6. MATERIAŁY DO NAUKI. FRANKOWIE

A. 355 R. OSIEDLENIE SIĘ FRANKÓW W GALII

Frankowie to germańskie plemię, które uzyskało status federati( sprzymierzonych) i osiedlono ich w Galii przy Renie. Mieli bronić granicy na Renie. Jako sprzymierzeńcy Rzymu otrzymali 1/3 ziem uprawnych. Byli pierwszym plemieniem germańskim, któremu pozwolono, na tych zasadach osiedlić się w imperium rzymskim

B. 406 R. PRZERWANIE GRANICY POD MOGUNCJA I JEGO SKUTKI

Granica została przerwana pod bitwie pod Moguncją, którą Frankowie przegrali. Barbarzyńskie plemiona germańskie w targnęły w granice imperium. Na jej przerwaniu skorzystali także Frankowie, którzy przejęli w posiadanie całą północną Galię. Razem z nimi w Galii osiedlili się także Burgundowie oraz Wizygoci, którzy dodatkowo przejęli także kontrolę nad Hiszpanii

C. OK 481- 511 R. PANOWANIA CHLODWIGA

Wódz Franków chciał zjednoczyć całą Galię pod swoim panowaniem.

• 496 r. przyjął chrzest z Rzymu i został koronowany na króla Franków. Chrzest zapewnił mu poparcie galijskiego duchowieństwa przy jednoczeniu Galii. Chlodwig jest założycielem dynastii Merowingów.
• 507 r. Chlodwig stoczył ostateczną bitwę z Wizygotami pod Poitiers i cała Galia znalazła się w rękach Franków
• 511 r. śmierć Chlodwiga- podział państwa Franków.

Dynastia Merowingów traktowała państwo, którym rządziła jako swoją własność. Tak będą uważały wszystkie rody dynastyczne w ówczesnej Europie. Takie państwa nazywa się państwami patrymonialnymi (patrimonium – ojcowizna), co oznaczało, że panująca dynastia uważała je za swoją prywatną własność. Za taka prywatną własność uważał też swoje państwo Chlodwig, dlatego zdecydował się je podzielić między swoich czterech synów. Powstały w ten sposób cztery państwa frankijskie, które nieustannie walczyły między sobą.

D. OK. 660- 751 R. OKRES PANOWANIA KRÓLÓW GNUŚNYCH W PAŃSTWACH FRANKÓW

Dynastia założona przez Chlodwiga szybko uległa fizycznej i psychicznej degeneracji, co było związane z małżeństwami, zawieranymi między bliskimi krewnymi, w ciągu kilku pokoleń. Przejawiało się to upośledzeniem umysłowym i fizycznym. Mimo to nadal panowali, choć już nie rządzili. Prawdziwa władza w państwie przeszła w ręce majordomów. Majordomus wcześniej był zarządca dworu, a z czasem stał się kimś w rodzaju premiera, dodatkowo urząd majordoma stał się urzędem dziedzicznym

E. 687 R. ZJEDNOCZENIE PAŃSTWA FRANKÓW, RZĄDY MAJORDOMÓW

• Majordom Pepin z Heristalu po bitwie pod Tetry w 687 r. zjednoczył na nowo państwo Franków. Jedynie Akwitania była niezależnym państwem.
• 732 r. majordomus Karol Młot pokonał pod Poitiers Arabów, uniemożliwiając im tym samym ekspansję poza Pireneje.
• 751 R. ZMIANA DYNASTII W PAŃSTWIE FRANKÓW, POCZĄTEK KAROLINGÓW

Papiestwo, aby uzyskać pomoc Franków, w walce z Longobardami oficjalnie ogłosiło detronizację Merowingów, ostatniego króla z tej dynastii- Childeryka III odesłano do klasztoru. Na zjeździe możnowładztwa frankijskiego w 751 r. koronowano na króla majordoma Pepina III Krótkiego

• 754 -756 r. wyprawy Pepina III Krótkiego do Italii, przeciwko Longobardom, w obronie papiestwa

F. 756 R. POWSTANIE PAŃSTWA KOŚCIELNEGO

Pepin III Krótki, ofiarował odebrane Longobardom ziemie, papieżowi jako Patrimonium Sancti Petri, czyli Ojcowiznę Świętego Piotra. Ziemie te popularnie były nazywane Państwem Kościelnym, które przetrwało do XIX w. (do zjednoczenia Włoch)

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

Poprawne odpowiedzi: 1/P, 2/F, 3/P, 4/F, 5/P, 6/P, 7/P, 8/P

G. 768 - 814 R. PANOWANIE KAROLA WIELKIEGO W PAŃSTWIE FRANKÓW.

Karol Wielki stworzył nową organizację społeczną, gospodarczą i polityczną, która zastąpiła wzory rzymskie. Niektórzy uważają, że to jego panowanie rozpoczyna prawdziwe średniowiecze.

