9. Nowoczesne ideologie XIX wieku

1. WOLNOMULARSTWO

1. pochodzenie nazwy-

- maçon" po francusku murarz

- freemanson- wolnomularz- nazwa średniowiecznego cechu budowniczych katedr gotyckich

1. poglądy

- społeczeństwo ludzi równych

- sprawiedliwość społeczna

- oświata dla wszystkich

- antymonarchiczność

- areligijność

- ewolucyjność w działaniu

1. organizacja

- loże- pierwsza powstała w 1717r. w Paryżu

- na czele wielki mistrz

- kilka stopni wtajemniczenia

- elitarność

2. KARBONARYZM( WĘGLARSTWO)

1. pochodzenie nazwy

carbonari- średniowieczna nazwa cechu wypalaczy węgla drzewnego

- ukrywanie się wśród karbonariuszy w średniowieczu osób mających konflikt z władzą

1. poglądy

- radykalizm

- dążenie do jak najszybszego obalenia wszystkich monarchii

- doprowadzenie do zjednoczenia Włoch

- wprowadzenie wszędzie demokracji

1. organizacja

- brak scentralizowanej organizacji

- namioty- forma organizacji grup karbonariuszy

- kilka stopniowe wtajemniczenia

- egalitaryzm

- religia indywidualną sprawą każdego człowieka

3. LIBERALIZM

1. pochodzenie nazwy

- liber po łacinie wolność

- 1812r. użycie słowa liberalizm w hiszpańskich Kortezach jako żądanie przyznanie praw politycznych wszystkim mężczyznom niezależnie od ich sytuacji majątkowej

1. nurty:

- liberalizm ekonomiczny- Adam Smith- państwo nie powinna się wtrącać do gospodarki, gospodarka wolnorynkowa

- liberalizm polityczny- Beniamin Constant- prawo wyborcze dla wszystkich mężczyzna, demokracja liberalna

- liberalizm społeczny( obyczajowy, kulturowy- John Stuart Mill- prawo jednostki do własnego sumienia, sprzeciw wobec państwowych regulacji dotyczących sztuki, gier hazardowych, seksu, prostytucji, antykoncepcji, alkoholu i narkotyków. Pewną wczesną formą liberalizmu kulturowego był libertynizm

1. poglądy:

- potrzeby i prawa jednostki ponad potrzeby kolektywu

- nieograniczona wolność jednostki

- społeczeństwa egalitarne

- gospodarka wolnorynkowa

- władza państwowa powinna mieć charakter ograniczony

- państwa „ Stróżem Nocnym „

4. KONSERWATYZM

1. pochodzenie nazwy

- 1818r. Początek wydawania czasopisma „ Conservateur” przez markiza Chateaubriand

- ukazywanie w czasopiśmie okrucieństw rewolucji francuskiej

- chwalenie ancien regime- starego feudalnego ładu

1. poglądy( twórcą ideologi Edmund Burke)

- jednostka- z gruntu zła, wymagająca kontroli

- społeczeństwo: elitarne

- gospodarka: własność prywatna wartością nadrzędną

- państwo: silne, najlepiej monarchia

4. SOCJALIZM

1. pochodzenie nazwy

- societas po łacinie wspólnota

- twórca pojęcia Pierre Leroux

1. nurty:

- utopijny -Claude Henri de Saint Simon, Charles Fourier, Pierre Proudhon

- naukowy- ( pod koniec lat 40-tych XIX wieku) twórcami byli Karol Marks i Fryderyk Engels

1. poglądy

5. RUCH BURZYCIELI MASZYN- LUDDYŚCI

1. pochodzenie nazwy- od założyciela Nathaniel Ludd
2. poglądy:

- przekonanie, że źródłem biedy robotników są maszyny parowe

- niszczenie maszyn w fabrykach

6. NACJONALIZM

1. pochodzenie nazwy

- natio po łacinie naród

- po raz pierwszy użyte w 1787r. przez francuskiego jezuitę Augustina Barruela

1. nurty:

- nacjonalizm otwarty: gloryfikacja własnego narodu

- nacjonalizm zamknięty( szowinizm): gloryfikacja własnego narodu z jednoczesnym poniżaniem innych narodów

1. poglądy:

-naród jest najważniejszą formą uspołecznienia

- tożsamość narodowa najważniejszym składnikiem tożsamości jednostki

- przedkładania solidarności narodowej nad wszelkie inne związki i zobowiązania

-podstawowym zadaniem państwa jest obrona interesów narodowych

- zasięg terytorialny państwa winien odpowiadać obszarom zamieszkanym przez dany naród

- obowiązkiem narodu jest dążenie do posiadania własnego państwa

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

Słowo mason wywodzi się od średniowiecznego słowa „ murarz”

P

2.

Karbonariusze byli zorganizowani w loże o różnych stopniach wtajemniczenia

F

3.

Nacjonalizm zamknięty jest bliski szowinizmowi

P

4.

Nathaniel Ludd założył ruch burzycieli maszyn

P

5.

Twórcą pojęcia socjalizm był Pierre Leroux

P

6.

Pojęcie nacjonalizm stworzył francuski jezuita Augustin Barruel

P

7.

Twórcą ideologii konserwatyzmu był markiz Chateaubriand

F

8.

Twórcą liberalizmu ekonomicznego był Adam Smith

P

9.

Liberalizm społeczny postuluje prawo jednostki do własnego sumienia i sprzeciwia się ingerencji państwa w kwestie kultury

P

10.

Socjalizm naukowy stworzył Karol Marks i Fryderyk Engels

P