2. MATERIAŁY DO NAUKI. CESARSTWO WSCHODNIORZYMSKIE

A. 395- 527 r. SYTUACJA POLITYCZNA W CESARSTWIE WSCHODNIORZYMSKIM

395 r. - rozpoczęło się panowanie pierwszego cesarz wschodniorzymskiego Arkadiusz.

Cesarzy na wschodzie nazywano z języka greckiego basileusami

Władza basileusów była równie słaba jak cesarzy na zachodzie, ale państwo funkcjonowało znacznie lepiej, bo nigdy nie wystąpił tam kryzys gospodarczy, w takim rozmiarze jak na Zachodzie. Warunki naturalne bowiem nie pozwoliły by powstały tam latyfundia. Nie było również tak wielu barbarzyńców i na ogół nie przyjmowano ich do armii. Tych, którzy żyli w Konstantynopolu, zostali wraz z rodzinami wymordowani w 400 r.. Natomiast w całej pełni wystąpił tutaj kryzys polityczny. Władza cesarska była bardzo słaba. Praktycznie sprawowały ją koterie haremowe i arystokratyczne. Wzorem Orientu wprowadzano poligamię

koniec niestabilności politycznej w imperium wschodniorzymskim
532 r. – w Konstantynopolu wybuchło powstanie Nika, zapoczątkowane na hipodromie gdzie dwa kluby sportowe „błękitni" i „zieloni" postanowili wystąpić wspólnie i wręczają cesarzowi petycję, w której domagali się zmniejszenia podatków .Justynian nie chciał nawet przyjąć petycji – wybuchło powstanie, które od okrzyku „Nika"- zwyciężaj, nosi taka nazwę. Do stłumienie powstania doprowadził wódz Justyniana Belizariusza . Stłumienie powstania umocniło jego władzę i pozwoliło marzyć o odbudowaniu Cesarstwa Rzymskiego, co oznaczało odzyskanie straconych ziem.

533- 550 R. Próba odbudowy Cesarstwa Rzymskiego

533 r.- pokonanie przez wodza Justyniana, Belizariusza państwa Wandalów na terenie dzisiejszej Tunezji, przyłączenie do Cesarstwa Wschodniorzymskiego Afryki Płn.
536 r. pojawiła się możliwość interwencji w Italii. Właśnie w tym roku Ostrogoci zamordowali królową Amalasuntę , a ponieważ utrzymywała ona bardzo dobre kontakty z Justynianem Wielkim ten uznał, że jest to dobry pretekst, aby wysłać tam wojsko. Tak w 536 r. rozpoczęła się wojna gocka, która będzie trwała do 552 r. Dopiero Narzes ostatecznie pokonał Ostrogotów. Italia została przekształcona w egzarchat raweński (egzarchat – od namiestnika; raweński od stolicy). Pierwszym egzarchą był Narzes.
550 r. - zdobycie południowej Hiszpanii czyli Betyki
Nastąpiła częściowa odbudowa dawnego Imperium Rzymskiego. Odbudowa nie była trwała. Po śmierci Justyniana, w ciągu następnego wieku, zdobyte, z takim trudem ziemie znowu się usamodzielniły

C. ZASŁUGI DLA KULTURY JUSTYNIANA WIELKIEGO

533 – 536 r.- kodyfikacja rzymskiego prawa. Kodeks ten nazywał się „Corpus Iuris Civilis"
532- 537 r. budowa Hagia Sofia – Świątynię Mądrości Bożej

Największa wówczas świątynia chrześcijańska i gdzie po raz pierwszy zastosowana została kopuła. Wszystkie cerkwie wzorują się na niej w jakiś sposób.
Na dworze Justyniana Wielkiego tworzył historyk Prokopiusz z Cezarei , który napisał „Historie sekretne" nieoficjalną historię życie Justyniana i Teodory

Justynian Wielki jest przez historyków jest uważany za ostatniego cesarza wschodniorzymskiego, co może się wydawać dziwne, zważywszy, że państwo to będzie istniało do 1453 r. Opinia ta oddaje przekonanie, że Justynian jest ostatnim cesarzem, który rządzi w tradycji dawnego Rzymu i pragnie odzyskać jego dawny stan terytorialny. Potem zmiany będą coraz większe dlatego zamiast nazwy Cesarstwo Wschodniorzymskie używa się nazwy Bizancjum- Cesarstwo Bizantyjskie.