Jagiellonki Czesko- Węgierskiej)
2. II żona- Barbara Radziwiłłówna
3. III żona- Katarzyna z Habsburgów( rodzona siostra pierwszej żony)

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

Pierwszą żoną Zygmunta Augusta była Barbara Radziwiłłówna

F

2.

Królowa Bona Sforza osobiście zaaranżowała małżeństwo Zygmunta Augusta z Barbarą

Radziwiłłówną

F

3.

Ostatnim Wielkim Mistrzem Zakonu Inflanckiego był Gothard Kettler

P

4.

Gothard Kettler był pierwszym Wielkim Księciem Kurlandii

P

5.

Po pierwszej Wojnie Północnej Polsce udało się uzyskać Estonię

F

6.

Polsko- litewska unia realna w Lublinie została zawarta w 1570r.

F

7.

W 1562r. na sejmie piotrkowskim Zygmunt August podjął oficjalnie współpracę z ruchem egzekucyjnym

P

8.

Lustracja królewszczyzn polegała na sprawdzeniu, które królewszczyzny zostały przekazane w prywatne ręce za zgodą sejmu

P

9.

Ugoda sandomierska została zawarta pomiędzy katolikami, a luteranami

F

10.

Kaprowie to piraci wynajęci przez Zygmunta Augusta po to by zwalczać żeglugę narewską

P