Materiał do nauki

1. Sprawa polska w czasie I wojny światowej

MATERIAŁY DO NAUKI NR 1. SPRAWA POLSKA W CZASIE I WOJNIE ŚWIATOWEJ

1. ORIENTACJE POLAKÓW PRZED WYBUCHEM WOJNY

a. proaustriacka- PPS( Józef Piłsudski), Stronnictwo Narodowo- Demokratyczne zaboru austriackiego( gen. Józef Haller)

  • 1908r. Założenie przez Józefa Piłsudskiego Związku Walki Czynnej w Galicji
  • 1908r. Zerwanie przez endecję galicyjską związków z Ligą Narodową w związku z wprowadzeniem przez Romana Dmowskiego polityki prorosyjskiej
  • 1910r. założenie przez Piłsudskiego paramilitarnych oddziałów Strzelca w Krakowie i Związku Strzeleckiego we Lwowie
  • 1911r. Założenie przez endecję oddziałów paramilitarnych Polskiego Związku Strzeleckiego w Krakowie i Drużyn Sokoła we Lwowie
  • 1912r. Powstanie Skonfederowanej Komisji Stronnictw Niepodległościowych w Krakowie- fuzja wszystkich polskich organizacji niepodległościowych z Galicji

b. prorosyjska- Stronnictwo Narodowo- Demokratyczne Królestwa Polskiego( Roman Dmowski)

c. rewolucyjna- Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy( Julian Marchlewski, Róża Luksemburg, Feliks Dzierżyński)- dążenie do przeciwstawienie się wojnie przez wybuch rewolucji socjalistycznej

2. SPRAWA POLSKA NA POCZĄTKU WOJNY

a. obowiązkowa służba wojskowa Polaków w armiach trzech państw zaborczych

b. działania w ramach orientacji proaustriackiej

  • utworzenie Naczelnego Komitetu Polskiego w Krakowie na czele Juliusz Leo
  • 6 VIII 1914r. Wkroczenie I Brygady Kadrowej Józefa Piłsudskiego do Królestwa Polskiego- nieudana próba wywołania powstania w Królestwie
  • utworzenie Legionów Polskich na bazie I Brygady Kadrowej i galicyjskich oddziałów paramilitarnychJózef Piłsudski(dowódca I Brygady Legionów) i Józef Haller(dowódca II Brygady Legionów), Stanisław Szeptycki( dowódca III Brygady Legionów)
  • X 1914r. Powołanie przez Piłsudskiego Polskiej Organizacji Wojskowej
  • utworzenie przez Józefa Piłsudskiego tajnej Polskiej Organizacji Wojskowej (POW)

c. działania w ramach orientacji prorosyjskiej

  • X 1914r. utworzenie Komitetu Narodowego Polskiego w Warszawie- przewodniczącym Zygmunt Wielopolski, Roman Dmowski na czele Komitetu Wykonawczego
  • utworzenie Legionu Pułaskiego (później przekształcił się w Brygadę Strzelców)

3. ROK 1915R.

a. VI 1915r. Zwycięska ofensywa państw centralnych przeciwko Rosji

b. 13 VI 1915r. Zwycięska szarża II Brygady Legionów pod Rokitną

c. wyparcie armii rosyjskiej z Królestwa Polskiego przez Państwa Centralne- przeniesienie się Komitetu Narodowego Polskiego do Piotrogrodu

d. podział Królestwa Polskiego na dwie strefy okupacyjne: niemiecką i austro-węgierską

e. postawy Polaków wobec państw centralnych po zajęciu przez nie Królestwa Polskiego

pasywiści – działacze Narodowej Demokracji przeciwni współpracy z państwami centralnym

aktywiści – skupieni wokół Józefa Piłsudskiego i PPS- zwolennicy dalszej współpracy z państwami centralnymi

4. ROK 1916R.

a. 4-6 VIII 1916r. Bitwa pod Kostiuchnówką I Brygady Legionów Józefa Piłsudskiego

przeciwko rosyjskiej armii Brusiłowa

b.  Akt 5 listopada – proklamacja Królestwa Polskiego przez Państwa Centralne 5 XI 1916 r., celem było pozyskanie poparcia Polaków dla Państw Centralnych

