Pojęcia
Przeglądasz materiały. Gotowy, żeby sprawdzić pamięć?
Ćwicz: PojęciaMateriały
Afrika Korps
niemiecki korpus ekspedycyjny utworzony 12 lutego 1941 w celu udzielenia wsparcia siłom włoskim w Afryce Północnej pobitym przez Brytyjczyków w wyniku rozpoczętej 7 grudnia 1940 operacji Compass. Na czele DAK stanął gen. Erwin Rommel.
akcja „Wisła”
przeprowadzona w latach 1947-1950 operacja przesiedlenia ludności ukraińskiej z południowo-wschodniej Polski na północ i zachód kraju – w wyniku przesiedlenia około 140 tys. osób wschodnie obszary przygraniczne zostały w znacznym stopniu wyludnione; natomiast akcja przyczyniła się do zasiedlenia i zagospodarowania tzw. Ziem Odzyskanych.
amnestia
jednorazowe darowanie lub złagodzenie prawomocnie orzeczonych kar lub środków karnych za popełnione przestępstwa lub wykroczenia określonego rodzaju poprzez wydanie aktu prawnego.
aneksja
zagarnięcie, przyłączenie przez jedno państwo aktem jednostronnym całości lub części terytorium innego państwa, bez zgody tego państwa, najczęściej przy użyciu siły lub w wyniku wygranej wojny.
antysemityzm
postawa wrogości wobec Żydów ze względów narodowościowych oraz nazwa poglądów, które ją uzasadniają; wyrazem antysemityzmu są prześladowania i dyskryminacja osób narodowości żydowskiej i pochodzenia żydowskiego
Armia Czerwona
siły zbrojne Rosji Radzieckiej w latach 1918–1922, następnie wojska lądowe Sił Zbrojnych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1922–1946. W 1946 zmieniła nazwę na Armia Radziecka, pod którą istniała do 1992 roku.
Armia Krajowa (AK)
konspiracyjna organizacja wojskowa działająca w okupowanej Polsce, utworzona 14 II 1942 r. w wyniku przekształcenia Związku Walki Zbrojnej, stanowiąca część Sił Zbrojnych RP, podlegających Naczelnemu Wodzowi i Rządowi RP na Uchodźstwie
Bitwa o Atlantyk
najdłuższa kampania II wojny światowej toczona na Oceanie Atlantyckim i tworzących go morzach; trwała od 3 września 1939 roku do kapitulacji Niemiec w maju 1945 roku. Największe natężenie zmagań miało miejsce od wiosny 1940 do lata 1944 roku
Blitzkrieg
termin oznaczający błyskawiczne uderzenie wojskowymi siłami zbrojnymi na dane państwo.
bomba atomowa
Bomba nuklearna jest jedną z najbardziej śmiercionośnych broni, jakie stworzyła ludzka cywilizacja. Jej działanie polega na wytworzeniu ogromnej ilości energii w niezwykle krótkim czasie.
cenzura
kontrola publicznego przekazywania informacji oraz urząd państwowy lub kościelny utworzony w celu sprawowania tej kontroli; cenzura stanowi ograniczenie wolności wyrażania poglądów (wolności słowa) oraz rozpowszechniania informacji (wolności druku).
dekartelizacja
podział karteli na mniejsze jednostki gospodarcze, narzucony Niemcom po drugiej wojnie światowej przez zwycięskie mocarstwa na mocy postanowień konferencji poczdamskiej.
dekolonizacja
stopniowe uzyskiwanie niepodległości przez byłe kolonie państw Europy Zachodniej; dekolonizacja rozpoczęła się po I wojnie światowej, a nabrała przyśpieszenia po II wojnie światowej.
demokratyzacja
proces przeobrażeń systemu politycznego, zmierzający w kierunku rozszerzenia uczestnictwa obywateli w działalności danego państwa przy poszanowaniu praw i wolności obywatelskich w jego funkcjonowaniu.
demonopolizacja
proces pozbawiania gospodarki niemieckiej po II wojnie światowej struktury monopolistycznej, narzucony Niemcom przez zwycięskie mocarstwa na konferencji poczdamskiej w celu stworzenia gospodarki wolnokonkurencyjnej.
denazyfikacja
zespół środków podjętych po klęsce III Rzeszy na mocy postanowień konferencji poczdamskiej, mających na celu wykorzenienie Niemczech nazizmu i przywrócenia w nich demokracji - polegała między innymi na delegalizacji organizacji nazistowskich oraz ściganiu, karaniu i pozbawianiu wpływu na bieżące życie polityczne osób związanych z nazistowskim aparatem władzy.
deportacja
wydalenie cudzoziemca na podstawie decyzji administracyjnej. Z reguły wydalenie dotyczy cudzoziemców, którzy nielegalnie przebywają na terytorium określonego państwa, nielegalnie podejmują w nim zatrudnienie lub stanowią zagrożenie dla państwa.
desant
operacja taktyczna przeniesienia wojsk na teren przeciwnika, w celu wykonania określonego zadania, najczęściej opanowania terenu przeciwnika lub uchwycenia punktów o istotnym znaczeniu.
dogmatyzm
w historii marksizmu bezkrytyczne i ortodoksyjne interpretowanie poglądów twórców marksizmu (Karola Marska, Fryderyka Engelsa, Włodzimierza Lenina i Józefa Stalina) i traktowanie ich jako zespołu prawd niepodlegających dyskusji i modyfikacji.
drugi obieg wydawniczy
potoczne określenie niezależnego i nielegalnego (poza cenzurą) ruchu wydawniczego w Polsce w latach 1976-1989.