11. Rozpad radzieckie sstrefy wpływów
MATERIAŁY DO NAUKI NR 11. ROZPAD RADZIECKIEJ STREFY WPŁYWÓW. UPADEK ZSRR
III ROZPAD RADZIECKIEJ STREFY WPŁYWÓW W EUROPIE 1. Kryzys w Związku Socjalistycznych Republikach Sowieckich (ZSRR) a. bardzo powolny wzrost wynagrodzeń i poziomu życia obywateli ZSRR b. pogarszanie sytuacji gospodarczej przez negatywne cechy gospodarki centralnie zarządzanej c. nasilanie się konfliktów narodowościowych i problemów religijnych w ZSRR d. 1979r. zaangażowanie się ZSRR w wojnę w Afganistanie f. trudności z wyłonieniem silnego przywódcy po śmierci Leonida Breżniewa e. Zaostrzenie walki z ZSRR przez prezydenta USA Ronalda Reagana zaostrzyły –wspieranie przez USA państw walczące ze Związkiem Sowieckim – np. afgańskich mudżahedinów – doprowadzenie przez USA do drastycznej obniżki cen na ropę naftową – ważny surowiec eksportowy ZSRR – udzielanie przez USA wsparcia ruchom opozycyjnym wewnątrz bloku komunistycznego 2. Nieudane próby reform w ZSRR a. głęboki kryzys gospodarczy w ZSRR w latach 80-tych b. 1985 r. Sekretarzem Generalnym Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego został Michaił Gorbaczow c. główne hasła planu reform Michaiła Gorbaczowa – pierestrojka – przebudowa gospodarki – głasnost – jawność życia publicznego i gospodarczego – uskorienie – przyśpieszenie gospodarcze d. brak poprawy sytuacji gospodarczej ze względu na powierzchowne i niekonsekwentnie wprowadzane reformy e. skutki pogłębiania się kryzysu gospodarczego w ZSRR – osłabienie pozycji międzynarodowej ZSRR – m.in. likwidacja baz w krajach pozaeuropejskich –1986r. wycofanie się z wojny w Afganistanie – porażka w wyścigu zbrojeń ze Stanami Zjednoczonymi z powodu programu Gwiezdnych wojen Ronalda Reagana – utracenie przez ZSRR zdolności do ingerowania w wewnętrzne spawy krajów bloku wschodniego 3. Jesień Ludów – upadek komunizmu w europejskich krajach bloku wschodniego w latach 1989-1990r. a. powstawanie opozycji antykomunistycznej w krajach Europy Wschodniej – Komitet Obrony Robotników w Polsce – Karta 77 w Czechosłowacji b. w 1989 r. częściowo wolne wybory w Polsce zostały przeprowadzone pierwsze c. odebranie w Czechosłowacji władzy komunistom wyniku tzw. aksamitnej rewolucji – Václav Havel Prezydentem Czechosłowacji d. bezkrwawe pozbawienie władzy komunistów na Węgrzech i w Albanii e. krwawy przewrót w Rumunii skazanie na śmierć Nicolae Ceauşescu komunistycznego przywódcę Rumunii f. w Jugosławii po obaleniu komunizmu doszło do rozpadu państwa i krwawej wojny domowej g. obalenie komunizmu w Niemieckiej Republice Demokratycznej (NRD) –9 IX 1989r. zburzenie muru berlińskiego jako symbol upadku komunizmu w całej Europie – 1990r. nastąpiło połączenie Niemieckiej Republiki Demokratycznej z Republiką Federalną Niemiec (RFN) 4. Rozpad Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich (ZSRR) a. 1989r. pierwszy Zjazd Deputowanych Ludowych z udziałem deputowanych niezależnych (15%) b. 19 VIII 1991r. pucz Janajewa – nieudany zamach stanu przeciwników Gorbaczowa d. 1991 r. kolejne ogłaszanie niepodległości przez niektóre kraje wchodzące w skład ZSRR: – Litwa – Łotwa – Estonia – Ukraina – Białoruś e. 8 XII 1991 r. decyzja o rozwiązaniu Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich- układ w Białowieży pomiędzy Rosją, Ukrainą i Białorusią f. w miejsce ZSRR utworzenie Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP) |