  • nieokreślenie granic państwa polskiego
  • brak władcy
  • powołanie Tymczasowej Rady Stanu (namiastka polskiego rządu) na czele Wincenty Niemojowski
  • utworzenie przy Tymczasowej Radzie Stanu Komitetu Wojskowego na czele Józef Piłsudski
  • utworzenie Polskiej Siły Zbrojnej (Polnische Wehrmacht) przez Państwa Centralne – wcielenie do Polskiej Siły Zbrojnej Legionów Polskich

5. ROK 1917R.

a. zmiany w układzie sił na frontach I wojny światowej

  • wybuch rewolucji lutowej w Rosji – upadek caratu
  • IV 1917r. przystąpienie USA do wojny po stronie Ententy
  • XI 1917r. Wybuch rewolucji październikowej w Rosji- zawieszenie broni przez bolszewików

b. VII 1917r. kryzys przysięgowy w Polskiej Sile Zbrojne

  • odmowa złożenia przysięgi na wierność cesarzom Niemiec i Austro-Węgier przez część żołnierzy polskich służących w Polskiej Sile Zbrojnej
  • uwięzienie Józefa Piłsudskiego i legionistów, którzy odmówili złożenia przysięgi
  • wcielenie pozostałych żołnierzy do Polskiego Korpusu Posiłkowego
  • złożenie przysięgi na wierność Państwom Centralnym przez gen. Hallera i żołnierzy II Brygady Legionów

c. VIII 1917r. odtworzenie przez Romana Dmowskiego Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu

d. IX 1917r. rozwiązanie przez Niemców Tymczasowej Rady Stanu powołanie Rady Regencyjnej

e. VI 1917r. Początek powstawania Armii Polskiej we Francji nazywanej Armią Błękitną potem Armią Hallera ( po przedarciu się II Brygady Hallera na zachód Europy przez front pod Rarańczą

6. UMIĘDZYNARODOWIENIE SPRAWY POLSKIEJ W LATACH 1917/1918R.

c. 22 I 1917r. oświadczenie prezydenta USA Thomasa Woodrowa Wilsona o powstaniu niepodległej Polski

d. 27 III 1917r. przyznanie Polsce prawa do niepodległości przez Piotrogrodzką Radę Delegatów Robotniczych i Żołnierskich

e. 29 III 1917r. Oświadczenie rosyjskiego Rządu Tymczasowego, zapowiadające stworzenie związanej z Rosją Polski

f. XII 1917r. Unieważnienie przez bolszewicką Radę Komisarzy Ludowych traktatów rozbiorowych

g. 8 I 1918r. 13 pkt. Orędzia Wilsona o konieczności powołania niepodległego państwa polskiego z dostępem do morza

7.IX- XI 1918r. POCZĄTKI ODTWARZANIA SIĘ PAŃSTWA POLSKIEGO

a. X 1918r. Polska Komisja Likwidacyjna – Kraków, na czele Wincenty Witos

b. Tymczasowa Komisja Likwidacyjna we Lwowie

c. 30 X 1918r. Rada Narodowa dla Księstwa Cieszyńskiego, na czele Jan Michejda

d. 7 XI 1918r. Tymczasowy Rząd Republiki Polskiej w Lublinie,na czele Ignacy Daszyński

e. 10 XI 1918r. Powrót Józefa Piłsudskiego do Warszawy z niemieckiego obozu

f. 11 XI 1918r. Przekazanie przez Radę Regencyjną władzę Piłsudskiemu

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

Związek Walki Czynnej powstał w 1908r. W Królestwie Polskim

2.

Roman Dmowski reprezentował przed I wojną opcję prorosyjską

3.

Legion Puławski powstał w Galicji

4.

II Brygada stoczyła zwycięską bitwę pod Rokitną w 1915r.

5.

Kryzys przysięgowy to bunt polskich żołnierzy służących w armii rosyjskiej

6.

Bitwa pod Kostiuchnówką miała miejsce w 1917r.

7.

Komitet Narodowy Polski w Paryżu utworzył Józef Haller

8.

Na czele polskiej Komisji Likwidacyjnej w Krakowie stał Wincenty Witos

9.

Na czele Tymczasowego Rządu Republiki Polskiej w Lublinie stał Ignacy Daszyński

10.

Armia Błękitna to armia, która powstała w Rosji po rewolucji bolszewickiej

Poprawne odpowiedzi: 1/F, 2/P, 3/F, 4/P, 5/F, 6/P , 7/F, 8/P, 9/P, 10/F

Ten materiał znajdziesz w:
Rozdział: XX-Lecie - Historia Polski
© 2026 Powtórki Online – Built with ♥ by <Bartula Code>