9. ROSJA W XVI WIEKU
MATERIAŁY DO NAUKI NR 9. WIELKIE KSIĘSTWO MOSKIEWSKIE I ROSJA W XVI WIEKU
1. KSZTAŁTOWANIE SIĘ WIELKIEGO KSIĘSTWA MOSKIEWSKIEGO
-1463r. Ślub Iwana III z księżniczką bizantyjską Zoe Paleolog- bratanicą ostatniego cesarza bizantyjskiego Konstantyna XI Paleologa - przyjęcie przez Iwana III Srogiego herbu cesarzy bizantyjskich- jako symbolu prawa do sukcesji po cesarzach bizantyjskich - wojny z Litwą o podbite przez Giedymina ziemie ruskie - 1480r. Zaprzestanie płacenia jarłyku Tatarom przez Iwana III Srogiego- koniec mongolskiego panowanie nad dawnymi księstwami ruskimi
- kontynuowanie polityki zbierania ziem ruskich wokół Moskwy- wojny z Litwą - 1507r. Włączenie się do wojen moskiewsko- litewskich Korony Polskiej w obronie Litwy
|
2. POLITYKA WEWNĘTRZNA IWANA IV GROŹNEGO
-Andriej Kurbski, protopop Sylwester, Aleksy Adaszew- odpowiedzialni za reformy najbliżsi współpracownicy Iwana IV Groźnego -1547r. Koronowanie się Iwana IV na cara- przekształcenie Wielkiego Księstwa Moskiewskiego w Rosję - powołanie pułków strzeleckich- stałe wojsko - utworzenie prikazów- rodzaj ministerstw - 1550r. Kodyfikacja prawa- kodeks prawny Sudiebnik - 1555r. System miestniczestwa- wielostopniowa hierarchia społeczno- prawna bojarów - powstanie dworianstwa- szlachta urzędnicza z nobilitowanych bogatych mieszczan i chłopów
- podział Rosji na dwie części: opryczninę (ziemie centralne i północne, dobrze rozwinięte pod względem gospodarczym i gęsto zaludnione) i ziemszczinę(pozostałe ziemie gorzej zagospodarowane i mnie zaludnione) Opricznina to skomplikowany system nadzwyczajnych środków politycznych, których celem było umocnienie samodzierżawia i ostateczne scentralizowanie aparatu władzy - utworzenie specjalnych oddziałów w opriczninie na czele Maluta Skuratów - polityka represji wobec mieszkańców ziemszcziny w celu zastraszenia bojarów - 1570r. Ludobójstwo opriczników w Nowogrodzie Wielkim - 1571r. Najazd Tatarów i zdobycie Moskwy - 1572r. Odwołanie opriczniny
|
3. POLITYKA ZAGRANICZNA IWANA IV GROŹNEGO
- 1552r. Chanat kazański - 1556r. Chanat astrachański -1582r. Podbój chanatu syberyjskiego
-1558r. Odebranie Zakonowi Inflanckiemu miasta Dorpat i portu Narwy – uruchomienie żeglugi narewskiej - 1563- 1570r. Wojna o Inflanty- pierwsza wojna północna- początek walk o Dominium Maris Baltici- hegemonię nad M. Bałtycki -1570r. Zakończenie wojny o Inflanty rozejmem szczecińskim – utrzymanie przez Rosję Dorpatu i Narwy - 1575r. Zajęcie przez Iwana IV Groźnego całych Inflant, w związku z bezkrólewiem w Rzeczypospolitej Obojga Narodów - 1579- 1582r. Druga wojna o Inflanty
- 1579r. Zdobycie przez Stefana Batorego Połocka, wycofanie się armii Iwana IV Groźnego z Inflant - 1580r. Zdobycie przez Stefana Batorego Wielkich Łuków - 1581r. Początek oblężenie przez Stefana Batorego Pskowa - 1582r. Rezygnacja przez Stefana Batorego z oblężenia Pskowa na skutek interwencji papieża 1582r. 10- letni rozejm w Jamie Zapolskim- utracenie przez Rosję dostępu do Bałtyku |
4. 1584- 1613r. OKRES WIELKIEJ SMUTY W ROSJI
|
SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:
L. P | PRAWDA | FAŁSZ | |
1. | Założycielem dynastii Rurykowiczów moskiewskich był Jarosław Mądry | F | |
2. | Ostatnim przedstawicielem dynastii Rurykowiczów moskiewskich był Fiodor I | P | |
3. | Wielką Smutę w Rosji rozpoczęła śmierć Iwana IV Groźnego | P | |
4. | Na mocy rozejmu w Jamie Zapolskim Rosja uzyskała pełny dostęp do Bałtyku | F | |
5. | Sudiebnik to pierwszy kodeks rosyjskiego prawa | P | |
6. | Narwa to pierwszy port jaki Rosja uzyskała nad Bałtykiem | P | |
7. | Opricznina to warstwa w stanie bojarskim | F | |
8. | Kozak Timofiej Jermak podbił dla Iwana IV Groźnego Syberię | P | |
9. | Prikazy to nazwa wojska rosyjskiego utworzonego w czasach Iwana IV Groźnego | F | |
10. | Ludobójstwa na mieszkańcach Nowogrodu Wielkiego dokonali bojarzy | F |
Poprawne odpowiedzi: 1/F, 2/P, 3/P, 4/F 5/P, 6/P, 7/F, 8/P, 9/F, 10/F