2. Wojny ze Szwecją za Zygmunta III

1. 1598- 1599R. WALKA Z KAROLEM SUDERMAŃSKIM O KORONĘ SZWEDZKĄ

1. 1592- Śmierć Jana III Wazy króla Szwecji, ojca Zygmunta III
2. 1592- 1599r. Unia personalna polsko- szwedzka, Karol Sudermański, stryj Zygmunta III jego regentem na szwedzkim tronie
3. 1598r. Detronizacja Zygmunta III przez Rikstag, ogłoszenie królem Szwecji Karola IX Sudermańskiego
4. Wyprawa Zygmunta III z wojskiem do Szwecji
5. Zdobycie przez Polaków Kalmaru
6. Zdobycie przez Jana Zamojskiego Zamku w Sztokholmie
7. Zwycięstwo polskiej husarii w bitwie pod Stegeborgiem- rezygnacja Zygmunta III Wazy z całkowitego rozbicia wojsk szwedzkich
8. 1599r. Klęska wojsk polskich pod Linkoping- Zygmunt III

w szwedzkiej niewoli

1. 1599r. Abdykacja Zygmunta III z tronu szwedzkiego

2. 1600- 1611r. WALKA ZE SZWECJĄ O ESTONIĘ

1. przyczyny

-Dążenie Zygmunta III Wazy do odzyskania tronu szwedzkiego

-Ogłoszenie przez Zygmunta przyłączenia do RzON Estonii

1. przebieg

-1602r.Polskie zwycięstwo pod Kokenhausen pod dowództwem

Krzysztofa Radziwiłła „ Pioruna”

-Zdobycie przez Polaków kilku twierdz w Inflantach przez Jana

Zamojskiego

-1604r. Zwycięstwo Polaków pod Białym Kamieniem pod dowództwem

Jana Karola Chodkiewicza

-1605r. Zwycięstwo Polaków pod Kircholmem pod dowództwem

Jana Karola Chodkiewicza

- 1611r. Rozejm polsko- szwedzki

1. skutki

-Żadna z bitew nie była rozstrzygająca

- Estonia nadal częścią Szwecji

3. WOJNY ZE SZWECJĄ 1617- 1622r. WALKA O POLSKIE INFLANTY

1. Rozpoczęte z inicjatywy nowego szwedzkiego króla Gustawa II Adolfa
2. Pretekst: używanie przez Zygmunta III Wazę tytułu króla Szwecji
3. Rzeczywista przyczyna: II etap walki o Dominium Maris Baltici

DOMINIUM MARIS BALTICI- walka o hegemonię w Basenie M. Bałtyckiego, Dla Szwecji od XVII w. walka o przekształcenie Bałtyku w wewnętrzne „jezioro szwedzkie”

1. przebieg

- 1617r. Atak Szwedów na Inflanty

- 1621r. Oblężenie i zdobycie Rygi

- 1622r. Pokój w Mitawie

1. skutki

- Utrata większości Inflant przez RzON

-Tylko płd. część Inflant wokół Dyneburga przy RzON

4. WOJNY ZE SZWECJĄ 1626- 1629r. WOJNA O POLSKIE POMORZE

1. przyczyny

-Po przejęciu Inflant Gustaw II Adolf przeniósł armię na Pomorze Gdańskie

-Pretekst: używanie przez Zygmunta III Wazę tytułu króla Szwecji

XI 1627r. polskie zwycięstwo w bitwie morskiej pod Oliwą, dowódca polski: Arendt Dickmann

- Rzeczywista przyczyna: III etap walki o Dominium Maris Baltici

1. przebieg

- IX/X 1626r. nieudana próba zatrzymania wojsk szwedzkich pod Gniewem przez Zygmunta III

-VIII 1627r. nierozstrzygnięta bitwa pod Tczewem- powstrzymanie szwedzkiej ofensywy na Gdańsk

- II 1629r. Klęska wojsk polskich w bitwie pod Górznem dowódca polski St.”Rewera” Potocki

- VI 1619r. Wielkie zwycięstwo St. Koniecpolskiego pod Trzcianą

- IX 1629 6-letni rozejm w Altmarku( Starym Targu)

1. skutki

- Wszystkie porty pruskie pod kontrolą Szwecji: z wyjątkiem Gdańska, Pucka i Królewca

-3,5% cło dla Szwedów z polskiego handlu

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

Unia personalna polsko- szwedzka trwała w latach 1592- 1594r.

P

2.

Zygmunt III na swojego regenta w Szwecji powołał swojego stryja Karola Sudermańskiego

P

3.

Karol Sudermański był katolikiem

F

4.

Zygmunt III Waza dobrowolnie abdykował przed Riksdagiem w 1599r.

F

5.

Rzeczpospolita straciła Inflanty na rzecz Szwecji w 1622r.

P

6.

Zwycięzcą w bitwie pod Trzcianą był hetman Stanisław Koniecpolski

P

7.

Pokój w Altmarku spowodował, że Rzeczpospolita odzyskała Inflanty

F

8.

Bitwa pod Kircholmem to wielkie zwycięstwo szwedzkiej kawalerii nad polską husarią

F

9.

Pod Kircholmem oddziałami polskimi kierował hetman Stanisław Żółkiewski

F

10.

Jedną z przyczyn wojen między Rzeczpospolitą a Szwecją była walka o Dominium Maris

Baltici , czyli walka o dominację na Bałtyku

P