29. Imperializm angielski

1. CELE ANGIELSKIEJ POLITYKI IMPERIALNEJ W XIX WIEKU

a. kontrola dróg do Indii

b. umocnienie morskiej potęgi Wielkiej Brytanii

2. KOLONIZACJA AFRYKI

a. 1801r. Zajęcie Kraju Przylądkowego na płd. Afryki

b. konflikt z Burami- osadnikami holenderskimi w Afryce Płd.

c. przeniesienie się Burów nad rzekę Vaal i Oranje

• 1844r. Utworzenie przez Burów Wolnego Państwa Oranje

• 1853r. Utworzenie przez Burów Republiki Transvaal

d. Gorączka diamentowa i złota w Afryce Płd.

• 1870r. odkrycie złóż diamentów

• 1883r. odkrycie złóż złota

• najbogatsze złoża w wolnym Państwie Oranje i Republice Trasvaalu

• niezgoda rządów Oranje i Trasvaalu na udzielenie koncesji angielskim

poszukiwaczom złota i diamentów

e. działalność Cecila Rhodesa

• 1874–1880 przejęcie kontroli nad większością kopalń złota i diamentów

• rzecznik imperializmu brytyjskiego- rozszerzanie ziem podporządkowanych Wielkiej Brytanii w Afryce Płd.

• 1889r. Założenie Kompanii Południowoafrykańskiej- monopolizacja handlu złotem i diamentami

• koncepcja budowy Kapsztad- Kair łączącej wszystkie posiadłości brytyjskie w Afryce- dążenie do podporządkowania republik burskich Wielkiej Brytanii

f. wojny burskie

• I wojna burska – 1880-1881 – zwycięstwo Burów

• II wojna burska –1899-1902 – zwycięstwo Wielkiej Brytanii

• 1902r. Likwidacja Transwalu i Oranje

g. podporządkowanie Wielkiej Brytanii Egiptu

• 1875r. Uzyskanie przez Wielką Brytanię kontrolnego pakietu akcji Kanału Sueskiego-ochrona nowej drogi do Indii

• 1882r. Antyangielskie powstanie w Egipcie- na czele Arabi Pasza

• 1882r. Stłumienie przez Anglików powstania- Egipt angielską kolonią

h. podbój Sudanu przez Anglików

• 1876r. Awanturnicza wyprawa do Sudanu gen. Charlesa Gordona- zdobycie Chartumu

• 1881r. Wybuch w Sudanie powstania Mahdiego przeciwko Anglikom- zamordowywanie gen. Gordona przez powstańców

• 1896r. Wyprawa armii angielskiej do Sudanu pod przywództwem gen. Horatio Kitchener- tłumienie powstania mahdystów

• 1898r. Angielsko- francuski incydent pod Faszodą

• 1899r. Angielsko- francuska umowa o podziale stref wpływów w Afryce- Sudan kondominium angielsko- egipskim

2. KOLONIZACJA PRZEZ WIELKĄ BRYTANIĘ AZJI

a. Indie „ Perła w koronie brytyjskiej”

• XVII- XIX wiek działalność Kompanii Wschodnioindyjskiej

• uzyskanie przez Kompanię przywilejów handlowych w Indiach

- Bombaj i Kalkuta- faktorie handlowe wyjęte spod hinduskiego prawa

- Sipajowie- własne wojsko Kompani rekrutowane spośród Hindusów i muzułmanów

• 1857r. powstanie sipajów- niemożność poradzenia sobie z powstaniem władz hinduskich i Kompanii Wschodnioindyjskiej

• 1859r. stłumienie powstania przez armię angielską

• 1859r. rozwiązanie przez rząd angielski Kompanii Wschodnioindyjskiej

• detronizacja przez Wielką Brytanię Bahadur Szacha- ostatniego władcy z dynastii Wielkich Mogołów

• 1877 r. koronacja królowej Wiktorii na cesarzową Indii

• realna władza nad Indiami sprawowana przez wicekróla

• powoływanie na niższe stanowiska administracyjne przedstawicieli miejscowej elity

• 1885r. zawiązanie przez hindusów i muzułmanów Indyjskiego Kongresu Jedności Narodowej- domaganie się niepodległości

• 1912r. Udana próba rozbicia Kongresu przez Anglików- powstanie Ligii Muzułmańskiej, domaganie się utworzenia na terytorium Indii Brytyjskich państwa muzułmańskiego- Pakistanu

b. 1870-1880r.- przekształcenie Birmy w kolonię brytyjską

c. przekształcanie „białych kolonii „w dominia brytyjskie:

• 1868r. Kanada

• 1901r. Australia

• 1907r. Nowa Zelandia

• 1910r. Związek Afryki Południowej

3. SPRAWA IRLANDII

a. XVI podbój Irlandii przez Anglików

b. 1673r. Odebranie katolikom praw politycznych w Anglii- utrata przez Irlandczyków politycznej reprezentacji w parlamencie angielskim

c. 1801r. Przymusowe zjednoczenie Irlandii z Wielką Brytanią- powstanie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii

d. 1829r. Przywrócenie katolikom praw politycznych w Anglii- powrót posłów irlandzkich do parlamentu irlandzkiego

e. 1840- 1847r. Klęska nieurodzaju w Irlandii

• masowe emigracje Irlandczyków do USA

• śmierć głodowa tysięcy ludzi

• brak reakcji angielskich lordów na sytuację ekonomiczną irlandzkich dzierżawców

f. 1847r. Założenie przez Johna Mitchella Konfederacji Irlandzkiej- nieudana próba antyangielskiego powstania

g. 1861r. Powstanie Bractwa Fenian w USA

• dążenie do oderwania Irlandii od Wielkiej Brytanii

• 1868r. Nieudana próba powstania w Irlandii

h. 1879r. Założenie przez Charles Parnella Ligii Ziemskiej

• walka o autonomię Irlandii( home rule)

• 1912r. Nadanie przez parlament angielski autonomii Irlandii