1. Wojna 30-letnia

1. PRZYCZYNY

1. polityczne

-dążenie Habsburgów do odzyskania realnej władzy w Rzeszy

-rywalizacja francusko- habsburska o dominację w Europie i na terenie Rzeszy

- niechęć protestanckich książąt do katolickiego rodu Habsburgów

-1608r. powstanie Unii Protestanckiej z Fryderykiem z Palatynatu na czele

-1609r. powstanie Ligii Katolickiej z Maksymilianem Witelsbachem na czele

-1618r. defenestracja praska

1. ekonomiczne

-kryzys w północnoniemieckich księstwach związany z upadkiem Hanzy w I poł. XVII w

- nierównomierny rozwój gospodarczy północnych Niemiec

1. społeczne

-sprzeciw społeczny wobec zasady „ czyj kraj tego religia” wprowadzonej w 1555r.

-prześladowania protestantów w Czechach przez katolików

1. kulturowe

-pogłębianie się nienawiści pomiędzy państwami katolickim, a protestanckimi w Rzeszy

- dążenie Habsburgów do przekształcenia Rzeszy w państwo jednolicie katolickie

2. PRZEBIEG WOJNY

1. 1618- 1622r. okres czeski

-1618r. Defenestracja praska

- detronizacja Habsburgów w Czechach, wybór na króla Fryderyka z Palatynatu

-1619r. Przybycie do Czech armii habsburskiej dowodzonej przez Józefa Tilly

- ucieczka z Pragi Fryderyka z Palatynatu( „król zimowy”)

-1620r. Klęska powstańców czeskich pod Białą Górą

-1620- 1622r. Okres represji habsburskich w Czechach

1. Okres duński 1625- 1629r.

-1625r. Włączenie się króla Danii Chrystiana IV do wojny w Rzeszy

- podjęcie walki z Duńczykami przez Albrechta Wallensteina

- 1629r. Klęska wojsk duńskich, pokój w Lubece

1. 1630- 1635r. Okres szwedzki

-1630r. Wejście do Rzeszy armii szwedzkiej dowodzonej przez króla Szwecji Gustawa II Adolfa

-1631r. Zwycięstwo Szwedów pod Breitenfelden

-1632r. Zwycięstwo Szwedów pod Lützen, śmierć Gustawa II Adolfa

- 1634r. Klęska Szwedów pod Nordlingen

1. Okres francuski 1635- 1648r.

- 1643r. Zwycięstwo wojsk francuskich pod Rocroi pod wodzą Henri de Conde

- 1644r. Początek rokowań pokojowych przy jednoczesnym kontynuowaniu działań wojennych

3. POSTANOWIENIA POKOJU WESTFALSKIEGO 1648R.

1. pokój ze Szwecją w Osnabrück

Szwecja uzyskała Pomorze Szczecińskie

Wyspy Uznam, Wolin i Rugię, biskupstwo Werden

Księstwo Dwóch Mostów, arcybiskupstwo Bremy

1. pokój w Munster z Francją

Francja uzyskała Alzację

biskupstwa w Lotaryngii: Metz, Toul, Verdun

1. inne postanowienia pokoju westfalskiego

-uznanie niepodległości Szwajcarii oraz Holandii

- przekazanie Brandenburgii Pomorza Kołobrzeskiego oraz tytułu elektora Rzeszy

4. SKUTKI WOJNY 30- LETNIEJ

1. polityczne

- Uznanie przez Habsburgów niezależności książąt Rzeszy

- Utrata przez Habsburgów hegemonicznej pozycji w Europie

- Wzrost znaczenia Francji w Europie

1. ekonomiczne

- Zniszczenie i wyludnienie niemieckich miast- upadek rzemiosła i handlu

- Upadek gospodarczy Niemiec, zniszczenie gospodarki folwarczno- pańszczyźnianej

1. społeczne

-Śmierć około 8mln. cywilów na skutek rabunków maruderów i band chłopskich

-Straty demograficzne do 50% populacji sprzed wojny w wielu niemieckich księstwach

1. kulturowe

- Zniesienie zasady „ czyj kraj tego religia”

- Zniszczenie około 80% dóbr kultury

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

Liga Katolicka powstała w 1608r.

F

2.

Wojna 30- letnia rozpoczęła się od I defenestracji praskiej

F

3.

Pokój w Osnabrück Habsburgowie podpisali z Francją

F

4.

W bitwie pod Białą Górą wódz Habsburgów Józef Tilly pokonał Czechów

P

5.

Na mocy pokoju westfalskiego Holandia i Szwajcaria zostały uznane za niepodległe

P

6.

Wodzem Habsburgów był Albrecht Wallenstein

P

7.

W bitwie pod Lützen zginął duński król Chrystian IV

F

8.

Na mocy pokoju westfalskiego Szwecja uzyskała nabytki terytorialne na płd. Bałtyku

P