Pojęcia

nazywani inaczej braćmi polskimi

polsko-litewskie akty prawne sformułowane w czasie bezkrólewia po śmierci Zygmunta II Augusta, spisane na sejmie konwokacyjnym1573 roku

ogłoszone wygnanie z ojczyzny. Skazany na taką karę to banita. Wyrok pozbawiał czci i honoru oraz najczęściej dopuszczał bezkarne zabicie banity

ruch społeczno-religijny w Czechach, który wyłonił się z husytyzmu w drugiej połowie XV wieku. W XVI wieku bracia czescy podjęli dialog z Kościołami ewangelickimi, w wyniku którego przyłączyli się do protestantyzmu

unitariańska wspólnota religijna, która wyodrębniła się w latach 1562–1563 z polskiego Kościoła reformowanego, stanowiąca najbardziej radykalny odłam reformacji w Polsce

łacińskie określenie odnoszące się do elekcji i koronacji królewskiej dokonanej za życia poprzedniego króla

z urzędu minister Korony Królestwa Polskiego. Dowódca wojsk zaciężnych, potem komputowych koronnych, czyli armii polskiej

wchłonięcie terytorium przez państwo. Jeżeli wchłanianym terytorium jest inne państwo, to jednocześnie traci ono swoją podmiotowość prawnomiędzynarodową

osoba zastępująca króla w okresie bezkrólewia – określenie stosowane w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w odniesieniu do regenta państwa

jeden z najwyższych urzędników państw., prowadzący politykę zagr. i kierujący kancelarią króla

żeglarz walczący na własne ryzyko w służbie swego mocodawcy prowadzącego wojnę na morzu

kolegialny organ władzy w zakonach i zgromadzeniach zakonnych

doktryna, której celem było wprowadzenia liturgii w jęz. narodowym, zwolnienia księży z celibatu, podporządkowania Kościoła królowi

w dawnej Rzeczypospolitej dobra królewskie, składające się z majątków ziemskich i miast we wszystkich dzielnicach kraju

kontrola dóbr królewskich; też: spis gruntów, zabudowań, dochodów

legat papieski pełniący równocześnie stałą misję dyplomatyczną

umowa o charakterze publiczno-prawnym podpisywana w czasie sejmu koronacyjnego przez każdego nowo wybranego w drodze wolnej elekcji króla

rodzaj oddziałów wojskowych w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, do której rekrutowani byli jedynie chłopi z dóbr królewskich w Koronie od 1578 i na Litwie od 1595

spis Kozaków, których Rzeczpospolita wykorzystywała jako żołnierzy zaciężnych w służbie wojskowej do obrony południowo-wschodnich ziem ruskich Korony przed najazdami Tatarów krymskich.

pierwotnie zjazd szlachty, później bunt, zbrojne powstanie szlachty przeciw królowi w celach politycznych