Pojęcia

przeprowadzona w latach 1947-1950 operacja przesiedlenia ludności  ukraińskiej z południowo-wschodniej Polski na północ i zachód kraju – w wyniku przesiedlenia około 140 tys. osób wschodnie obszary przygraniczne zostały w znacznym stopniu wyludnione; natomiast  akcja przyczyniła się do zasiedlenia i zagospodarowania tzw. Ziem Odzyskanych.

postawa wrogości wobec Żydów ze względów narodowościowych oraz nazwa poglądów, które ją uzasadniają; wyrazem antysemityzmu są prześladowania i dyskryminacja osób narodowości żydowskiej i pochodzenia żydowskiego

konspiracyjna organizacja wojskowa działająca w okupowanej Polsce, utworzona 14 II 1942 r. w wyniku przekształcenia Związku Walki Zbrojnej, stanowiąca część Sił Zbrojnych RP, podlegających Naczelnemu Wodzowi i Rządowi RP na Uchodźstwie

kontrola publicznego przekazywania informacji oraz urząd państwowy lub kościelny utworzony w celu sprawowania tej kontroli; cenzura stanowi ograniczenie wolności wyrażania poglądów (wolności słowa) oraz rozpowszechniania informacji (wolności druku).

w historii marksizmu bezkrytyczne i ortodoksyjne interpretowanie poglądów twórców marksizmu (Karola Marska, Fryderyka Engelsa, Włodzimierza Lenina i Józefa Stalina) i traktowanie ich jako zespołu prawd niepodlegających dyskusji i modyfikacji.

potoczne określenie niezależnego i nielegalnego (poza cenzurą) ruchu wydawniczego w Polsce w latach 1976-1989.

w państwach monopartyjnych osoba odstęująca od oficjalnej linii partii.

opuszczenie ojczystego kraju i stałe lub czasowe osiedlenie się poza jego granicami.

wpajanie społeczeństwu określonych poglądów politycznych, zgodnych z interesami rządzących grup społecznych przy pomocy nieustępliwej propagandy za pośrednictwem środków masowego przekazu oraz systemu oświaty.

rozwój gospodarczy państwa w kierunku przemysłowym, prowadzący do zwiększenia udziału przemysłu w gospodarce i zdobycia przez niego przewagi w stosunku do rolnictwa i innych działów gospodarki

 warstwa żyjąca z pracy umysłowej, wykształcona ostatecznie w XIX wieku, do której tradycyjnie zalicza się nauczycieli, lekarzy, prawników, inżynierów, artystów i urzędników; wywodziła się głównie ze zubożałej szlachty

środek przymusu polegający na umieszczeniu w wyznaczonym miejscu odosobnienia (np. obozie), połączony z zakazem opuszczania tego miejsca

klub dyskusyjno-polityczny, działający w Warszawie w latach1955-1962; na cotygodniowych spotkaniach, w których łącznie wzięło udział kilka tysięcy osób, podejmowano tematy polityczne,  gospodarcze, społeczne, prawne, filozoficzne, naukowe i literackie; Klub przyznawał doroczne nagrody, a ponadto w 1956 r. wydawał własne czasopismo „Nowy Nurt”; w 1962 r. Klub został rozwiązany przez władze.

tworzenie państwowych spółdzielni rolnych (kołchozów) poprzez przymusowe łączenie indywidualnych gospodarstw chłopskich

niezależne, działające jawnie ugrupowanie społeczne, utworzone przez grupę działaczy demokratycznych i niepodległościowych oraz intelektualistów w 1976 r., którego celem było udzielanie pomocy represjonowanym uczestnikom czerwcowych protestów robotniczych w 1976

partia polityczna założona 1 września 1979 r., negująca prawomocność PRL i odwołująca się do tradycji piłsudczykowskiej i niepodległościowej; przywódcą KPN był Leszek Moczulski; do 1989 Konfederacja działała w konspiracji,

nielegalna, tajna działalność polityczna, wymierzona przeciwko istniejącej władzy.

specjalna formacja wojskowa, utworzona na mocy uchwały Krajowej Rady Narodowej z dnia 25 maja 1945 roku w celu prowadzenia walki z polskim antykomunistycznym podziemiem zbrojnym

konspiracyjny organ władzy, utworzony w Warszawie w nocy z 31 XII 1943 na 1 I 1944 r. przez Polską Partię Robotniczą

potoczna nazwa duchownych, współpracujących z władzami komunistycznymi i wspierających politykę wyznaniową państwa; władze państwowe przeciwstawiały ich reszcie duchowieństwa