3. Pierwsza wolna elekcja
MATERIAŁY DO NAUKI NR 3. PIERWSZA WOLNA ELEKCJA
1. ORGANIZACJA ŻYCIA PAŃSTWOWEGO PO ŚMIERCI ZYGMUNTA AUGUSTA
- powołanie w każdej ziemi sejmików kapturowych( szlachta nosiła czarne kaptury na znak żałoby po królu)- rodzaj organów samorządowych szlachty
- powołanie w każdej ziemi sądów kapturowych sądzących w trybie doraźnym
- zakaz swobodnego przemieszczania się po terytorium Rzeczypospolitej cudzoziemców
2. I 1573r. PIERWSZY SEJM KONWOKACYJNY- USTANOWIENIE PRAW ELEKCYJNYCH
- zasada viritim- prawo wyboru króla przez każdego szlachcica jeżeli się zjawi na polu elekcyjnym
- interreks- polski regent, zawsze prymas Polski- pierwszy interreks Jakub Uchański
- Artykuły Henrykowskie- rodzaj polskiej konstytucji, na które musieli przysięgać wszyscy królowie elekcyjni
-przywileje szlacheckie
-wolna elekcja
-tolerancja religijna
- zwoływanie sejmu walnego co dwa lata
- zastrzeżenie prawa do wypowiadania posłuszeństwa królowi, w razie nie przestrzegania przez niego Artykułów Henrykowskich
- Pacta Conventa – osobiste zobowiązania kandydatów do polskiego tronu
- maj 1573r., wieś Kamień pod Warszawą- miejsce i czas pierwszej elekcji
3. NAJWAŻNIEJSI KANDYDACI W PIERWSZEJ WOLNEJ ELEKCJI
- arcyksiążę Ernest Habsburg
- książę Henryk Walezy
- car Iwan IV Groźny
- hospodar siedmiogrodzki Stefan Batory
4. V 1573R. WYBÓR NA PIERWSZEGO, WOLNOELEKCYJNEGO KRÓLA W RZECZYPOSPOLITEJ FRANCUSKIEGO KSIĘCIA HENRYKA III WALEZEGO
- poparcie Anny Jagiellonki, ostatniej przedstawicielki rodu Jagiellonów
- wsparcie średniej szlachty mazowieckiej
5. VII 1573- 1575R. RZĄDY HENRYKA WALEZEGO
- IX 1573r. Zaprzysiężenie Henryka Walezego Katedrze Notre Dame na polskiego króla
- I 1574r. Przybycie Walezego do Polski
- II 1574r. Koronacja Walezego na króla, incydent z zamordowaniem kasztelana przemyskiego Andrzeja Wapowskiego przez magnata Samuela Zborowskiego
- skazanie Samuela Zborowskiego na banicję
- ucieczka Henryka Walezego z Rzeczypospolitej na skutek odziedziczenia tronu francuskiego- planowanie rządzenia RzON przez namiestnika
- V 1575r. Ogłoszenie detronizacji Henryka Walezego w Rzeczypospolitej
SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:
L. P | PRAWDA | FAŁSZ | |
1. | Pierwsza wolna elekcja odbyła się w 1572r. po śmierci Zygmunta Augusta | F | |
2. | Elekcja viritim oznaczała, że nowego króla wybierze cały sejm | F | |
3. | Jednym z kandydatów do tronu polskiego w czasie pierwszej elekcji był arcyksiążę Ernest Habsburg | P | |
4. | Polski regent miał nosić tytuł interreksa | P | |
5. | Pierwszym interreksem został Jan Zamojski | F | |
6. | O wyborze na tron polski Henryka Walezego zdecydowało przeświadczenie szlachty o jego tolerancji religijnej | F | |
7. | Ustalaniem zasad pierwszej elekcji zajął się sejm konwokacyjny również pierwszy w naszej historii | P | |
8. | Podczas koronacji Henryka Walezego Samuel Zborowski zabił Andrzeja Wapowskiego | P | |
9. | W latach 1574- 1575r. miała miejsce unia personalna polsko- francuska | P | |
10. | Pacta conventa zawierały zasady polskiego ustroju | F |
Poprawne odpowiedzi: 1/F, 2/F, 3/P, 4/P, 5/F, 6/F, 7/P, 8/P, 9/P, 10/F