7. Powstanie listopadowe
MATERIAŁY DO NAUKI NR 7. POWSTANIE LISTOPADOWE
1. GENEZA POWSTANIA a. wiadomości o sukcesach rewolucji we Francji i Belgii b. ogłoszenie stanu gotowości wojsk polskich i rosyjskich w Królestwie c. groźba dekonspiracji spisku Piotra Wysockiego i Józefa Zaliwskiego |
2. NOC LISTOPADOWA 29/30. 11. 1830r. a. przygotowanie przez Piotra Wysockiego planu powstania tylko na jedną noc b. nieudana próba aresztowania księcia Konstantego przez grupę tzw. belwederczyków c. nieudany atak na koszary rosyjskiej gwardii Wielkiego Księcia Konstantego d. opór wyższych oficerów przed przyłączeniem się do powstania( zamordowanie przez spiskowców 6 polskich generałów) e. zdobycie przez podchorążych Arsenału i wyposażenie powstańców w broń f. wycofanie się części polskich oddziałów wraz z żołnierzami rosyjskim do Wierzbna z Wielkim Księciem Konstantym g brak odzewu mieszkańców stolicy |
3. KSZTAŁTOWANIE SIĘ WŁADZ POWSTANIA a. 3 XII 1830 r. przekształcenie się Rady Administracyjnej w Rząd Narodowy – prezesem książę Adam Czartoryski b. 5 XII 1830 ogłoszenie się przez gen. Józefa Chłopickiego dyktatorem powstania – układ z księciem Konstantym – wojska carskie bez przeszkód opuściły Królestwo Polskie – próba uspokojenia nastrojów w Warszawie – opieszała rozbudowa armii c. uznanie przez sejm powstania za narodowe – 18 XII 1830 d. nieudana próba negocjacji z carem podjęta przez dyktatora Józefa Chłopickiego e. następstwa zerwania rokowań z carem - rezygnacja gen. Józefa Chłopickiego z urzędu dyktatora - 24 I 1831 sejmowa ustawa o wodzu naczelnym- Michał Radziwiłł pierwszym Wodzem Naczelnym Powstania - 25 I 1831 detronizacja przez sejm cara Mikołaja I jako króla Królestwa Polskiego |
4. WOJNA POLSKO- ROSYJSKA a. Ofensywa feldmarszałka Iwana Dybicza -14 II. 1831r. bitwa pod Stoczkiem – gen. Józef Dwernicki - 17 II 1831r. bitwa pod Dobrem – gen. Jan Skrzynecki - 25 II 1831r. bitwa pod Grochowem – gen. Michał Radziwiłł i gen. Józef Chłopicki b. Ofensywa wiosenna wojsk polskich -objęcie funkcji naczelnego wodza przez gen. Jana Skrzyneckiego - opracowanie planu ofensywy przeciwko Rosjanom przez płk Ignacego Prądzyńskiego - polskie zwycięstwo pod Wawrem – polskie zwycięstwo pod Dębem Wielkim – 10 IV 1831r. zwycięstwo Ignacego Prądzyńskiego bitwa pod Iganiami b. nieudolna realizacja planu Prądzyńskiego przez gen. Jana Skrzyneckiego - 26 V 1831r. klęska wojsk polskich pod dowództwem Skrzyneckiego pod Ostrołęką – w bitwie wyróżniła się artyleria konna gen. Józefa Bema - niewykorzystanie przez Rosjan zwycięstwa pod Ostrołęką na skutek śmierci głównodowodzącego Iwana Dybicza |
4. POWSTANIE LISTOPADOWE NA ZIEMIACH ZABRANYCH a. wybuch powstania na Litwie b. Emilia Plater- uzyskanie stopnia kapitana wojsk polskich na Litwie c. nieudana militarnie wyprawa na Litwę gen. Antoniego Giełguda, gen. Henryka Dembińskiego i Dezyderego Chłapowskiego d. wyprawa gen. Józefa Dwernickiego na Wołyń |
5. VIII- IX 1831R. OSTATNIA FAZA DZIAŁAŃ POWSTAŃCZYCH a. Objęcie dowództwa nad armią carską przez feldmarszałka Iwana Paskiewicza b Przekroczenie Wisły przez wojska carskie na północ od Warszawy- plan zdobycia Warszawy od Zachodu c. dymisja Jana Skrzyneckiego d. powołanie na wodza naczelnego gen. Henryka Dembińskiego e. 15/16 VIII 1831r. Rozruchy w Warszawie – samosądy nad oskarżonymi o zdradę f. skutki rozruchów w Warszawie - dymisja księcia Adama Jerzego Czartoryskiego z funkcji prezesa rządu narodowego - dymisja gen. Henryka Dembowskiego z funkcji Wodza Naczelnego – przejęcie przez gen. Jan Krukowieckiego stanowiska prezesa Rządu Narodowego i Wodza Naczelnego - podjęcie przez Krukowieckiego rozmów z Paskiewiczem na temat kapitulacji powstania - niewyrażenie zgody na kapitulację przez sejm powstańczy - powołanie na stanowisko Wodza Naczelnego Kazimierza Małachowskiego - Bonawentura Niemojewski prezesem rządu narodowego g. 6-8 IX 1831r. Szturm wojsk feldmarszałka Iwana Paskiewicza na Warszawę - atak od zachodu - obrona Woli – śmierć gen. Józefa Sowińskiego - obrona reduty przez Juliana Ordona - zdobycie Warszawy przez wojska carskie |
6. PRÓBA REKONSTRUKCJI WŁADZ POWSTAŃCZYCH a. ostatnim wodzem naczelnym gen. Maciej Rybiński b. ostatnie posiedzenie sejmu – 23 IX 1831 r. – ogłoszenie zawieszenia powstania |
SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:
L. P | PRAWDA | FAŁSZ | |
1. | Sprzysiężenie Podchorążych to organizacja spiskowa odpowiedzialna z wybuch powstania listopadowego | P | |
2. | Dowódcą Sprzysiężenia Podchorążych był Piotr Wysocki | P | |
3. | Powstańcom udało się porwać Wielkiego Księcia Konstantego | F | |
4. | Gen. Józef Chłopicki jako nosił tytuł dyktatora powstania | P | |
5. | Pierwszym wodzem naczelnym powstania był książę Michał Radziwiłł | P | |
6. | Pierwszym głównodowodzącym armią rosyjską walcząca przeciwko powstaniu był Iwan Dybicz | P | |
7. | Bitwa pod Ostrołęką zakończyła się zwycięstwem polskich wojsk | F | |
8. | Książę Adam Jerzy Czartoryski był ostatnim prezesem Rządu Narodowego w powstaniu | F | |
9. | Ostatnim wodzem naczelnym powstania był Maciej Rybiński | P | |
10. | Iwan Paskiewicz to wódz rosyjski, który zdobył Warszawę i ostatecznie stłumił powstanie | P |
Poprawne odpowiedzi: 1/P, 2/P, 3/F, 4/P, 5/P, 6/P , 7/F, 8/F, 9/P, 10/P