9. Przewrót majowy i jego następstwa

I. SYTUACJA POLITYCZNA PRZED ZAMACHEM MAJOWYM

1. WYCOFANIE SIĘ  JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO Z ŻYCIA POLITYCZNEGO W ZWIĄZKU Z UTWORZENIEM I RZĄDU CHJENO- PIASTA

2. Niestabilność systemu politycznego

a. ciągłe zmiany premierów

b. rozbudowane koalicje rządowe niezdolne do uzgodnienia spójnego programu politycznego

3. Patologie życia politycznego:

a. korupcja

b. „partyjniactwo”

4. POGORSZENIE SYTUACJI MIĘDZYNARODOWEJ:

a. 1924r. początek wojny celnej z Niemcami

b. osłabienie międzynarodowej pozycji Polski na konferencji w Locarno

• Brak zatwierdzenia granicy polsko- niemieckiej
• Wyraźne kierowanie rewanżyzmu niemieckiego na Wschód Europy przez Ententę

II. PRZEBIEG ZAMACHU MAJOWEGO

1. 10 V 1926r. Utworzenie II rządu Chjeno-Piasta z Wincentym Witosem jako premiera

2. Aktywizacja środowisk legionowych i mobilizacja oddziałów wiernych Józefowi Piłsudskiemu

3. 12 V 1926r. marsz Piłsudskiego na czele legionistów na Warszawę

3. 12 V 1926 r. – bezskuteczna próba nakłonienia prezydenta Stanisława Wojciechowskiego przez Józefa Piłsudskiego do zdymisjonowania rządu Wincentego Witosa

4. 12-14 V 1926r. Walki na ulicach Warszawy

a. poparcie dla zamachu ze strony Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) i Komunistycznej Partii Polski (KPP)- strajk kolejarzy

b. niemożność przybycia do Warszawy wojsk wiernych rządowi z powodu strajku kolejarzy

c. bilans walk

• Śmierć 400 osób
• 900 osób rannych

III. ZMIANY NA NAJWYŻSZYCH SZCZEBLACH WŁADZY PO ZAMACHY MAJOWYM

1. 14 V 1926r. – zrzeczenie się urzędu przez prezydenta Stanisława Wojciechowskiego i dymisja rządu Wincentego Witosa

2. 15 V 1926r. – powołanie Kazimierza Bartla na stanowisko premiera rządu

3. 29 V 1926r. odmowa przyjęcia urzędu prezydenta przez Józefa Piłsudskiego- wybór Ignacego Mościckiego na stanowisko prezydenta

IV. PRZEMIANY USTROJOWE

1. Nowela sierpniowa – 2 VIII 1926 r.

a. ograniczenie uprawnień sejmu

b. wzmocnienie pozycji prezydenta

– prawo rozwiązania sejmu i senatu przed upływem kadencji

– prawo wydawania dekretów (rozporządzeń z mocą ustawy) w czasie gdy sejm nie obraduje

2. Utworzenie urzędu Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych( GISZ)

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

W wyniku zamachu majowego został zdymisjonowany II rząd Chjeno- Piasta

P

2.

Prezydent Wojciechowski poparł zamach majowy

F

3.

Nowy urząd, który powstał po zamachu majowym to Generalny Inspektor Sił Zbrojnych

P

4.

Endecja poparła zamach majowy

F

5.

Pierwszym sanacyjnym premierem II RP był Kazimierz Bartel

P

6.

Nowela sierpniowa rozszerzała uprawnienia prezydenta

P

7.

Wojna celna z Niemcami zaczęła się po zamachu majowym

F

8.

Na konferencji w Locarno Niemcy uznały swoje granice z Polską

F

9.

Na prezydenta po zamachu majowym został wybrany Ignacy Mościcki

P

10.

Marsz na Warszawę Piłsudskiego zakończył zamach majowy

F