MEZOPOTAMIA

1. Nazwa Mezopotamia jest pochodzenia greckiego i oznacza Międzyrzecze. Obejmuje obszar między dwiema rzekami Tygrysem i Eufratem.
2. Mezopotamia to nazwa kręgu cywilizacyjnego, nie państwa. Na tym obszarze, kolejno, istniały różne państwa, następujące kolejno jeden po drugim, które przejmowały swoje  osiągnięcia cywilizacyjne
   • Sumer
   • Akad
   • Stara Babilonia
   • Asyria
   • Nowa Babilonia
3. Ślady kultury ludzkiej sięgają tutaj 5 tysiąclecia n. e. pierwsza cywilizacja powstała w IV tys. p.n.e.
4. Najstarszą cywilizacją, która rozwinęła się na terenie Mezopotamii, była cywilizacja sumeryjska.
   • Sumerowie nigdy nie stworzyli cywilizacji państwowej tylko system 12 państw – miast. Do największych miast należały: Kisz, Ur, Uruk, Larsa, Umma, Babilon
   • Sumerowie posiadali rozwiniętą technikę, czego dowodem są monumentalne świątynie -zikkuraty. Były to świątynie tarasowe. Najsłynniejszym zikkuratem był zikkurat babiloński Żydzi umieścili go w Biblii, jako wieżę Babel. Na tarasach świątynnych Sumeryjczycy nauczyli się uprawiać ogrody. Grecy ogrody na tarasach Etemenanki uznali za jeden z 7 cudów świata, tzw. Wiszące Ogrody Semiramidy.

   ZIKKURAT-REKONSTRUKCJA

   • ważnym osiągnięciem Sumeryjczyków była umiejętność budowania systemów irygacyjnych, czyli kanałów nawadniających

   Istnieje teoria, że starożytne cywilizacje powstawały przy wielkich rzekach, ponieważ właśnie budowa kanałów i ich wykonanie było na tyle skomplikowanym zajęciem, że wymagała podziału pracy oraz pojawienia się grupy ludzi, która będzie tę pracę wykonywać, a inna ja nadzorować.

   • W Sumerze powstał też pierwszy kodeks prawny w 24 wieku p. n. e. w mieście Lagasz, stworzył go król Urukagina. Był to także pierwszy kodeks świata, który w opiekę brał ludzi biednych ( obrona przed możnymi ). Drugi kodeks powstał w wieku  w mieście Ur nieco później i jego twórcą był król Earnamu
   • W Sumerze powstał też pierwszy epos literacki– „ Pieśń o Gilgameszu ", który opowiadał o królu z miasta Uruk, który odkupił świat, skazany przez bogów, za grzechy na zagładę. Gilgamesz, jako jedyny sprawiedliwy, był z woli bogów wybrany, by odrodzić życie na ziemi
   • Architektura monumentalna zmusiła Sumeryjczyków do rozwijania matematyki, używali dwóch systemów matematycznych: dwunastkowego i sześćdziesiętnego. To oni podzielili godzinę na 60 minut, dobę na 24 godziny, minutę na sekundy
   • Sumeryjczycy interesowali się astronomią – nadali konstelacjom gwiezdnym, używane do dziś nazwy zodiak.
   • Wynaleźli również koło garncarskie
   • posiadali pismo. Ze względu na specyficzny kształt tego pisma jest ono nazywane pismem klinowym. To pismo zostało odczytane w 2 poł. XIX wieku przez Niemca Georga von Grotefenda i Anglika Henry Rawlisona.

W 2300  p. n. e. Sumer został napadnięty przez plemię Akadyjczyków, którzy przejęli dorobek cywilizacyjny Sumerów i dodali swoje osiągnięcia

1. Osiągnięcia Akadyjczyków
   • stworzenie pierwszego imperium przez króla Sargona I

   Imperium to państwo, w którym jeden naród spełnia rolą hegemona i rządzi podbitymi przez siebie narodami.

