38. Państwo konstytucyjne

1. KORZENI PAŃSTWA KONSTYTUCYJNEGO

1. wykształcenie się w stanie mieszczańskim burżuazji

2. gospodarcze i społeczne przeobrażenia o charakterze kapitalistycznym

- likwidacja etatyzmu

- likwidacja przywilejów ekonomicznych szlachty

1. dążenie burżuazji do przemian politycznych

- osłabienie feudalnej monarchii absolutnej

- uzyskanie realnego wpływu na sprawy państwa

2. SPOSOBY FORMOWANIA SIĘ PAŃSTWA KONSTYTUCYJNEGO

1. ewolucyjne- Anglia

2. rewolucyjne- Francja

3. PODSTAWY FILOZOFICZNE PAŃSTWA KONSTYTUCYJNEGO

1. zasada suwerenności ludu- wszelka władza pochodzi od ludu

2. zasada umowy społecznej- panujący umawia się z ludem co do zakresu sprawowanej władzy( Tomasz Hobbes, Jan Jakub Rousseau)

3. zasada podziału władz- każda władza aby dobrze funkcjonować musi się dzielić na ustawodawczą, wykonawczą i sadowniczą ( Monteskiusz)

4. GŁÓWNE ZASADY KONSTYTUCJONALIZMU

1. posiadanie przez obywateli szerokich praw politycznych

2. istnienie instytucji strzegących praw człowieka i praw obywatelskich

3. wymienialność elit władzy w drodze wyborów

4. pluralistyczny system partyjny, w tym swoboda działania grup opozycyjnych

5. RODZAJE KONSTYTUCJI:

a. kryterium powstania:

• oktrojowane- nadane wola władcy

• uchwalane- tworzone przez specjalnie do tego powołany organ przedstawicielski

b. kryterium formy konstytucji:

• pisana- jeden lub kilka aktów prawnych o szczególnej mocy prawnej i treści

• niepisana- całość prawa konstytucyjnego obejmującego zarówno akty prawne, jak i normy niepisane występujące w formie konwenansów, zwyczajów, precedensów sądowych

c. kryterium treści:

• pełna- ma charakter trwały, zajmuje się wszystkimi kwestiami ustrojowymi ( większość konstytucji)

• niepełna (mała)- zwykle organizuje tryb działania na najwyższych organów państwowych

d. kryterium sposobu zmiany:

• elastyczna ( otwarta)- zmieniany w taki sam sposób jak wszystkie ustawy ( W. Brytania)

• sztywna ( zamknięta)- do zmiany wymaga specjalnego trybu i zwykle głosowania kwalifikowaną większością głosów

e. kryterium okresu obowiązywania:

• stała- nie zawiera żadnych końcowych terminów obowiązywania ( większość współczesnych konstytucji)

• czasowa- ograniczony czas obowiązywania