• 774- 804 r. Budowa germańskiego imperium przez Karola Wielkiego

-772- 804 r. wyprawił się przeciwko Sasom, których pokonano dopiero w 804 r.

-774 r. pokonał pod Pawią króla Longobardów Dezyderiusza i sam koronował się na króla tego plemienia. -778 r. nieudana próba podboju arabskiej Hiszpanii -wyprawił się na Arabów w Hiszpanii, nie udało mu -się jednak zdobyć żadnego z obleganych miast. Natomiast w drodze powrotnej jego wojska zostały przez Basków i wspomagających ich Arabów. W czasie tej bitwy zginął Roland , najsłynniejszy rycerz tych czasów bohater „Pieśni o Rolandzie".

-788 r. Karol Wielki pokonał Bawarów, a ich ziemie włączył do państwa Franków

-796 r. zniszczył państwo Awarów nad środkowym Dunajem

-812 r. udało mu się zdobyć Barcelonę i utworzyć tam hrabstwo Barcelony

-782 r. i 789 r.- dwie wyprawy przeciwko Słowianom ale nie zamierzał ich podbijać. Chciał tylko zabezpieczyć granicę swojego państwa od wschodu i powstrzymać Słowian od najazdów. Musiał wzbudzać przerażenie, bo jego imię, w językach słowiańskich, oznacza do dziś władcę. Na wschodzie granica państwa Franków oparta była o Łabę, na zachodzie – Pireneje, a na południu obejmowało północną Italię. połączenie wschodu z zachodem i odrodziło by się Cesarstwo Rzymskie

• Reformy Karola Wielkiego

-reforma administracyjna- podzielił państwo na 700 komesów (hrabstw). Komesowie posiadali władzę cywilną (mogli sprawować sądy, pobierali podatki). Na granicach, na terenach zagrożonych Karol Wielki tworzył marchie, w których rządzili margrabiowie. Było pięć marchii: na północy – marchia saska, marchia bretońska, marchia hiszpańska, friulska (dziś Słowenia – przed Słowianami z Bałkan) i marchia awarska. Margrabiowie posiadali także władzę wojskową, co oznaczało, że mogli na własną rękę organizować wyprawy wojenne

-reforma monetarna -żeby usprawnić handel. Wprowadził jednolitą srebrna monetę – solid.

-Reformy kulturowe-Dbał rozwój kultury, dlatego zarządził, by w każdym klasztorze zakładano szkołę. Szkolnictwo było dwustopniowe, opierało się o siedem nauk wyzwolonych:

I stopień: trivium – gramatyka, sztuka pisania, retoryka, dialektyka

II Stopień: quadrivium –arytmetyka geometria astrologia i muzyka

założenie szkoła pałacowa w Akwizgranie

• renesans karoliński

Karol Wielki interesował się antykiem i starł się chronić spuściznę antyczną. Rozwój kultury był tak dynamiczny, że mówi się, że w czasach Karola Wielkiego nastąpił renesans karoliński. Na jego rozkaz oczyszczono z barbaryzmów średniowieczną łacinę. Przywrócono w tekstach łacinę klasyczną

• przywrócenie godności cesarskiej w Europie

25 XII 800 r. kiedy Karol Wielki przybył do Rzymu, na nabożeństwo bożonarodzeniowe, niespodziewanie, papież Leon III koronował go na cesarza rzymskiego. Karol był z tego powodu niezadowolony, bo świadczyło to o wyższości papieża nad cesarzem, a ponadto doprowadziło do wojny z Bizancjum. Karol zmarł w 814 r.

H. 814- 843 R. PAŃSTWO FRANKÓW PO ŚMIERCI KAROLA WIELKIEGO

Władzę w imperium, po śmierci Karola Wielkiego, przejął jego syn Ludwik Pobożny , który dał się wciągnąć w konflikt między swoimi synami i w państwie Franków rozpoczyna się długoletnia wojna domowa. Zakończyła się ona dopiero po śmierci Ludwika Pobożnego. W 843 r. jego trzej synowie podpisali w Verdun traktat o podziale państwa Franków na trzy części. Najstarszy z synów Ludwika – Lotar otrzymała tytuł cesarza, przyznano mu także Włochy oraz pas ziemi biegnący od Włoch w kierunku Morza Północnego, od imienia Lotara nazywany Lotaryngią. Ludwik Niemiec otrzymał ziemie na wschód od dziedziny Lotara, czyli dzisiejsze Niemcy. Karol Łysy otrzymał natomiast ziemie na zachód od państwa Lotara, czyli dzisiejszą Francję.

Podział państwa Franków

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

Poprawne odpowiedzi: 1/P, 2/P, 3/P, 4/P, 5/F, 6/P, 7/P, 8/F, 9/P, 10/F