Pojęcia

przeprowadzona w latach 1947-1950 operacja przesiedlenia ludności  ukraińskiej z południowo-wschodniej Polski na północ i zachód kraju – w wyniku przesiedlenia około 140 tys. osób wschodnie obszary przygraniczne zostały w znacznym stopniu wyludnione; natomiast  akcja przyczyniła się do zasiedlenia i zagospodarowania tzw. Ziem Odzyskanych.

postawa wrogości wobec Żydów ze względów narodowościowych oraz nazwa poglądów, które ją uzasadniają; wyrazem antysemityzmu są prześladowania i dyskryminacja osób narodowości żydowskiej i pochodzenia żydowskiego

konspiracyjna organizacja wojskowa działająca w okupowanej Polsce, utworzona 14 II 1942 r. w wyniku przekształcenia Związku Walki Zbrojnej, stanowiąca część Sił Zbrojnych RP, podlegających Naczelnemu Wodzowi i Rządowi RP na Uchodźstwie

kontrola publicznego przekazywania informacji oraz urząd państwowy lub kościelny utworzony w celu sprawowania tej kontroli; cenzura stanowi ograniczenie wolności wyrażania poglądów (wolności słowa) oraz rozpowszechniania informacji (wolności druku).

podział karteli na mniejsze jednostki gospodarcze, narzucony Niemcom po drugiej wojnie światowej przez zwycięskie mocarstwa na mocy postanowień konferencji poczdamskiej.

stopniowe uzyskiwanie niepodległości przez byłe kolonie państw Europy Zachodniej; dekolonizacja rozpoczęła się po I wojnie światowej, a nabrała przyśpieszenia po II wojnie światowej.

proces przeobrażeń systemu politycznego, zmierzający w kierunku rozszerzenia uczestnictwa obywateli w działalności danego państwa przy poszanowaniu praw i wolności obywatelskich w jego funkcjonowaniu.

proces pozbawiania gospodarki niemieckiej po II wojnie światowej struktury monopolistycznej, narzucony Niemcom przez zwycięskie mocarstwa na konferencji poczdamskiej w celu stworzenia gospodarki wolnokonkurencyjnej.

zespół środków podjętych po klęsce III Rzeszy na mocy postanowień konferencji poczdamskiej, mających na celu wykorzenienie Niemczech nazizmu i  przywrócenia w nich demokracji - polegała między innymi na delegalizacji organizacji nazistowskich oraz ściganiu, karaniu i pozbawianiu wpływu na bieżące życie polityczne osób związanych z nazistowskim aparatem władzy.

w historii marksizmu bezkrytyczne i ortodoksyjne interpretowanie poglądów twórców marksizmu (Karola Marska, Fryderyka Engelsa, Włodzimierza Lenina i Józefa Stalina) i traktowanie ich jako zespołu prawd niepodlegających dyskusji i modyfikacji.

potoczne określenie niezależnego i nielegalnego (poza cenzurą) ruchu wydawniczego w Polsce w latach 1976-1989.

w państwach monopartyjnych osoba odstęująca od oficjalnej linii partii.

w państwach monopartyjnych osoba odstęująca od oficjalnej linii partii.

opuszczenie ojczystego kraju i stałe lub czasowe osiedlenie się poza jego granicami.

wpajanie społeczeństwu określonych poglądów politycznych, zgodnych z interesami rządzących grup społecznych przy pomocy nieustępliwej propagandy za pośrednictwem środków masowego przekazu oraz systemu oświaty.

rozwój gospodarczy państwa w kierunku przemysłowym, prowadzący do zwiększenia udziału przemysłu w gospodarce i zdobycia przez niego przewagi w stosunku do rolnictwa i innych działów gospodarki

określenie procesów polegających na łączeniu się gospodarek i społeczeństw różnych państw w jedną całość - integracja ekonomiczna i polityczna.

 warstwa żyjąca z pracy umysłowej, wykształcona ostatecznie w XIX wieku, do której tradycyjnie zalicza się nauczycieli, lekarzy, prawników, inżynierów, artystów i urzędników; wywodziła się głównie ze zubożałej szlachty

środek przymusu polegający na umieszczeniu w wyznaczonym miejscu odosobnienia (np. obozie), połączony z zakazem opuszczania tego miejsca

klub dyskusyjno-polityczny, działający w Warszawie w latach1955-1962; na cotygodniowych spotkaniach, w których łącznie wzięło udział kilka tysięcy osób, podejmowano tematy polityczne,  gospodarcze, społeczne, prawne, filozoficzne, naukowe i literackie; Klub przyznawał doroczne nagrody, a ponadto w 1956 r. wydawał własne czasopismo „Nowy Nurt”; w 1962 r. Klub został rozwiązany przez władze.