16. Zabór pruski w II poł. XIX wieku

1. Status ziem zaboru pruskiego

a. 1867r. – włączenie Wielkopolski i Pomorza Gdańskiego do Związku Północnoniemieckiego

b. 1871r. – Wielkopolska i Pomorze Gdańskie włączone w skład II Rzeszy

2. 1871–1878r. Kulturkampf( walka o kulturę”– walka Otto von Bismarcka z wpływami Kościoła katolickiego w cesarstwie niemieckim

a. uwięzienie prymasa Polski arcybiskupa Mieczysława Ledóchowskiego w związku z jego sprzeciwem wobec ustaw wyjątkowych

b. działania władz niemieckich w ramach „walki o kulturę”

– laicyzacja szkolnictwa

– obowiązek zdawania przez duchownych egzaminu z filozofii, historii i literatury niemieckiej

– zakaz wygłaszania kazań antyrządowych

– prawo do usuwania duchownych z parafii oraz ich więzienia

– zwiększenie wpływu państwa na obsadę stanowisk kościelnych

– wprowadzenie metryk cywilnych ślubów i urodzin

3. Germanizacja

a. zastąpienie nazwy Wielkie Księstwo Poznańskie nazwą Prowincja Poznańska

b. 1885r. rugi pruskie – deportowanie Polaków spoza zaboru pruskiego

c. 1886r. założenie Komisji Kolonizacyjnej

• wykup majątków polskich
• sprzedawanie ich osadnikom niemieckim

d. walka z językiem polskim

• wprowadzenie obowiązkowej nauki języka niemieckiego w szkołach
• zniesienie języka polskiego w szkołach
• germanizacja nazw

e. preferencje dla sprowadzanych z głębi Niemiec urzędników i nauczycieli niemieckich – tzw. dodatek wschodni

f. 1894r. utworzenie Hakaty – Związek Popierania Niemczyzny w Marchiach Wschodnich

g. 1901-1908r. „pruskie ustawodawstwo wyjątkowe” kanclerza Bernarda Bülowa

• 1901 r. – wprowadzenie obowiązku nauczania religii w języku niemieckim- strajk dzieci we Wrześni
• 1904 r. – wprowadzenie obowiązku uzyskania specjalnego zezwolenia na budowę domu
• 1908 r. – ustawa o wywłaszczeniu Polaków (nie weszła w życie)
• 1908 r. – „ustawa kagańcowa” – obowiązek używania języka niemieckiego podczas zgromadzeń publicznych

4. Ziemie polskie pod panowaniem niemieckim

1. Działalność organiczników wielkopolskich

• 1871r. powstanie Związku Spółek Polskich
• powstanie Związku Spółek Zarobkowych
• 1885r. utworzenie Banku Spółek Zarobkowych

2. Rozwój przemysłu na ziemiach polskich pod panowaniem niemieckim

a. intensywny rozwój przemysłu na Górnym Śląsku – huty i kopalnie

b. rozwój przemysłu rolno-spożywczego w Wielkopolsce i na Pomorzu – gorzelnie, młyny, cukrownie

c. produkcja maszyn rolniczych – fabryka Hipolita Cegielskiego w Poznaniu

3. Rolnictwo w zaborze pruskim

a. 1823- 1850r. etapowe uwłaszczenie chłopów

b. wysoki poziom rolnictwa

• komasacja gruntów
• nowoczesna technika
• nowe uprawy
• melioracja

c. działalność kółek rolniczych

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

Wielkie Księstwo Poznańskie przestało istnieć w 1867r.

P

2.

Reforma uwłaszczeniowa została przeprowadzona jednoetapowo w Wielkopolsce w 1823r.

F

3.

Rugi pruskie zostały przeprowadzone w Wielkopolsce w 1886r.

F

4.

Kulturkampf to pruska forma wspomagania polskiej kultury w zaborze pruskim

F

5.

Hakata powstała w 1894r.

P

6.

Strajk dzieci we Wrześni miał miejsce w 1901r.

P

7.

Fabrykę maszyn rolniczych uruchomił w Poznaniu Hipolit Cegielski

P

8.

Otto von Bismarck przeciwstawiał się germanizacji Polaków

F

9.

Ustawa o przymusowym wywłaszczeniu Polaków weszła w życie w 1904r.

F

10.

W 1908r. Wprowadzono zakaz używania języka polskiego w czasie zgromadzeń publicznych

P