13. Sprawa polska 1943r.

LEKCJA NR 13. SPRAWA POLSKA 1943R.

6 II 1943r. Heinrich Himmler wydał rozkaz likwidacji getta warszawskiego. Odpowiedzialnym za całą akcję był Jurgen Stroop. Niemcy zaczęli wywozić Żydów z getta do obozów zagłady.

Wysiedlanie warszawskiego getta

W dniach od 18 do 25 II 1943r. odbywały się w Warszawie rozmowy pomiędzy przedstawicielami Polskiego Państwa Podziemnego, a PPR o tym, na jakich zasadach PPR może być włączona w struktury państwa podziemnego. Te rozmowy jednak do niczego nie doprowadziły. Przedstawiciele PPR zgodzili się włączyć dopiero kiedy dowódcy państwa podziemnego uznają polską granicę wschodnią na linii Curzona oraz uznają sojusz z ZSRR, jako obowiązujący w powojennej polityce zagranicznej. W czasie trwania tych rozmów 19 II 1943r. Gestapo aresztowało Jana Piekałkiewicza (Delegata RP na kraj). Jego miejsce zajął Stanisław Jankowski. PPR, w marcu, wydało swój manifest programowy, zatytułowany „O co walczymy”, w którym zapowiadano reformy społeczne i polityczne, ale nadal ukrywano komunistyczny charakter PPR i jego związki z Rosjanami.

1 III 1943r. w Moskwie na rozkaz Stalina polscy komuniści tam przebywający założyli Związek Patriotów Polskich, na czele którego stanęła Wanda Wasilewska. Stalinowi była potrzebna polska organizacja po to, by móc utworzyć nowe wojsko polskie, tym razem całkowicie mu podporządkowane. 5 V 1943r. został wydany oficjalny dekret Stalina w tej sprawie, który na prośbę ZPP pozwalał utworzyć w Siedlcach nad Oką polską jednostkę bojową: I Dywizję im. Tadeusza Kościuszki. Dowódcą kościuszkowców został mianowany płk. Zygmunt Berling, którego Stalin bezprawnie uczynił generałem. Do kościuszkowców zgłaszali się nie tylko komuniści, ale przede wszystkim ci Polacy, którzy chcieli walczyć z Niemcami i wydostać się z ZSRR.

Wanda Wasilewska „Wolna Polska” organ prasowy ZPP

13 IV 1943r. hitlerowcy odkryli groby pomordowanych polskich oficerów i natychmiast nagłowili całą sprawę. Stalin oficjalnie zaprzeczył, mimo oczywistych dowodów, że Rosjanie mogą mieć z tym coś wspólnego. 24 IV 1943r. rząd Sikorskiego zwrócił się z oficjalną prośbą, do Międzynarodowego Czerwonego Krzyża, o przeprowadzenie śledztwa w tej sprawie i ustalenia prawdziwych winnych. Tego samego dnia z taką samą prośbą zwrócili się faszyści niemieccy. Stalin uznał to za dowód współpracy Polaków z faszystami i 25 IV 1943r. jednostronnie wypowiedział „traktat o przyjaźni” z Polską.

Masowy grób w Katyniu – ekshumacja 1943r.

19 IV 1943r. wybuchło powstanie w getcie, wywołane przez ŻOB. Powstańcy nie mieli żadnych szans w walce z Niemcami. Chcieli jednak się im przeciwstawić. Powstanie zakończyło się klęską Żydów 8 maja 1943r. Mordechaj Anielewicz, wraz z kilkoma najbliższymi współpracownikami popełnił samobójstwo, w jednym z budynków getta, aby nie wpaść w ręce Niemców.

Nazwiska bojowników ŻOB, którzy zginęli w w bunkrze na Miłej 18

30 VI 1943r. na skutek zdrady został aresztowany przez Gestapo- Stefan „Grot” Rowecki. Nowym komendantem AK został mianowany Tadeusz „Bór” Komorowski.

Tadeusz Bór-Komorowski

f4 VII 1943r. miała miejsce „katastrofa gibraltarska”, w której zginął premier polskiego rządu, a zarazem wódz naczelny-Władysław Sikorski. Przez całe lata nazywano to „katastrofą gibraltarską”, obecnie wiadomo, że był to mord polityczny. Nie można wskazać winnych, ponieważ Anglicy nie odtajnili akt związanych z tą sprawą. Wiadomo natomiast, że tej samej nocy, kiedy Sikorski przebywał na Gibraltarze, przybywszy tam z inspekcji polskich wojsk w Egipcie. Następnego dnia miał lecieć do Anglii, przebywał tam ambasador ZSRR w Londynie -Iwan Majski, wraz z kilkoma osobami, które nie zostały oficjalnie akredytowane (przedstawione) na Gibraltarze.

Wrak samolotu na dnie Morza Śródziemnego Pogrzeb gen. Sikorskiego

5 VII 1943r. doszło do nowej reorganizacji w polskim państwie podziemnym. Kierownictwo Walki Czynnej połączyło się z Kierownictwem Walki Konspiracyjnej i utworzono Kierownictwo Walki Podziemnej, którego nadal dowódcą był Stefan Karboński. 12 X 1943r. dywizja im. Kościuszki przeszła swój chrzest bojowy w bitwie pod Lenino. Na skutek błędów w dowodzeniu strony radzieckiej kościuszkowcy zostali rozbici, stracili 80% ludzi. Mimo to po wojnie, w czasach PRL-u, 12 październik będzie uważany za Święto Wojska Polskiego.

14 XI 1943r. przypadkowo, w ulicznej łapance przez Niemców został złapany Paweł Finder oraz Małgorzata Fornalska. Tylko oni znali szyfr wywoławczy Radia Moskwa, w związku z czym, ich aresztowanie spowodowało, że kontakty z Moskwą się urwały. Stalin myślał, że cała PPR została zlikwidowana. Ona nadal działała, a jej kolejnym sekretarzem został Władysław Gomułka, który nigdy nie był w ZSRR i nie znał osobiście Stalina.

Gomułka w czasie wojny w Warszawie

20 XI 1943r. dowódcy polskiego państwa podziemnego otrzymali dyrektywy z Londynu, od nowego wodza naczelnego- Kazimierza Sosnkowskiego- na temat planu o kryptonimie „Burza”. Wiedziano już bowiem wtedy, że Polskę będzie wyzwalała Armia Czerwona i spodziewano się, że AC będzie starała się podporządkować Polskę. Aby to uniemożliwić postanowiono przed wkroczeniem AC wywoływać powstania, ujawnić struktury państwa podziemnego i przedstawić się wobec wkraczającej AC jako gospodarze terenu. Plan „Burza” nie dotyczył Warszawy. 26 XI 1943r. doszło do nowej reorganizacji w polskim państwie podziemnym. Na miejsce Kedywu utworzono organizację „Nie”, skrót od „Niepodległość”, która miała zająć się wdrażaniem planu „Burza” (na czele August „Nil” Fieldorf)