36. I faza rewolucji przemysłowej

1. GENEZA REWOLUCJI PRZEMYSŁOWEJ W XVIII WIEKU

a. Gwałtowny wzrost liczby ludności w XVIII wieku

b. rewolucja manufakturowa w Anglii w XVII wieku

• dążenie do obniżenie kosztów produkcji

• duże zainteresowanie modernizacją produkcji szczególnie w przemyśle włókienniczym

• 1624r. Powstanie prawa patentowego w Anglii- wzrost zainteresowania racjonalizatorstwem w Anglii

c. Postęp w rolnictwie angielskim

• wprowadzenie nowoczesnych narzędzi i nowoczesnych metod uprawy ziemi

• powstanie wielkich majątków ziemskich produkujących surowce przemysłowe

•  ruina drobnych gospodarstw rolnych nastawionych na zaspakajanie własnych potrzeb

• powstanie gospodarstw farmerskich nastawionych na produkcję na zbyt

• wzrost zamożności ludności wiejskiej w Anglii

• wzrost zapotrzebowania na towary miejskie na angielskiej wsi- nakręcanie się koniunktury

1. Najważniejsze wynalazki rewolucji przemysłowej w XVIII w.

a. maszyny przędzalnicze i  tkackie

• 1765r. skonstruowanie mechanicznej przędzarki Spinning Jenny- James Hargreaves

• 1767r. Skonstruowanie napędu wodnego do mechanicznej przędzarki- Richard Arkwirght

b. 1769r. Wynalezienie maszyny parowej- James Watt- nowe źródło energii

c. zastosowanie silnika parowego w transporcie

• 1809r. Skonstruowanie pierwszego parowozu - George Stephensona

• 1829r. Powstanie pierwszego statku o napędzie parowym – Robert Fulton

d. przełom w hutnictwie i obróbce żelaza

– zastosowano koks w hutnictwie

– zastosowano walce mechaniczne do obróbki stali 

4. Przemiany społeczne- gospodarcze

a. rozpad feudalnej struktury stanowej

b. kształtowanie się klas społecznych( struktury wyodrębniane na podstawie posiadanego majątku i stosunku do pracy)

• kapitaliści- posiadacze środków finansowych, zakładów produkcyjnych, akcji giełdowych

• proletariat- siła najemna w zakładach produkcyjnych rekrutująca się z dawnego chłopstwa i biedoty miejskiej

c. urbanizacja

• gwałtowny wzrost ludności w miastach

• XVIII/XIX wiek Londyn największą metropolią świata- 1mln. mieszkańców

d. Powstanie przemysłu fabrycznego

• montowanie w manufakturach maszyn parowych- powstawanie fabryk

• mechanizacja produkcji w fabrykach

• industrializacja- proces uprzemysławiania gospodarki

• rozwój przemysłu włókienniczego i tekstylnego

• rozwój górnictwa i hutnictwa

5. Wielka Brytania największa potęgą gospodarczą świata

6. W pierwszej połowie XIX w. rewolucja przemysłowa rozprzestrzeniła się w Europie Zachodniej

a. rozwój górnictwa i hutnictwa w Belgii

b. Lyon- największym ośrodkiem przemysłowym Francji

c. szybki rozwój gospodarczy państw niemieckich

• rozwój Zagłębia Ruhry

• ważnym ośrodkiem przemysłowym stał się Śląsk

7. Skutki rewolucji przemysłowej

a. Powstanie cywilizacji przemysłowej w Europie Zachodniej

b. Urbanizacja – gwałtowny rozwój miast

c. powstanie licznej klasy robotników  – tzw. proletariatu

• złe warunki życia i zatrudnienia robotników

• brak praw socjalnych

• niskie płace

• brak ochrony prawnej ze strony państwa

b. wzrost znaczenia kapitalistów (burżuazji)

• uzyskiwanie przez burżuazję w Zachodniej Europie praw politycznych

• kształtowanie polityki państwowej zgodnie z wymaganiami gospodarczymi

c. ukształtowanie się kapitalizmu i jego cechy

• prywatna własność środków produkcji (fabryk, kopalń, banków)

• wiodąca rola przemysłu w gospodarce

• wolna konkurencja

• podział społeczeństwa na klasy majątkowe

• kapitał jako czynnik hierarchizacji społeczeństwa