   WYKONANA Z BRĄZU GŁOWA SARGONA I

   • Wprowadził po raz pierwszy na świeci jednolity system monetarny i jednolity system miar i wag, co przyczyniało się do rozwoju handlu.

   Imperium akadyjskie trwało do  2030 r p. n. e., wtedy to Mezopotamia została najechana przez plemię semickich Amorytów, którzy zdobyli miasto Babilon i utworzyli z niego stolicę swego państwa, które w historii zwane jest Starą Babilonią, albo państwem starobabilońskim. Najwybitniejszym królem starobabilońskim był Hammurabi, który panował w latach 1792 – 1750 p. n.  Amoryci przejęli osiągnięcia cywilizacyjne Sumerów i Akadyjczyków.

2. Osiągnięcia Starej Babilonii
   • stworzenie przez króla Hammurabiego największego kodeksu opartego o zasadę talionu czyli zasadę zemsty ( jedyny zachowany prawie w całości i w oryginale w historii starożytnego świata, który miał swój wpływ na wszystkie inne kodeksy starożytne. Jego zasady można znaleźć także w Starym Testamencie.)

   STELA Z KODEKSEM HAMURABIEGO

   • stworzenie nowego imperium, które po raz pierwszy objęło całą Mezopotamię

   Państwo Starobabilońskie przetrwało do 12 wieku p. n. e., kiedy to Mezopotamia została najechana przez Asyryjczyków. Stworzyli oni  własne państwo, któremu nawet podporządkowali Egipt i Królestwo Izraelskie. Stolicą Asyrii była Niniwa, która była największym, obok Babilonu, miastem starożytnego świata. Asyryjczycy przejęli osiągnięcia cywilizacyjne wcześniejszych państw mezopotamskich. Jeden z najbardziej znanych i wybitnych królów asyryjskich to panujący w 8 wieku p.n.e. Tiglatpilesar III, który udoskonalił sztukę wojenną oraz Asurbanipal II panujący w 7 wieku p.n.e., twórca pierwszej biblioteki w dziejach świata.

3. Osiągnięcia Asyryjczyków
   • udoskonalenie sztuki wojennej: podzielił armię na piechotę i konnicę, wyposażenie armii j w maszyny oblężnicze oraz słynne katapulty
   • Asyryjczycy byli także pierwszym ludem, który stosował inżynierię środowiskową. Po to by uniknąć buntów w imperium przenosili całe ludy, z ich naturalnego miejsca zamieszkania, w inne
   • Pokryli cały Środkowy i Bliski Wschód systemem znakomitych dróg. Dopiero Rzymianie będą budowali lepsze drogi. Większość asyryjskich dróg istnieje do dzisiaj.
   • Byli także wynalazcami przewodników turystycznych.

   Imperium asyryjskie upadło w roku 612 p. n. e., kiedy to plemiona Chaldejczyków i Medów) zdobyły i zniszczyły Niniwę. Chaldejczycy w Mezopotamii założyli Państwo Nowobabilońskie. Najwybitniejszym królem był Nabuchodonozor II, który ponownie podbił Egipt, a w roku 587 p. n. e. zdobył Jerozolimę i nakazał Żydom przenieść się do Mezopotamii, gdzie zapoznali się oni z kulturą mezopotamską, której wpływom ulegli

4. Osiągnięcia Nowej Babilonii
   • wybudowanie największego zikkuratu Etemenanki, z tarasowymi ogrodami, które przez Greków zostały nazwane Wiszącymi Ogrodami Semiramidy i zaliczone w II w. p.n.e. do Siedmiu Cudów Świata Starożytnego

     REKONSTRUKCJA WISZĄCYCH OGRODÓW SEMIRAMIDY

   • brama Isztar- główna brama do Babilonu

     BRAMA ISZTAR

Państwo nowobabilońskie zostało rozbite w roku 539 p. n. e. przez perskiego króla Cyrusa II Wielkiego, który rozbił armię babilońską w bitwie pod Opis, następnie Mezopotamia została przekształcona w perską prowincję. Według tradycji ostatnim władcą Babilonu był Baltazar.