8. Niemcy w XX-leciu międzywojennym

I.1919-1933R. REPUBLIKA WEIMARSKA

1. Formowanie się państwa republikańskiego w Niemczech

a. XI 1918r. przewrót polityczny w Niemczech w.- abdykacja Wilhelma II

b. objęcie władzy przez Radę Pełnomocników Ludowych – Friedrich Ebert (SPD)

c. XII 1918r. Nieudana próba przewrotu komunistycznego Berlinie

• proklamowanie przez komunistyczny Związek Spartakusa( Róża Luxemburg, Karol Liebknecht) Niemieckiej Republiki Rad
• stłumienie przewrotu komunistycznego, rozbicie Związku Spartakusa

d. II- VIII 1919r. obrady Zgromadzenia Narodowego w Weimarze – stąd potoczna nazwa państwa niemieckiego w latach XX- tych XX wieku-Republika Weimarska

• wybór Friedricha Eberta na pierwszego prezydenta Republiki Niemieckiej
• ustanowienie pierwszej republikańskiej konstytucji niemieckiej

- trójpodział władzy: dwuizbowy parlament, duoegzekutywa( prezydent, kanclerz), niezawisłe sądownictwo

- federacja podzielona na stäten

II. NIEMCY W LATACH 20- TYCH XX WIEKU

1. Kryzys powojenny.

a. bezrobocie

b. hiperinflacja

c. zaprzestanie spłat kontrybucji wojennych przez rząd niemiecki

c. 1923r. reformy gospodarcze Gustava Stresemanna  

2. Napięta sytuacja wewnętrzna

a. krytyka socjaldemokratycznego rządu zarówno ze strony monarchistów i nacjonalistów jak i komunistów

b. działalność bojówek komunistycznych i Freikorpsów

d. Ratyfikacja traktatu wersalskiego przyczyną rozruchów

e. III 1920r. pucz Kappa- Lüttwitza

3. Sytuacja międzynarodowa:

a. 1923- 1825r. okupacja Zagłębia Ruhry przez wojska francuskie i belgijskie

b. 1922r. układ ze Związkiem Radzieckim w Rapallo

• wzajemna rezygnacja z roszczeń kontrybucyjnych
• współpraca gospodarcza

c. 1924r. Konferencja londyńska- plan Dawesa

• zmniejszenie kontrybucji wojennych Niemiec
• ustalenie nowego harmonogramu spłat
• zgoda na udzielenie Niemcom pożyczek bankowych
• międzynarodowa pomoc przy stabilizacji waluty niemieckiej

c. 1925r.Konferencja w Locarno- traktaty lokarneńskie

• pakt reński — traktat wzajemnej gwarancji między Belgią, Francją, Wielką Brytanią, Włochami i Niemcami gwarantujące przebieg zachodniej granicy Niemiec
• brak gwarancji międzynarodowej dla granicy czechosłowacko- niemieckiej i niemiecko- polskiej
• umowy arbitrażowe (belgijsko-niemieckie, francusko-niemieckie, polsko-niemieckie i czechosłowacko-niemieckie)

d. 1926r. przyjęcie Niemiec do Ligi Narodów

3. 1929-1935r. Załamanie gospodarki podczas wielkiego kryzysu gospodarczego

a. wycofanie się z Niemiec obcego kapitału

b. gwałtowny wzrost bezrobocia

III. NARODZINY NAZIZMU.

1. 1919r.Powstanie Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP)

2. 1923r. Nieudany pucz monachijski

• delegalizacja NSDAP
• 5 lat więzienia dla Adolfa Hitlera( przedterminowe zwolnienie w 1924r.)

4. 1925r. Odbudowanie NSDAP przez Hitlera

5. Doktryna faszyzmu:

a. „Mein Kampf” Adolfa Hitlera

• szowinizm
• antysemityzm
• antykomunizm 

b. „Mit XX wieku” Alfreda Rosenberga

• rasizm
• teoria rasy aryjskiej

c. cechy faszyzmu:

– nacjonalizm

– antysemityzm

– antykomunizm

– antydemokratyzm

d. utworzenie i działalność:

– 1919r. Powstanie SA – oddziały szturmowe NSDAP – Ernst Röhm

– 1923r. Powstanie SS – oddziały ochronne NSDAP – Heinrich Himmler

III FORMOWANIE SIĘ III RZESZY NIEMIECKIEJ

1. 1929-1933r. wzrost wpływów NSDAP podczas wielkiego kryzysu gospodarczego

2. 1932r. zwycięstwo w wyborach parlamentarnych NSDAP- brak większości bezwzględnej

3. 30 I 1933r. powierzenie przez prezydenta Paula von Hindenburga    funkcji kanclerza Adolfowi Hitlerowi

4. I- III 1933r.

a. II 1933r. Pożar Reichstagu pretekstem do unieważnienia mandatów posłom komunistycznym

b. III 1933r. Powstanie Ministerstwa Propagandy- na czele Joachim Goebbels

c. III 1933r. Konkordat z Watykanem

5.15 III 1933r. Proklamacja Rzeszy Tysiąclecia( III Rzesza) przez Adolfa Hitlera

IV 1933- 1939r. III RZESZA NIEMIECKA PAŃSTWEM TOTALITARNYM

1.VIII 1934r. Kumulacja władzy w rękach Hitlera

a. wyznaczenie przez prezydenta Paula Hindenburga Adolfa Hitlera swoim następcą

b. VIII 1934r. - śmierć Paula Hindenburga- Adolf Hitler prezydentem

c. VIII 1934r. - połączenie przez Hitlera urzędu prezydenta z urzędem kanclerza- utworzenie urzędu fuhrera

2. Budowa systemu monopartyjnego

a. 1933r. delegalizacja Komunistycznej Partii Niemiec- pretekstem podpalenie Reichstagu

b. delegalizacja pozostałych partii opozycyjnych

3. Ograniczanie swobód demokratycznych

a. tworzenie obozów koncentracyjnych

b. 1935r. ustawy norymberskie

• ograniczenie praw obywatelskich ludności żydowskiej
• zawłaszczanie majątków ludności żydowskiej
• 9.XI.1938r.„Noc Kryształowa” – pogrom ludności żydowskiej
• eugenika- ustalanie i utrwalanie warunków pozwalających na rozwój dodatnich cech dziedzicznych i ograniczenie ujemnych
• eutanazja- pozbywanie się osób chorych psychicznie i nieuleczalnie chorych jako obciążających społeczeństwo

c. rozbudowa aparatu przemocy:

• 1933r. Utworzenie gestapo- Tajna Policja Państwowa
• VI 1934r. „Noc Długich Noży” – likwidacja kierownictwa SA
• 1933r. Dachau- powstanie pierwszego obozu koncentracyjnego

4. Militaryzacja kraju

a. 1935r. Przywrócenie obowiązkowej służby wojskowej

b. Rozbudowa Wehrmachtu- niemieckich sił zbrojnych

c. Odtwarzanie rodzajów broni zabronionych przez traktat wersalski:

• lotnictwa
• broni pancernej
• pancerników i okrętów podwodnych

 5. Gospodarka III Rzeszy

a. Kontrola państwa nad formalnie prywatną gospodarką

b. Rozbudowa przemysłu ciężkiego i zbrojeniowego

c. Budowa autostrad

6. . Kultura w warunkach państwa totalitarnego

a. powołanie Izby Kultury Rzeszy

b. rozwój rzeźby i architektury monumentalnej

3.  Indoktrynacja

a. działalność Ministerstwa Propagandy – Joseph Goebbels

b. utworzenie faszystowskiej organizacji młodzieżowej – Hitlerjugend

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

Pierwszym prezydentem Republiki Weimarskiej był Fryderyk Ebert

P

2.

Potoczna nazwa państwa niemieckiego w latach 1919- 1933r. to Republika Weimarska

P

3.

Niemcy zostały przyjęte do Ligi Narodów w 1919r.

F

4.

NSDAP to partia, która powstała w Berlinie w 19191r.

F

5.

W 1935r. na mocy ustaw norymberskich Żydzi stracili obywatelstwo niemieckie

P

6.

W 1834r. Hitler został kanclerzem Niemiec

F

7.

Pierwszy obóz koncentracyjny w Niemczech powstał w Dachau

P

8.

Naziści zalegalizowali eutanazję wobec osób kalekich i psychiczne chorych

P

9.

Ministrem propagandy został Heinrich Himmler

F

10.

Hitlerjugend to nazistowska organizacja skupiająca młodzież

P