Materiał do nauki

9. ROSJA W XVI WIEKU

MATERIAŁY DO NAUKI NR 9. WIELKIE KSIĘSTWO MOSKIEWSKIE I ROSJA W XVI WIEKU

1. KSZTAŁTOWANIE SIĘ WIELKIEGO KSIĘSTWA MOSKIEWSKIEGO

  1. 1054r. Podział Rusi Kijowskiej na dzielnice testamentem Jarosława Mądrego
  2. 1147r. Założenie Moskwy przez księcia rostowsko- suzdalskiego Jurija Dołgorukiego
  3. 1237r. Podbój południowych księstw ruskich przez Tatarów ze Złotej Ordy
  4. 1263r. Daniel Rurykowicz założycielem Księstwa Moskiewskiego
  5. 1316- 1341r. Podbój pozostałych księstw ruskich przez Wielkiego Księcia Litwy Giedymina
  6. 1380r. Zwycięstwo księcia moskiewskiego Dymitra Dońskiego nad Tatarami w bitwie na Kulikowym Polu
  7. 1462- 1505r. Panowanie Iwana III Srogiego- powstanie Wielkiego Księstwa Moskiewskiego

-1463r. Ślub Iwana III z księżniczką bizantyjską Zoe Paleolog- bratanicą ostatniego cesarza bizantyjskiego Konstantyna XI Paleologa

- przyjęcie przez Iwana III Srogiego herbu cesarzy bizantyjskich- jako symbolu prawa do sukcesji po cesarzach bizantyjskich

- wojny z Litwą o podbite przez Giedymina ziemie ruskie

- 1480r. Zaprzestanie płacenia jarłyku Tatarom przez Iwana III Srogiego- koniec mongolskiego panowanie nad dawnymi księstwami ruskimi

  1. 1505- 1533r. Panowanie Wasyla III, syna Iwana III Srogiego

- kontynuowanie polityki zbierania ziem ruskich wokół Moskwy- wojny z Litwą

- 1507r. Włączenie się do wojen moskiewsko- litewskich Korony Polskiej w obronie Litwy

  1. 1533- 1584r. Panowanie Iwana IV Groźnego

2. POLITYKA WEWNĘTRZNA IWANA IV GROŹNEGO

  1. 1533- 1547r. Okres regencji
  2. 1547-1565r. Okres reform

-Andriej Kurbski, protopop Sylwester, Aleksy Adaszew- odpowiedzialni za reformy najbliżsi współpracownicy Iwana IV Groźnego

-1547r. Koronowanie się Iwana IV na cara- przekształcenie Wielkiego Księstwa Moskiewskiego w Rosję

- powołanie pułków strzeleckich- stałe wojsko

- utworzenie prikazów- rodzaj ministerstw

- 1550r. Kodyfikacja prawa- kodeks prawny Sudiebnik

- 1555r. System miestniczestwa- wielostopniowa hierarchia społeczno-

prawna bojarów

- powstanie dworianstwa- szlachta urzędnicza z nobilitowanych bogatych

mieszczan i chłopów

  1. 1565- 1562r. Okres opriczniny

- podział Rosji na dwie części: opryczninę (ziemie centralne i północne, dobrze rozwinięte pod względem gospodarczym i gęsto zaludnione) i ziemszczinę(pozostałe ziemie gorzej zagospodarowane i mnie zaludnione)

Opricznina to skomplikowany system nadzwyczajnych środków politycznych, których celem było umocnienie samodzierżawia i ostateczne scentralizowanie aparatu władzy

- utworzenie specjalnych oddziałów w opriczninie na czele Maluta Skuratów

- polityka represji wobec mieszkańców ziemszcziny w celu zastraszenia

bojarów

- 1570r. Ludobójstwo opriczników w Nowogrodzie Wielkim

- 1571r. Najazd Tatarów i zdobycie Moskwy

- 1572r. Odwołanie opriczniny

  1. 1584r. Śmierć Iwana IV Groźnego- początek Wielkiej Smuty w Rosji

3. POLITYKA ZAGRANICZNA IWANA IV GROŹNEGO

  1. podbój chanatów tatarskich

- 1552r. Chanat kazański

- 1556r. Chanat astrachański

-1582r. Podbój chanatu syberyjskiego

  1. 1558- 1582r. Walka o dostęp do Bałtyku

-1558r. Odebranie Zakonowi Inflanckiemu miasta Dorpat i portu Narwy –

uruchomienie żeglugi narewskiej

- 1563- 1570r. Wojna o Inflanty- pierwsza wojna północna- początek

walk o Dominium Maris Baltici- hegemonię nad M. Bałtycki

-1570r. Zakończenie wojny o Inflanty rozejmem szczecińskim –

utrzymanie przez Rosję Dorpatu i Narwy

- 1575r. Zajęcie przez Iwana IV Groźnego całych Inflant, w związku

z bezkrólewiem w Rzeczypospolitej Obojga Narodów

- 1579- 1582r. Druga wojna o Inflanty

- 1579r. Zdobycie przez Stefana Batorego Połocka, wycofanie się armii

Iwana IV Groźnego z Inflant

- 1580r. Zdobycie przez Stefana Batorego Wielkich Łuków

- 1581r. Początek oblężenie przez Stefana Batorego Pskowa

- 1582r. Rezygnacja przez Stefana Batorego z oblężenia Pskowa na

skutek interwencji papieża

1582r. 10- letni rozejm w Jamie Zapolskim- utracenie przez Rosję

dostępu do Bałtyku

4. 1584- 1613r. OKRES WIELKIEJ SMUTY W ROSJI

  1. 1584- 1598r. Nieudolne rządy upośledzonego syna Iwana IV Groźnego Fiodora I
  2. 1591r. Śmierć, w wyniku nieszczęśliwego wypadku, Dymitra Iwanowicza, najmłodszego syna Iwana IV Groźnego
  3. 1598r. bezpotomna śmierć Fiodora I – KONIEC DYNASTII RURYKOWICZÓW
  4. 1598r. Wybór na carski tron przez Dumę Bojarską Borysa Godunowa

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

Założycielem dynastii Rurykowiczów moskiewskich był Jarosław Mądry

F

2.

Ostatnim przedstawicielem dynastii Rurykowiczów moskiewskich był Fiodor I

P

3.

Wielką Smutę w Rosji rozpoczęła śmierć Iwana IV Groźnego

P

4.

Na mocy rozejmu w Jamie Zapolskim Rosja uzyskała pełny dostęp do Bałtyku

F

5.

Sudiebnik to pierwszy kodeks rosyjskiego prawa

P

6.

Narwa to pierwszy port jaki Rosja uzyskała nad Bałtykiem

P

7.

Opricznina to warstwa w stanie bojarskim

F

8.

Kozak Timofiej Jermak podbił dla Iwana IV Groźnego Syberię

P

9.

Prikazy to nazwa wojska rosyjskiego utworzonego w czasach Iwana IV Groźnego

F

10.

Ludobójstwa na mieszkańcach Nowogrodu Wielkiego dokonali bojarzy

F

Poprawne odpowiedzi: 1/F, 2/P, 3/P, 4/F 5/P, 6/P, 7/F, 8/P, 9/F, 10/F

Ten materiał znajdziesz w:
Rozdział: XVI Wiek - Historia Powszechna
© 2026 Powtórki Online – Built with ♥ by <Bartula Code>