KRYZYS REPUBLIKI W II W P.N.E

1. przyczyny:

a) społeczne: bunty niewolników, sprawa Italików

-136 p.n.e.-132 p.n.e pierwsze powstanie niewolników na Sycylii

- 103 p.n.e. - 100 p.n.e. drugie powstanie niewolników na Sycylii

- 73 p.n.e-71 p.n.e. powstanie Spartakusa na płd. Italii

- zubożenie Italików-tracących gospodarstwa na rzecz nobiles

b) polityczne

rywalizacja w senacie stronnictw optymatów( nie chcieli reform) i popularów(dążyli do reform społecznych)

133 p.n.e./132 p.n.e- nieudana próba reform Tyberiusza Grakchus ( nadanie Italikom ziemi oraz rzymskiego

obywatelstw, ograniczenie rozwoju latyfundiów)- zamordowanie Tyberiusza

123 p.n.e-121 p.n.e. nieudana próba reform Gajusza Grakchusa, ( prawo odwoływania się do ludu w obronie przed samowolą urzędników, ustawa zbożowa- niska cena zboża, budowa nowych dróg aby zapewnić pracę biedocie, nadanie obywatelstwa wszystkim sprzymierzeńcom), samobójstwo Gajusza Grakchusa, upadek autorytetu senatu i urzędników- przejmowanie władzy przez uzurpatorów

Przebieg kryzysu

107 p.n.e- 99 p.n.e. niezgodny z prawem kilkakrotny konsulat Gajusza Mariusza- reforma armii rzymskiej( przyjmowanie na żołnierzy proletariuszy i wyposażanie ich na koszt państwa, wzrost pozycji wodza, przyznawanie weteranom po 16 latach służby gospodarstw rolnych), wprowadzenie zasady przynajmniej 3-letniego

namiestnictwa w prowincjach, wzrost korupcji przy obsadzaniu urzędów

88 p.n.e-83 p.n.e. pierwsza wojna domowa w republice rzymskiej

83 p.n.e- Lucjusz Sulla dożywotnim dyktatorem, krwawe prześladowania przeciwników Sulli- proskrypcje

Wojna domowa

Listy proskrypcyjne

79 p.n.e. zmuszenie Sulli do zrzeczenia się władzy, okres chaosu politycznego w republice

73 p.n.e- 71 p.n.e. powstanie Spartakusa, stłumione przez Krassusa

60 p.n.e. I trumwirat: Marek Krassus, Juliusz Cezar, Gnejusz Pompejusz- podział wpływów w imperium

58 p.n.e- 51 p.n.e. walki Juliusza Cezara w Galii z celtyckim wodzem Wercyngetoryksem

53 p.n.e- śmierć Krassusa w bitwie z Partami pod Carrhea

49- 45 p.n.e. II wojna domowa w imperium między Juliuszem Cezarem, Pompejuszem, a po jego śmieci jego zwolennikami

48 p.n.e- klęska Pompejusza w bitwie pod Farsalos, a potem jego śmierć w Egipcie

45 p.n.e- mianowanie Juliusza Cezara dożywotnim dyktatorem, początek reform( ukrócenie wyzysku prowincji- wprowadzenie zasady, bezpośredniego poboru podatku przez państwo, zapowiedział nadawanie obywatelstwa rzymskiego mieszkańcom prowincji)

44 p.n.e- zawiązanie spisku przez Brutusa i Kasjusza przeciwko Juliuszowi Cezarowi i zamordowanie go z powodu podejrzeń, że chce wprowadzić monarchię

Republika rzymska za Juliusza Cezara

Zamordowanie Juliusza Cezara

44 p.n.e- 30 p.n.e. III wojna domowa w imperium rzymskim

43 p.n.e- zawiązanie II triumwiratu: Oktawian, Marek Antoniusz, Marek Lepidus

42 p.n.e. -pokonanie armii dowodzonej przez morderców Juliusza Cezar pod Filippi, podział wpływów w imperium między Marka Antoniusza, a Oktawiana

41 p.n.e.- związanie się Marka Antoniusza z Kleopatrą, następnie poślubienie jej i zapisanie prowincji wschodnich dzieciom, które mu urodziła Kleopatra

31 p.n.e.- klęska floty egipskiej dowodzonej przez Marka Antoniusza i Kleopatrę pod Akcjum, samobójcza śmierć pary

30 p.n.e.- Egipt stał się rzymską prowincją

27 p.n.e- powrót Oktawiana z Egiptu, jako najpotężniejszego człowieka w imperium, bez żadnych rywali.

KONIEC REPUBLIKI W RZYMIE