Rzym cesarski. Dominat
II FAZA CESARSKIEGO RZYMU
I DOMINAT 284 R.- 476 R.
Reformy Dioklecjana:
- wprowadzenie nowej- nową formę ustrojową- wprowadzenie systemu rządów despotycznych, zerwanie z komedią republiki czyli pryncypatem to DOMINAT (dominus = dominus et deus- pan i bóg). Nazwa pryncypat występowała w źródłach rzymskich, nazwa dominat została wprowadzona przez historyków nowożytnych
Cesarz przestał być pierwszym obywatelem, zaczął być uważany za namiestnika boga, żył w izolacji od swoich poddanych, jego pojawienie było traktowane jak wielka łaska i wydarzenie, wszystko co było związane z cesarzem było święte
ceremoniał dworski stał się niezwykle wymyślny, dotyczyło to także ubioru- ozdobionego drogimi kamieniami naszywanymi na purpurowe szaty( purpura była zastrzeżona tylko dla cesarza i jego rodziny)
prowadzenie systemu tetrarchii tzn. rząd czterech- cesarstwo zostało podzielone tylko administracyjnie( nie był to podział polityczny) na dwie części: wschód i zachód. Każdemu cesarzowi przysługiwał tytuł augusta, który dobierał sobie regenta z tytułem cezara, a ten wspomagał go w rządach, a jednocześnie przejmował władzę po śmierci augusta. Unikano w ten sposób bezkrólewia.
Tetrarchowie
armię podzielono na armię graniczną i fortyfikacyjną
302 r. - prześladowanie chrześcijan w celu przywrócenia jedności ideologicznej imperium.
uporządkowano system monetarny, jednolita złota moneta nazywana aureusem
wprowadzono nowy podział administracyjny na 4 prefektury( Italia, Galia, Iliria, Orient)14 diecezji,110 prowincji)
305 r. Dioklecjan i jego współrządca abdykowali w po 20 latach panowania. Jego przekonanie, że reformy zlikwidują kryzys było błędne. Po abdykacji cesarza odżyła wojna domowa.
W 312 r. bitwa na Moście Mulwijskim, koniec wojny domowej, którą wygrał ją Konstantyn Wielki (jego matka św. Helena była chrześcijanka)
313 r. wydanie przez Konstantyna „Edyktu Mediolańskiego", w którym wprowadził równouprawnienie chrześcijaństwa z innymi religiami w cesarstwie (pierwszy edykt tolerancyjny na świecie)
W 332r. cesarz Konstantyn przywiązał kolonów do ziemi
336r. zakazał zmieniać zawody
333r. Przeniósł dwór do nowo wybudowanej, na miejscu dawnej greckiej kolonii – Bizantion. stolicy- Konstantynopolu , w której nie byłoby ani jednej pogańskiej świątyni
336r.- śmierć Konstantyna Wielkiego -na łożu śmierci przyjął chrzest w obrządku ariańskim. Kolejny okres niepokojów w imperium
około 374 r.- przybycie Hunów do Europy- początek Wielkiej Wędrówki Ludów, czyli okres przemieszczania się plemion azjatyckich na teren Europy, oraz europejskich uciekających przed azjatyckimi
Hunowie to lud azjatycki pochodzili z Azji Środkowej, gdzie prowadzili koczowniczy tryb życia. Ok. 360 r. rozpoczęła się tam susza i w poszukiwaniu żyznych pastwisk wyruszyli w kierunku północno- zachodnim i tak trafili do Europy. Natknęli się na Ostrogotów (odłam Germanów najbardziej wysunięty na wschód Europy. Przybycie Hunów rozpoczęło Wielką Wędrówkę Ludów, która będzie trwała do X w. ostatni lud azjatycki, który dzięki niej przybędzie do Europy, to Madziarowie.
375 r. osiedlenie w Mezji uciekających przed Hunami Wizygotów
378 r. bunt Wizygotów w Mezji, pokonanie przez barbarzyńców pod Adrianopolem cesarza Walensa
382 r. cesarz Teodozjusz opanował powstanie Wizygotów, uznał chrześcijaństwo religią państwową
392 r. Teodozjusz ustanowił chrześcijaństwo jedyną religią, prześladowania pogan przez chrześcijan
395 r. Teodozjusz Wielki na łożu śmierci podzielił imperium pomiędzy dwóch synów. Starszy Arkadiusz otrzymał część wschodnią Konstantynopolem (miał wtedy 11 lat, więc dostał opiekuna- barbarzyńcę Rufina. Młodszy – Honoriusz (9 lat) otrzymał część zachodnią ze stolicą w Rzymie; opiekun -barbarzyńca Stylichon
Podział imperium rzymskiego przez Teodozjusza Wielkiego
II CESARSTWO ZACHODNIORZYMSKIE 395 R. -476 R.
406 r. -bitwa pod Moguncją- Germanie z prawego brzegu Renu wdarli się do Galii. W wyniku przerwania granicy, Rzym stracił kilka prowincji: pn. i środkową Galię, Hiszpanię, Brytanię, Afrykę Płn.
408r.- zamordowanie Stylichona, bunt barbarzyńców służących w armii rzymskiej
410 r.- zdobycie i splądrowanie Rzymu przez Wizygotów pod wodza Alaryka
423 r.- zmarł cesarz Honoriusz, zaczęła się kolejna wojna domowa.
447 r.- Attyla, król Hunów narzuciła Imperium Zachodniorzymskiemu daninę
451 r. -Hunowie wdarli się do Galii, do bitwy doszło na Polach Katalaunijskich.
453 r.- śmierć Attyli kres istnieniu państwa Hunów.
455 r. -Rzym zdobyli Wandalowie -jedno z tych plemion germańskich, które w granice Rzymu wtargnęły po przerwaniu granicy pod Moguncją. Straty były tak wielkie, że nazwa plemienia „Wandalowie" jest do dzisiaj synonimem zniszczenia. Potem przedostali się do Afryki Płn. i założyli tam swoje państwo na ziemiach dawnej Kartaginy
475 r. -Patrycjusz Orestes obalił cesarza Juliusza Neposa i na tronie osadził 4 – letniego syna Romulusa, którego nazwano Augustulusem ( Cesarzątkiem).
476 r. barbarzyńca Odoaker zabił Orestesa, później strącił z tronu Romulusa Augustulusa.
KONIEC CESARSTWA ZACHODNIORZYMSKIEGO