7. Problem kozacki
LEKCJA NR 5. WOJNY Z TURCJĄ ZA ZYGMUNTA III
W 1618 roku wybuchła w Europie wojna 30-letnia. Rzeczpospolita oficjalnie nie brała w niej udziału, ale Zygmunt III Waza postanowił nieoficjalnie udzielić pomocy Habsburgom, ponieważ ich przeciwnikiem w walce była Szwecja. Dlatego w 1618r. Król zdecydował się wysłać oddział lisowczyków, którzy akurat wtedy wrócili z Moskwy, na Śląsk gdzie przeciw Habsburgom wybuchł bunt, bo Śląsk był wtedy krajem protestanckim. Lisowczycy na Śląsku postępowali tak okrutnie, że zrazili do Polski całą ludność śląską. W ten sposób Polska utraciła szansę odzyskania Śląska. W roku 1619 do wojny 30- letniej przystąpił książę Siedmiogrodu Gabor Bethlen przeciwko Habsburgom. Jego wojska dotarły pod Wiedeń i rozpoczęły oblężenie i wtedy Zygmunt III Waza postanowił wysłać lisowczyków żeby dokonali odsieczy Wiednia. Dowódca Lisowczyków postanowił uderzyć bezpośrednio na Siedmiogród i faktycznie kiedy Gabor Bethlen usłyszał, że jego ziemie są pustoszone przez wojsko polskie zwinął oblężenie z Wiednia i wrócił do Siedmiogrodu, aby go bronić przed Lisowczykami. To wydarzenie nazywa się pierwszą odsieczą wiedeńską.
W roku 1620 Kozacy spalili Warnę. Sułtan turecki Osman II te dwa wydarzenia (wkroczenie Lisowczyków do Siedmiogrodu i spalenie przez Kozaków Warny) uznał za akt agresji w stosunku do Turcji i wypowiedział nam wojnę. Kozacy nie pierwszy raz najechali na tureckie ziemie. Sułtan uważał, że polscy królowie specjalnie wysyłają kozaków na Turcję. Dodatkowo jeszcze Siedmiogród był tureckim lennem i Bethlen Gabor poskarżył się na Polaków przed Sułtanem. W roku 1620 armia turecka dowodzona przez Osmana II wyruszyła na Polskę. Hetman Stanisław Żółkiewski postanowił zatrzymać ją pod Cecorą czyli poza granicami Polski. Wojska polskie bardzo szybko wpadły w panikę. Żółkiewski starał się ochraniać uciekających żołnierzy i został zabity. (Jak słodko jest umierać za ojczyznę).
STEFAN ŻÓŁKIEWSKI POŁOŻENIE CECORY
Po klęsce pod Cecorą zwycięska armia turecka ruszyła w kierunku granic Rzeczypospolitej. Armia turecka rozpoczęła oblężenie Chocimia. Obroną twierdzy dowodził Jan Karol Chodkiewicz. Oblężenie trwało kilkanaście miesięcy. Podczas oblężenia Chocimia Chodkiewicz zmarł. Jego śmierć ukryto przed jego żołnierzami. Dowodzenie przejął regimentarz Stanisław Lubomirski. W 1621 roku Osman II postanowił zawrzeć z nami pokój. Jest to pokój chocimski, który przywracał pomiędzy Polską a Turcją granicę na Dniestrze (stara granica ustalona na mocy pokoju wieczystego z 1533 roku). W ten sposób zakończyła się wojna na południu.