MATERIAŁY DO NAUKI NR 4. MONGOŁOWIE

1. PLEMIONA MONGOLSKIE PRZED XIII WIEKIEM

a. pasterko- koczowniczy tryb życia

b. ułusy- jednostki terytorialno- plemienne

c. jurta- tradycyjny namiot mongolski

d. chan- wódz plemienny

e. Kurułtoj- stepowa rada plemion mongolskich rozstrzygająca spory

2. ZMIANY W ŻYCIU PLEMION MONGOLSKICH W XIII WIEKU

a. zjednoczenie plemion mongolskich przez Temudżyna

b. nadanie Temudżynowi przez kurułtoj tytułu Czyngis- chana czyli Wielkiego Chana

3. PODBOJE CZYNGIS- CHANA

a. 1209- 1211 podbój Chin

b.1211 r. podbój Azji Środkowej, ucieczka Połowców ( Kumanów) z Turkmenii przed

mongolskim panowaniem

b. pościg za Połowcami

- 1223 r. bitwa nad Kałką z księciem kijowskim, który stanął w obronie Połowców

- schronienie się Połowców na Węgrzech w Siedmiogrodzie

4. 1227 r. - NAGŁA ŚMIERĆ CZYNGIS- CHANA I PODZIAŁ JEGO IMPERIUM

a. Mongolia i Płn. Chiny- Ugedej wraz z tytułem Czyngis- chana

b. Azja Środkowa- Czagataj

c. Tuluj -ziemie perskie

d. Batu-chan( wnuk Czyngis chana)- Stepy Kipczackie- dorzecze Wołgi

5. WYPRAWY BATU-CHANA NA EUROPĘ( MONGOŁOWIE BĘDĄ NAZYWANI TATARAMI)

a. 1237-1240 wyprawa na Księstwa Ruskie

- klęska Rusinów nad rzeką Sitą

- początek mongolskiego panowania nad księstwami ruskimi

-obowiązek płacenia przez książąt ruskich specjalnej daniny Mongołom- jarłyku

-porywanie ludzi w jasyr

b. 1241 r. wyprawa na Węgry i ziemie polskie

a. 1241 r. atak na polskie księstwa po to by uniemożliwić Polakom udzielenia pomocy Węgrom

-klęska rycerstwa małopolskiego w bitwie pod Chmielnikiem( pierwsze starcie Polaków z Tatarami

- klęska rycerstwa śląskiego pod Legnicą, śmierć księcia śląskiego Henryka Pobożnego

Bitwa pod Legnicą 1241 r.

b. Atak Batu-chana na Węgry, w celu ukarania Węgrów za zgodę na osiedlenie się w ich kraju Połowców

- klęska wojsk węgierskich, dowodzonych przez króla Belę IV na równinie Mohi

-pojawienie się zagonów tatarskich pod Wenecją i spustoszenie Austrii

- powrót Batu- chana do Azji w związku ze śmiercią Ugedeja i wyboru przez kurułtoj nowego Czyngis chana

6. CECHY ARMII MONGOLSKIEJ

a. stosowanie taktyki i strategii oraz wywiadu

b. stosowanie odwodów

c. dowódca, nie walczy w pierwszym szeregu

d. tylko konnica- szybkie przemieszczanie, ale brak maszyn oblężniczych do zdobywania miast

e. Stosowanie broni psychologicznej- zastraszanie i terror

7. PRZYCZYNY ROZPADU IMPERIUM MONGOLSKIEGO

a. silne ruchy odśrodkowe

b. różnice religijne: przyjęcie islamu, buddyzmu, a nawet chrześcijaństwa

c. słabość kolejnych Czyngis- chanów, którzy nie potrafili utrzymać jedności imperium