14. Powstanie styczniowe

1. Wybuch powstania

a. ogłoszenie przez Aleksandra Wielopolskiego branki do wojska

b. proklamacja powstania – 22 I 1863 r.

– Komitet Centralny Narodowy przekształca się w Tymczasowy Rząd Narodowy

– ogłoszenie „Manifestu” wzywającego do udziału w powstaniu

– zapowiedź uwłaszczenia chłopów

– przyznanie ziemi bezrolnym uczestnikom powstania

c. Objęcie funkcji dyktatora przez Ludwika Mierosławskiego  – rezygnacja po doznanych porażkach

d. zasługi Stefana Bobrowskiego i Zygmunta Padlewskiego dla rozwoju powstania

d. Włączenie się „białych” do powstania – nawiązanie współpracy Dyrekcji Krajowej i Rządu Narodowego

2. Przebieg walk

a. partyzancki charakter walk

b. objęcie funkcji dyktatora przez Mariana Langiewicza  (11-18 III 1863 r.)

– bitwa pod Małogoszczem

– bitwa pod Grochowiskami

– podział „partii” Marian Langiewicza w celu wyjścia z okrążenia

– aresztowanie Mariana Langiewicza przez Austriaków po przekroczeniu przez niego granicy

c. objęcie funkcji namiestnika przez gen. Fiodora Berga – nasilona akcja antypowstańcza

d. dyktatura Romualda Traugutta    (X 1863 – IV 1864 r.)

– próba przekształcenia oddziałów partyzanckich w regularna armię

– realizacja dekretu uwłaszczeniowego

3. Schyłek powstania

a. rozbicie oddziału gen. Józefa Hauke-Bosaka

b. wydanie przez cara Aleksandra II ukazu o uwłaszczeniu chłopów 2 III 1864r.

c. IV 1864r. aresztowanie Romualda Traugutta

d. próba podtrzymania oporu przez naczelnika Warszawy Aleksandra Waszkowskiego

e. do wiosny 1865 r. walczył oddział dowodzony przez księdza Stanisława Brzózkę

4. Sprawa polska na arenie międzynarodowej

a. Program „sześciu punktów” w sprawie polskiej opracowany przez Francję, Austrię i Wielką Brytanię

1. żądania amnestii dla polskich powstańców
2. powołanie polskiego przedstawicielstwa narodowego
3. zapewnienie wolności przekonań
4. ustanowienia polskiego języka urzędowego
5. dopuszczenie Polaków do urzędów
6. złagodzenia zasad poboru do wojska

b. Deklaracje poparcia dla Polaków

1. papieża Piusa IX
2. katolickich ugrupowań we Francji
3. liberalnych ugrupowań w Anglii i Niemczech
4. Wiec poparcia dla sprawy polskiej delegacji stowarzyszeń robotniczych

c. Zdecydowanie wrogą wobec Polaków władz pruskich – Otton von Bismarck

• 1863r. Konwencja Alvenslebena
• umowa dotycząca współpracy Prus i Rosji w zwalczaniu polskich ruchów niepodległościowych

5. Skutki powstania styczniowego

a. Straty osobowe

– ok. 20 tys. powstańców poległo w walkach

– ok. 2 tys. osób poniosło śmierć w wyniku egzekucji

– kilkadziesiąt tysięcy osób zostało zesłanych na Syberię

b. Straty materialne – konfiskaty majątków uczestników i sympatyków powstania

c. Cechy charakterystyczne powstania styczniowego

d. władze działały w konspiracji

e. powstało państwo podziemne

f. walki zbrojne miały charakter partyzancki

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

Poprawne odpowiedzi: 1/F, 2/F, 3/P, 4/P, 5/F, 6/F, 7/P, 8/P, 9/F, 10/F