Materiał do nauki

5. Wyspy Brytyjskie i Skandynawia

5. BRYTANIA. NARODZINY ANGLII

A. 43- 407 r. Brytania rzymską prowincją

Brytania do 407 r. była rzymską prowincją przyłączoną przez cesarza Klaudiusza w 43 r. W 406 r. została przerwana granica pod Moguncją. Barbarzyńcy wdarli się do Galii. Przerażona ludność Galii wezwała na pomoc legiony stacjonujące w Brytanii. Wojsko opuściło prowincję aby pomóc ludności w Galii i nigdy już tam nie wróciło i to spowodowało ostateczne odpadnięcie Brytanii od cesarstwa.

Brytowie- rdzenna, celtycka ludność Brytanii

B. 450- 550 r. Najazdy anglosaskie. Heptarchia

Kiedy rzymskie legiony opuściły Brytanię, nastąpił wiek najazdów germańskich Anglów, Sasów V/VI wieku. Brytowie zostali zepchnięci do Walii i Kornwalii. Anglosasi założyli siedem królestw Jest to okres Heptarchii. Na samej północy była Nortumrbia, potem Mercja, Wschodnia Anglia, Kent, Wessex, Sussex, Essex. Nastąpił powrót do pogaństwa.

Heptarchia
  • 597 r. ponowna chrystianizacja Brytanii

Była to zasługa papieża Grzegorza I Wielkiego , który wysłał do Brytanii misję chrystianizacyjną, na czele której stał św. Augustyn z Canterbury (pierwsze biskupstwo, pierwszy biskup)

  • Pod koniec VIII w. zagrożenie ze strony ludów skandynawskich

Skandynawia była wtedy zamieszkiwana przez cztery plemiona: Waregowie (dzisiejsza północna Szwecja), Goci (południowa Szwecja – interesowali się Morzem Bałtyckim), Duńczycy (basen Morza Północnego), Normanowie (dzisiejsza Norwegia, basen Morza Północnego). Skandynawowie trudnili się piractwem i rabunkiem.

C. Ok. 830 r. zjednoczenie Brytanii przez dynastię z Wessex

Siedem państewek Heptarchii zjednoczyło się w jedno państwo, które zaczęło być coraz częściej nazywane Anglią. Zjednoczenia dokonał Egbert. Przyczyną zjednoczenia było wspólne zagrożenie ze strony ludów skandynawskich

  • 871 r. początek panowanie Alfreda Wielkiego w Anglii

Zaczął reformować państwo. Zależało mu na sprawach kultury – zakładał szkoły, wspierał pisarzy. Albion nawiązał kontakty polityczne z Europą. Rolę Alfreda w Albionie przyrównuje się do roli Karola Wielkiego w Europie.

  • 878 r.-najazd Duńczyków i ich pokonanie w bitwie pod Ethandun

Alfred Wielki przekazał Duńczykom w lenno płn– wsch. część Brytanii, co spowodowało, że najazdy skandynawskie zakończyły się.

  • 911 r. -powstanie Normandii

Król Francji Karol Prostak poszedł w ślady Alfreda Wielkiego i oddał w lenno Normanom ujście Sekwany, aby uniknąć najazdów. Ta część Francji od Normanów nosi nazwę Normandii. Zakończyły się

Mapa ekspansji Wikingów i Danelaw
Drakkar Wikingów

D. 1014 - 1036 R. NA DUŃSKIE PANOWANIE NAD ANGLIĄ

Na przełomie IX/X w. obszarze Skandynawii wykształciły się prawdziwe państwa. Na tronie duńsko- norweskim zasiadł Kanut Wielki (pół-Polak – jego matka Świętosława była córką Mieszka I, a siostrą Bolesława Chrobrego), który panował nad Danią i Norwegią oraz najechał Brytanię i podbił ją. Prawowity król został wypędzony i schronił się w Normandii (w. Na dworze księcia normandzkiego Wilhelma 1036 r. Kanut Wielki zmarł. Jego synowie zaczęli walkę o władzę, co doprowadziło do rozpadu imperium Kanuta. Wykorzystał to, prawowity następca tronu angielskiego, Edward Wyznawca i wrócił do Brytanii, obiecał jednak Wilhelmowi Normandzkiemu, że w zamian za gościnę zapisze mu Brytanię w spadku, gdyż nie miał własnego potomstwa

E. 1042 – 1066 R. PANOWANIE EDWARDA WYZNAWCY W ANGLII

Ostatni przedstawiciel dynastii Wessex

1066 r. śmierć Edwarda Wyznawcy, walka o koronę angielską, bitwa pod Hastings Edward Wyznawca, zgodnie z wcześniejszą obietnicą, zapisał tron Wilhelmowi Normandzkiemu, z czym nie zgadzali się angielscy baronowie ale okazało się, że baronowie angielscy nie chcą obcego władcy. Na tron angielski wybrali jednego spośród siebie Harolda, jednocześnie swoje pretensje do angielskiego tronu zgłosił król norwesko – duński – wnuk Kanuta Wielkiego- Harold Hardrade (Groźny). Wilhelm Normandzki pokonał pozostałych pretendentów do tronu, ostateczne zwycięstwo odniósł w bitwie pod Hastings. Wilhelm od tej bitwy nosił przydomek Zdobywca

F. 1066 - 1087 R. PANOWANIE WILHELMA ZDOBYWCY

-wprowadził w Anglii feudalizm i oparł go o zasadę – wasal mojego wasala jest moim wasalem

-1086 r. wydał rozkaz, by spisać stan majątkowy wszystkich jego poddanych. Powstał „Domsday book"( Dzień Obrachunku). W oparciu o ten spis Wilhelm wprowadził nowoczesny system podatkowy oparty o indywidualny stan posiadania każdego poddanego.

Domsday book i Wilhelm I Zdobywca

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

L. P

 

PRAWDA

FAŁSZ

1.

Anglosasi to rdzenna ludność Brytanii

 

F

2.

Heptarchia to okres 7 królestw

P

 

3.

Brytania była rzymską prowincją do 407 r.

P

 

4.

Ponownej chrystianizacji Brytanii dokonał św. Augustyn z Canterbury

P

 

5.

Zjednoczenie Brytanii dokonała dynastia Wessex

P

 

6.

Danelaw to część Brytanii oddana w lenno Duńczykom

P

 

7.

W bitwie pod Ethandune Alfred Wielki zwyciężył Anglosasów

 

F

8.

Dynastię Wessex wypędził z Anglii Kanut Wielki

P

 

9.

Normandia to księstwo, które powstało na płn. Francji jako lenno

Normanom

P

 

10.

Wilhelm Zdobywca pokonał wojska Kanuta w bitwie pod Hastings

 

F

11.

Drakkar to nazwa rydwanu Wikingów

 

F

12.

Wilhelm Zdobywca wprowadził zasadę: Wasal mojego wasala nie jest

moim wasalem

 

F

 

Poprawne odpowiedzi: 1/F, 2/P, 3/P, 4/P, 5/P, 6/P, 7/F, 8/P, 9/P, 10/F, 11/F, 12/F

Ten materiał znajdziesz w:
Rozdział: WCZESNE ŚREDNIOWIECZE - HISTORIA POWSZECHNA
© 2026 Powtórki Online – Built with ♥ by <Bartula Code>