3. REFORMACJA W EUROPIE

1. Przyczyny reformacji

1. polityczne

- wzrastająca władza polityczna kolejnych papieży i ich wtrącanie się w spory polityczne

- obejmowanie kilku stanowisk przez jednego duchownego

- przywileje Kościoła( własne sądownictwo)

- nepotyzm

1. społeczne

- opór chłopów i mieszczan przeciwko dziesięcinie

- korupcja wśród kleru

- sprzedaż odpustów

- handel relikwiami

1. ekonomiczne

- zgromadzenie przez duchownych olbrzymich majątków, z których nie płacili podatków

1. kulturowe

- sprzeciw wobec hegemoni Kościoła w nauce

- ograniczenie dostępu do wiedzy tylko dla osób posiadających świecenie

- słabe wykształcenie duchownych

2. Najważniejsze wyznania reformowane

1. luteranizm- Marcin Luter, zapoczątkowanie reformacji X 1517r.

- teologia usprawiedliwienia- do zbawienia jest potrzebna tylko wiara

- głową Kościoła powinna być najwyższa władza świecka – Kościół podporządkowany państwu

Elementy wspólne dla wszystkich wyznań reformowanych

- dwa sakramenty: chrzest i komunia święta( pod dwiema postaciami, rozumiana symbolicznie)

- najwyższym autorytetem dla chrześcijanina jest Ewangelia

- brak kultu świętych

- brak życia zakonnego

- brak kultu maryjnego

1. kalwinizm- Jan Kalwin

- dogmat o predestynacji- człowiek, w chwili urodzenia jest skazany na zbawienie lub potępienie

- władza świecka podporządkowana Kościołowi

1. sakramentaryzm- Ulrich Zwingli z Zurychu

- odrzucenie osobowego Boga

- jedynym celem człowieka na ziemi jest wypełnianie woli bożej

1. anabaptyści- Mateusz Mathys, Jan Z Lejdy

- Królestwo Niebieskie na ziemi

- chrzest dorosłych

- powszechne kapłaństw

1. antytrynitarza( unitarianie)- Michał Servet, Jerzy Blandrata

-odrzucenie Trójcy Św.

-zaprzeczenie boskości Chrystusa

1. anglikanizm- król Henryk VIII Tudor

- podporządkowanie Kościoła władzy świeckiej

- zniesienie celibatu księży

- dogmaty i ceremoniał takie same jak w katolicyzmie

3. Skutki reformacji

1. polityczne

- wojny religijne w Europie

- podział Europy na kraje protestanckie i katolickie

- podziały religijne w Rzeszy, Francji, Niderlandach, państwie polsko- litewskim

- odnowienie Inkwizycji

1. społeczne

- wzrost znaczenia mieszczaństwa

- wzmocnienie dyscypliny wśród kleru

- likwidacja warstwy kleru zakonnego w niektórych państwach

1. ekonomiczne

- wzbogacenie się władców na sekularyzacji majątków zakonnych

- zubożenie Kościoła

1. kulturowe

- powstania nowego odłamu chrześcijaństwa: protestantyzmu

- Biblia w językach narodowych

- powstanie Indeksu Ksiąg Zakazanych

- powstanie zakonu Jezuitów

- upadek średniowiecznego uniwersalizmu kulturowego