10. Obrady Okrągłego Stołu
MATERIAŁY DO NAUKI NR 10. OBRADY OKRĄGŁEGO STOŁU W PRL
II DEKADA SOLIDARNOŚCI 1.1979- 1980r. Kryzys społeczno-gospodarczy w Polsce a. 1980r. Całkowita zapaść polskiej gospodarki – postępowanie zubożenia społeczeństwa – brak podstawowych towarów w sklepach b. VIII 1980r. wybuch strajków w Szczecinie i Trójmieście – zwolnienie z pracy działaczki Wolnych Związków Zawodowych Anny Walentynowicz – 14 sierpnia 1980r. Rozpoczęcie w Stoczni Gdańskiej im. Lenina strajku okupacyjnego w związku ze zwolnieniem Anny Walentynowicz – Bogdan Boursewicz i Lech Wałęsa na czele strajku – strajki solidarnościowe w innych zakładach na wybrzeżu i kopalniach na Śląsku c. utworzenie Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego (MKS) w celu koordynacji akcji strajkowej d. ogłoszenie przez MKS ogłosił listę 21 postulatów 2. Zwycięstwo robotników a. 31 VIII 1980 r. podpisanie tzw. porozumienie sierpniowe – władze zobowiązały się spełnić postulaty protestujących robotników - utworzenie wolnych związków zawodowych - wolne soboty - pełna zapłata za strajk b. ustąpienie Edward Gierek ze stanowiska I sekretarza KC PZPR c. nowym I sekretarzem KC PZPR Stanisław Kania 3. 17 IX 1980 r. został utworzony Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” (NSZZ „Solidarność”) c. NSZZ „Solidarność” pierwszy niezależny od PZPR związek zawodowy b. przewodniczącym NSZZ „Solidarność” Lech Wałęsa c. wstąpienie do NSZZ „Solidarność” prawie 10 milionów osób d. utworzenie przez studentów Niezależnego Zrzeszenia Studentów (NZS) e. powstanie NSZZ Rolników Indywidualnych f. Tygodnik Solidarność” organem prasowym NSZZ „Solidarność” 4. 1981- 1988r. próby zniszczenia opozycji przez PZPR a. skupienie władzy przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego – od 1968r minister obrony narodowej – od II 1981r. premier rządu – od X 1981r. I sekretarzem KC PZPR- zastąpił Stanisława Kanię b. stałe pogarszanie sytuacji gospodarczej Polski w 1981r. c. 12/13 XII 1981r. niezgodne z prawem wprowadzenie stanu wojennego w Polsce - przejęcie władzy przez Wojskową Radę Ocalenia Narodowego (WRON) z gen. Wojciechem Jaruzelskim jako przewodniczącym -najważniejsze skutki wprowadzenia stanu wojennego -zawieszenie działalności wszelkich organizacji – w tym NSZZ „Solidarność” -wprowadzenie godziny policyjnej -zaostrzenie cenzury w mediach – zamknięcie granic państwa – aresztowanie lub internowanie wielu działaczy „Solidarności” 5. Społeczeństwo wobec wprowadzenia stanu wojennego a. XII 1981r. Strajk w kopalni „Wujek” – krwawe stłumienie strajku przez ZOMO b. manifestacje organizowane przez działaczy opozycyjnych c. utworzenie przez działaczy „Solidarności”, którzy uniknęli aresztowanie Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej NSZZ „Solidarność” d. bojkotowanie przez opozycyjnie nastawioną część społeczeństwa działania władz i organizowane przez nią imprezy d. rozpoczęcie podziemnej działalności przez Radio Solidarność e. nielegalne publikacje – tzw. drugi obieg f. XII 1982r. Zawieszenie stanu wojennego g. 22 lipca 1983 r. ostatecznie zniesienie stanu wojennego 6. Ostanie lata PRL a. X 1984 r. zamordowanie przez funkcjonariuszy MO kapelana „Solidarności” księdza Jerzego Popiełuszko b. 1984 r. utworzenie z inicjatywy władz prokomunistycznego Ogólnopolskiego Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ) c. ponowne pogarszanie się sytuacji gospodarczej Polski – przejawem m.in. puste półki w sklepach d. podejmowanie przez rząd nieudanych prób wyprowadzenia kraju z kryzysu 6. Upadek komunizmu w Polsce i powstanie III Rzeczypospolitej a. geneza Okrągłego Stołu – w maju i sierpniu 1988 r. liczne strajki w związku z recesją gospodarczą w Polsce – pieriestrojka Michaiła Gorbaczowa w ZSRR b. nowym premierem rządu został Mieczysław Rakowski c. inicjatorzy podjęcia decyzji o rozmowach rządu z opozycją – Czesław Kiszczak – minister spraw wewnętrznych – Lech Wałęsa – przywódca opozycji d. II/IV 1989r. obrady Okrągłego Stołu w Pałacu Namiestnikowskim w Warszawie e. kluczowe punkty tzw. kontraktu – przywrócenie urzędu Prezydenta RP i Senatu – decyzja o przeprowadzeniu częściowo wolnych wyborów do parlamentu –17 IV 1989r. ponowne zalegalizowanie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność” – f. Wybory 4 czerwca 1989 r.- częściowo wolne( kontraktowe) – PZPR i jej sojusznicy zagwarantowane 65% miejsc w sejmie – pełny wolny wybór 35% posłów i wszystkich senatorów g. zdecydowane zwycięstwo NSZS „Solidarność” – zdobycie wszystkich możliwych do zdobycia w wyniku głosowania miejsca w sejmie – 35% – 99 ze 100 miejsc w senacie 7. Przemiany polityczne po wyborach czerwcowych a. prezydentem gen. Wojciech Jaruzelski b. utworzenie przez posłów NSZZ „Solidarność” Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego (OKP) – przewodniczącym Bronisław Geremek c. zerwanie przez Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) i Stronnictwo Demokratyczne (SD) ze sojuszu z PZPR i przystąpienie do koalicji rządowej z Obywatelskim Klubem Parlamentarnym d.12 IX 1989r. utworzenie pierwszego rządu w Polsce – – Tadeusz Mazowiecki- pierwszym w PRL, niekomunistycznym premierem – Leszek Balcerowicz – ministrem finansów i autorem reform gospodarczych – Krzysztof Skubiszewski – ministrem spraw zagranicznych - Jacek Kuroń- ministrem pracy- wprowadzenie zasiłków dla bezrobotnych( tzw. kuroniówki) e.29 XII 1989r. nowelizacja konstytucji z 1952r. – wprowadzenie nazwy Rzeczypospolita Polska (zamiast Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej) – przywrócenie godła w formie orła w koronie – usunięcie artykułów o kierowniczej roli PZPR oraz przyjaźni ze Związkiem Radzieckim – wprowadzenie pluralizmu politycznego i swobody działalności gospodarczej f. demokratyzacja życia politycznego w Polsce – zlikwidowanie cenzury – zastąpienie Służby Bezpieczeństwa- Urzędem Ochrony Państwa - weryfikacja funkcjonariuszy poddano MO i innych służb państwowych – rozwiązanie Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskie (ORMO) i Zmotoryzowanych Oddziałów Milicji Obywatelskiej (ZOMO) – zniesienie święta narodowego w dzień 22 Lipca – przywrócenie tradycyjnych świąt narodowych: 3 Maja i 15 Sierpnia |