4. Poniatowski 1763-1768r.

1. REFORMY SEJMU KONWOKACYJNEGO 1764r.

a) wejście do Rzeczypospolitej wojsk rosyjskich na prośbę Familii Czartoryskich

b) ochrona sejmu konwokacyjnego przez Rosjan

c) reformy sejmu konwokacyjnego:

• Powołano Komisję Skarbową Koronną i Komisję Skarbową Litewską, aby w ten sposób ograniczyć bezkarność podskarbich
• Powołano Komisję Wojskową Koronną oraz Komisję Wojskową Litewską, te z kolei miały ograniczyć kompetencje hetmanów
• Zdecydowano, że na sejmie większością głosów będą zapadały decyzje dotyczące spraw wojskowych i finansowych
• Zdecydowano, że na sejmikach ziemskich przestanie obowiązywać liberum veto
• Zniesiono cła wewnętrzne, które wprowadzili magnaci w swoich dobrach, na to miejsce wprowadzając jednolite cło generalne, które miało zasilić skarb państwa

• Podjęto decyzję o utworzeniu zawodowej armii, która miała liczyć 60 tyś. żołnierzy

2. ELEKCJA STANISŁAWA AUGUSTA PONIATOWSKIEGO

a) niezgoda carycy Katarzyny II na przejęcie tronu polskiego przez Augusta lub

Michała Czartoryskiego

b) wyznaczenie przez carycę na króla polskiego Stanisława Poniatowskiego

c) „opieka” wojsk rosyjskich w czasie elekcji

d) IX 1764r. Wybór Stanisława Augusta Poniatowskiego na króla Rzeczypospolitej

3. REFORMY STANISŁAWA AUGUSTA PONIATOWSKIEGO

1. 1764r. Uporządkowanie systemu miar i wag
2. 1764r. Reforma poczty- powołanie poczty państwowej
3. 1765r. Uporządkowanie systemu monetarnego- utworzenie złotej mennicy w Warszawie i miedzianej w Krakowie
4. 1765r. Utworzenie Komisji Boni Ordinis( Komisje Dobrego Porządku)- przygotowanie reformy miast królewskich
5. 1765r. Utworzenie Szkoły Rycerskiej- pierwsza szkoła świecka w Polsce

- Adam Kazimierz Czartoryski pierwszym rektorem

- stypendia dla niezamożnej szlachty

- celem kształcenia nowoczesny żołnierz i patriota

- zerwanie z sarmackim sposobem myślenia

1. 1765r. Początek wydawanie czasopisma „Monitor”- kształtowanie nowej oświeceniowej umysłowości
2. 1765r. Utworzenie Teatru Narodowego, od 1779r. pod dyrekcją Wojciecha Bogusławskiego- „Cud mniemany czyli Krakowiacy i Górale” pierwsza śpiewogra w języku polskim, autorem Wojciech Bogusławski

4. DZIAŁANIA AMBASADORA ROSJI MIKOŁAJA REPNINA W CELU NIEDOPUSZCZENIA DO DALSZEJ REFORMY PAŃSTWA

1. 1766r. Zgłoszenie na sejmie rosyjskiego żądania przyznania praw politycznych polskim dysydentom- rozwiązanie sejmu bez jakichkolwiek ustaw
2. 1767r. Zawiązanie konfederacji wyznaniowych w celu destabilizacji sytuacji

politycznej w Rzeczypospolitej

- prawosławna w Łucki

- protestancka w Toruniu

- katolicka w Radomiu

1. żądanie zwołania nadzwyczajnego sejmu w sprawie dysydentów
2. porwanie trzech senatorów, którzy przeciwstawiali się przyznania praw dysydentom

i wywiezienie ich do Kaługi w głąb Rosji( sprawa kałuska)

- biskup Warszawy- Kajetan Sołtyk

- biskup krakowski- Józef Jędrzej Załuski

- hetman Wacław Rzewuski z synem Sewerynem

5. X 1667- III 1668r. OBRADY SEJMU DELEGACYJNEGO

1. wyłonienie przez posłów 70- osobowej delegacji do stałych konsultacji z Repninem
2. Prawa Kardynalne- zasady ustrojowe, których w Polsce nie będzie można zmienić

- Wolną elekcję

- Wszystkie przywileje szlacheckie

- Liberum veto

- Prawo wypowiadania posłuszeństwa królowi

1. Materiae status- dziedziny życia państwowego, które będzie można zmienić za zgodą wszystkich

- polityka zagraniczna

- finanse państwa

UWAGA: Mikołaj Repnin zatrzymała reformy Stanisława Augusta Poniatowskiego, jednocześnie spowodował przebudzenie polityczne szlachty, czego dowodem był wybuch

konfederacji barskiej

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

Sejm konwokacyjny, przed wyborem St. A. Poniatowskiego powołał Komisje Wojskowe i Skarbowe

P

2.

Sejm konwokacyjny przed wyborem St. A. Poniatowskiego miał miejsce w 1763r.

F

3.

St. A. Poniatowski był herbu Ciołek

P

4.

Szkoła Rycerska to pierwsza szkoła świecka w Rzeczypospolitej

P

5.

„Monitor” to nazwa teatru narodowego powstałego w czasach St. A. Poniatowskiego

F

6.

Komisje Boni Ordinis zostały powołane do naprawy sytuacji w miastach

P

7.

Król St. A. Poniatowski utworzył pocztę państwową

P

8.

Mikołaj Repnin ambasador rosyjski, wspierał króla w reformach

F

9.

Sejm obradujący od IX 1767 do III 1768r. To Sejm Delegacyjny inaczej Repninowski

P

10.

Prawa Kardynalne uchwalone przez Sejm Delegacyjny nie mogły być w Rzeczypospolitej zmienione

P

11.

Materiae status to sprawy państwowe, przy zmianie których obowiązywała zasada jednomyślności

P