6. Wyzwalanie się kolonii angielskich

1. ETAPY KOLONIZACJI WSCHODNIEGO WYBRZEŻA AMERYKI PÓŁNOCNEJ PRZEZ ANGLIĘ

1. 1607r.- założenie przez Anglików pierwszej osady Jamestown na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej
2. 1664r.- przejęcie kontroli przez Anglików nad Nowym Amsterdamem- dawną kolonią holenderską
3. 1664r. Zmiana nazwy Nowego Amsterdamu na Nowy Jork
4. XVII wiek- wykształcenie się 13 kolonii angielskich na wschodnim wybrzeżu Ameryki Północnej

2. KSZTAŁTOWANIE SIĘ POSTAW SEPARATYSTYCZNYCH WŚRÓD ANGIELSKICH KOLONISTÓW

1. poglądy filozofów oświeceniowych o prawie wszystkich do wolności
2. 1754r. Zjazd przedstawicieli kolonii w Albany- stworzenie przez Benjamina Franklina hasła „join or die” ( zjednoczyć się albo umrzeć)
3. 1765r. Powstanie w Bostonie tajnej antyangielskiej organizacji Synowie Wolności- rozszerzenie się organizacji na wszystkie kolonie

3. POGŁĘBIANIE SIĘ KONFLIKTU MIĘDZY KOLONISTAMI A ANGLIĄ

1. wojna 7- letnia między Anglią i Francją w koloniach- próby przerzucenia kosztów wojny na kolonie
2. 1765r. Wprowadzenie przez Anglię opłat stemplowych od transakcji handlowych
3. 1767r. Opodatkowanie podstawowych artykułów żywnościowych
4. 1773r. Sprzedaż Kompanii Wschodnioindyjskiej monopolu na sprzedaż herbaty w koloniach
5. 1773r. „Bostońskie picie herbaty”- wyrzucenie do morza ładunku herbaty ze statku Kompanii Wschodnioindyjskiej w Bostonie przez Synów Wolności
6. Nałożenie przez Anglików represji na Massachusetts, a następnie rozszerzenie ich na wszystkie kolonie
7. IX/X 1774r. I Kongres Filadelfijski- podjęcie decyzji przez przedstawicieli kolonii o solidarnym bojkocie angielskich towarów, powołanie milicji w koloniach
8. IV 1775r. Potyczka milicji z Anglikami pod Concord i Lexington- początek wojny o wyzwolenie kolonii angielskich

4. 1775- 1783R. PRZEBIEG DZIAŁAŃ WOJENNYCH

1. - V 1775- III 1789r. II Kongres Filadelfijski

-utworzenie Armii Kontynentalnej pod przywództwem Jerzego Waszyngtona

-emisja dolara kontynentalnego

- 4. 07. 1776r. Deklaracja Niepodległości

- XI 1777r. Artykuły Konfederacji- decyzja o tworzeniu struktur państwowych w poszczególnych stanach( ratyfikowane przez wszystkie stany w 1781r.)

1. słynni europejscy ochotnicy walczący o wolność kolonii

- Tadeusz Kościuszko- nowoczesne fortyfikacje

- Kazimierz Pułaski- wojna podjazdowa, działanie na tyłach armii wroga

-Fryderyk Wilhelm von Steuben- przekształcenie Gwardii Amerykańskiej w

zdyscyplinowaną armię

- markiz Marie Joseph de La Fayette- dowodzenie oddziałami w Wirginii

1. europejscy sojusznicy walczących kolonii

- Hiszpania-blokowanie wybrzeża amerykańskiego przed statkami angielskimi

- Holandia- blokowanie wybrzeża amerykańskiego przed statkami angielskimi

- Francja- pomoc wojskowa armii dowodzonej przez markiza La Fayette

1. amerykańskie zwycięstwa

- 1777r. Zwycięstwo Amerykanów pod Saratogą

- 1779r. Zwycięstwo Amerykanów pod Savannah ( śmierć Kazimierza Pułaskiego)

- 1781r. zwycięstwo Amerykanów w bitwie pod Yorktown- rozpoczęcie rokowań pokojowych przez Anglików

5. 1783r. TRAKTAT W PARYŻU

1. przyznanie przez Anglię koloniom niepodległości
2. zrzeczenie się przez Anglię na rzecz kolonii terenów pomiędzy Appalachami, a rzeką Missisipi

6. UTWORZENIE PAŃSTWA FEDERACYJNEGO

1. 1786r. Powstanie farmerów- przyspieszenie procesu państwotwórczego
2. 1787r. Powstanie Komisji Konstytucyjnej w składzie: Aleksander Hamilton, James Madison, Jerzy Waszyngton
3. 1787r. Powstanie pierwszej konstytucji na świecie

- trójpodział władz: Dwuizbowy parlament- Kongres, władza wykonawcza w rękach prezydenta, Sąd Federalny

- utworzenie państwa o charakterze federacyjnym ( poszczególne stany nie mają podmiotowości prawnej na arenie międzynarodowej)

- prawa i wolności obywatela w Deklaracji Praw

1. 1788r. Ratyfikowanie konstytucji przez wszystkie stany
2. 1789r. Wybór Jerzego Waszyngtona na pierwszego prezydenta USA

7. OJCOWIE NARODU AMERYKAŃSKIEGO

1. Jerzy Waszyngton- głównodowodzący armią amerykańską, pierwszy prezydent
2. Benjamin Franklin- twórca hasła „ zjednoczyć się albo umrzeć”
3. James Madison- twórca konstytucji, prezydent
4. Aleksander Hamilton- twórca konstytucji
5. Tomasz Jefferson- twórca Deklaracji Niepodległości, prezydent

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

Liberum veto to procedura umożliwiająca zerwanie sejmu przez jedną osobę

F

2.

Sejm po raz pierwszy zerwał wojewoda wileński Janusz Radziwiłł

F

3.

Rokosz Lubomirskiego odwoływał się do przywileju zawartego w Artykułach Henrykowskich: prawa do wypowiadania posłuszeństwa królowi

P

4.

Bitwa pod Mątwami to najkrwawsza bitwa w polskiej historii XVII wieku

P

5.

Jerzy Lubomirski stał na czele stronnictwa profrancuskiego

F

6.

Władysław Sieciński jako pierwszy przeciwstawił się procedurze liberum veto

F

7.

Po abdykacji Jan Kazimierz wyjechał do Francji

P

8.

Żoną Jana Kazimierza był Cecylia Renata Habsburg

F