33. Chiny w XIX wieku

1. SYTUACJA POLITYCZNA CHIN W XIX WIEKU

a. rządy dynastii mandżurskiej

b. izolowanie się cesarzy z dynastii mandżurskiej od poddanych w Zakazanym Mieście

c. zacofanie Chin

d. ubóstwo ludności

e. problemy społeczne związane z powszechnym paleniem opium

2. Walka o wpływy w Chinach Anglii, Francji, Niemiec, Rosji, Stanów Zjednoczonych i Japonii

a.1839-1842r. I wojna opiumowa

• strony: Anglia przeciwko Chinom

• przyczyna: wydanie przez chiński rząd zakazu sprowadzania opium do Chin

• klęska Chin w wojnie

• 1842r. Pokój w Nankinie: wyspa Hongkong dla Anglii, określenie wielkości eksportu opium do Chin

b. II wojna opiumowa 1856-1858r.

• strony: Anglia, Niemcy, Francja, USA przeciwko Chinom

• przyczyny: dążenie mocarstw do zmuszenia Chin do uległości

• klęska Chin

• 1858r. Pokój w Tiencin: legalizacja handlu opium, otwarcie wszystkich portów chińskich dla cudzoziemskich statków

c. 1859- 1860r. III wojna opiumowa

• strony: Anglia, Niemcy, Francja, Rosja, USA przeciwko Chinom

• przyczyny: nieratyfikowanie przez Chiny traktatu z Tiencin

• klęska Chin, zdobycie przez cudzoziemców Pekinu

• 1860r. Pokój w Pekinie: ratyfikacja przez Chiny traktatu w Tiencin, uzyskanie przez Rosję ziem nad rzeką Amur, zgoda Chin na otwarcie przez obce mocarstwa ambasad w Chinach zgoda Chin na udostępnienie portów oraz rzeki Jangcy dla obcych statków

d.1894- 1895r. wojna chińsko-japońska

• pokój w Simonoseki

• Japonia otrzymała Tajwan, Port Artur i wpływy w Korei

f. „bitwa o koncesje” w Chinach między państwami kolonialnymi (1895-1899 r.)

2.1895-1899r.„bitwa o koncesje” w Chinach między państwami kolonialnymi

a. zmuszenie Chin do wydzierżawienia:

• Rosji Portu Artura

• Anglii Wei-hai-wei

• Niemcom Kiaoczou

b.1899r. nota amerykańska do głównych mocarstw w spawie tzw. „otwartych drzwi”

• wprowadzenie równouprawnienia wszystkich mocarstw w handlu z Chinami

• zagwarantowanie suwerenności i integralności terytorialnej Chin

• wzajemne poszanowanie przez mocarstwa własnych stref wpływów

4. SPOŁECZEŃSTWO CHIŃSKIE WOBEC OBCEJ EKSPANSJI

a.1851-1864r. Powstanie tajpingów

• ogłoszenie się przez nauczyciela Hong Xiuquan- Synem Człowieczym

• proklamacja Niebiańskiego Królestwa Wielkiego Pokoju ( Taj ping)

• wyzwalanie z poddaństwa chłopów

• wprowadzanie równości wobec prawa

b. 1899- 1902r. Powstanie bokserów

• próba wyrzucenia cudzoziemców z Chin

• wystąpienie przeciwko dynastii Cing

• krwawe stłumienie powstania przez mocarstwa