1. OKRES MACEDOŃSKI (338 P.N.E- 323 P.N E.)

Starożytna Macedonia

• 359 p.n.e.- 336 p.n.e. rządy w Macedonii Filipa II

  -reforma armii: wprowadzenie zmodyfikowanej greckiej falangi, żołnierze

  wyposażeni w długie włócznie- sarisy, ważna rola konnicy

  - zjednoczenie, rozbitej na księstwa dzielnicowe Macedonii

  -wprowadzenie jednolitego systemu podatkowego

Falanga macedońska z sarisami

• dążenie Filipa II do podporządkowania sobie wszystkich greckich poleis

• Ateny - największy przeciwnik planów Filipa II, mowy ateńskiego retoryka i filozofa Demostenesa przeciwko Filipowi II nazywane filipikami

• 338 p.n.e - decydująca bitwy pomiędzy Filipem II a koalicją ateńsko-tebańską pod Cheroneą, klęska Greków

• 337 p.n.e - powstanie Związku Korynckiego( inna nazwa Związek Helleński) obejmującego greckie państwa-miasta, gdzie hegemonem była Macedonia

• W 336 p.n.e. - zamordowanie Filipa II przez macedońskiego żołnierza, objęcie rządów przez jego syna Aleksandra, którego wychowawcą był Arystoteles

• 335 p.n.e- bunt Teb przeciwko Aleksandrowi, stłumienie powstania, zburzenie Teb

• 334 p.n.e- początek wyprawy na Persję Aleksandra III Wielkiego, klęska wojsk perskich pod Granikiem( Azja Mniejsza)

• 333 p.n.e- klęska wojsk perskich dowodzonych przez króla Dariusza III pod Issos ( Syria)

• 332 p.n.e- Egipt, Syria, Palestyna prowincjami państwa Aleksandra Wielkiego

• 331 p.n.e- klęska wojsk perskich pod Gaugamelą (Mezopotamia), rozbicie armii perskiej, śmierć Dariusza III ( koniec dynastii Achemenidów)

• 331 p.n.e. - 324 p.n.e- marsz armii grecko-macedońskiej w głąb Azji

  - małżeństwo z Roksaną w Baktrii( Afganistan)

  - nieudana próba podporządkowania koczowniczych Scytów

  - 326 p.n.e. pokonanie pod Nikają indyjskich maharadżów, narzucenie

  macedońskiego protektoratu płn. Indiom

• 324 p.n.e. - powrót do Babilonu

• 324 p.n.e- 323 p.n.e.- dążenie do stworzenia macedońsko - grecko- perskiego imperium

  - przejęcie nazewnictwa, strojów i perskiego ceremoniału dworskiego

  - „ zaślubiny Wschodu z Zachodem"- ślub 10 tys. Persjanek z Grekami i

  Macedończykami, poślubienie przez Aleksandra Statejry, córki Dariusza III

• 323 p.n.e. - nagła śmierć Aleksandra III Wielkiego w wieku 33 lat w Babilonie, koniec okresu macedońskiego

2. OKRES HELLENISTYCZNY ( 323 P.N.E. - 30 P.N.E. )

Imperium Aleksandra Macedońskiego

• 323 p.n.e- 321 p.n.e narodziny syna Aleksandra Wielkiego, ustanowienie opieki nad nim przez wodzów Aleksandra nazywanych diadochami czyli wodzami-następcami, podział imperium Aleksandra:

  -Antypater -przejął Macedonię i Grecję

  -Seleukos - Syrii, Palestyny i Babilonii

  -Ptolemeusz - przejął Egipt

  -Antygonos - Jednooki przejął Azję Mniejszą

• 321 p.n.e- 281 p.n.e. -okres wojen diadochów i pogłębiających się podziałów imperium Aleksandra Wielkiego

• 168 p.n.e- 30 p.n.e. podbój państw hellenistycznych przez Imperium Rzymskie

3. KULTURA HELLENISTYCZNA

• centra kultury hellenistycznej

  - Aleksandria (egipska)- Muzejon( Dom Muz)- pierwsza w świecie akademia

  nauk, Biblioteka Aleksandryjska- największa w starożytnym świecie

  - Pergamon (Azja Mniejsza) - wynalezienie pergaminu, druga co do wielkości

  biblioteka, Ołtarz Pergamoński

  - Ateny- Akademia- największa szkoła filozoficzna( działająca do 529 r.)

  - Antiochia ( Syria)- uznawana za najpiękniejsze miasto okresu hellenistycznego

• filozofia

  - Ptolemeusz – twórca systemu geocentrycznego, zdefiniował pojęcie szerokości

  geograficznej

  - Plotyn- nowy system filozoficzny, który był syntezą Platona, Arystotelesa oraz

  myślicieli wschodnich

  - Euklides - twórca geometrii, jego podręcznik był podstawowym dziełem do

  nauki tego przedmiotu do XIX wieku

  -Arystarch z Samos -miał świadomość ruchu obrotowego Ziemi, stworzył teorię

  heliocentryczną

  - Eratostenes- obliczył obwód ziemi

  - Archimedes z Syrakuz- najwybitniejszy uczony ery hellenistycznej, twórca

  używanej do dzisiaj, w turbinach, śruby Archimedesa, twórca prawa o wyporności

  wody

• literatura/ piśmiennictwo

  - Kallimach- opracował pierwszy krytyczny katalog greckiej literatury

  - Meander- wybitny komediopisarz epoki hellenistycznej

  - Polibiusz- opisał wojny punickie

  - Apollonis z Rodos stworzył pierwszy poemat miłosny

  - Teokryt- twórca sielanek

• rzeźba

  -ekspresja i dramatyzm gestu

  - połączenie elementów klasycznych z orientalnymi

  - monumentalizm( Ołtarz Pergamoński)

Nike z Samotraki

Wenus z Milo

Grupa Laokonna

4. Siedem Cudów Świata Starożytnego- stworzona przez Greków w II wieku p.n.e. - piramidy w Gizie, wiszące ogrody Semiramidy, Świątynia Artemidy w Efezie, Zeus Olimpijski, Mauzoleum w Halikarnasie, Kolos Rodyjski, Latarnia Morska na Faros

Siedem cudów świata