9. KOŚCIÓŁ WE WCZESNYM ŚREDNIOWIECZU. MONASTYCYZM

A. SYTUACJA W KOŚCIELE ZACHODNIM PO UPADKU CESARSTWA ZACHODNIORZYMSKIEGO

Upadł autorytet rzymskich biskupów nazywanych papieżami. Ich znaczenie było związane z faktem, że byli biskupami stolicy państwa, gdzie pierwszym biskupem był św. Piotr. Słowo „papież" wzięło swój początek od greckiego wyrazu papas co znaczy ojciec. Od początku chrześcijaństwa wierni tak pozdrawiali swoich duchowych przywódców.

-568 r. do Italii wtargnęli barbarzyńscy Longobardowie, od tego czasu papiestwo stale było zagrożone z ich strony.

-590 – 604 r. na papieskim tronie zasiadł Grzegorz I Wielki pierwszy z trzech najwybitniejszych papieży średniowiecza. Zreorganizował sposób zarządzania majątkami papieskimi, czym zapewnił papiestwu stałe dochody. Część pieniędzy przeznaczał na potrzeby ludności Rzymu i na wykup jeńców. Wykorzystał osłabienie cesarstwa bizantyjskiego, aby odbudować autorytet papiestwa. Zainicjował wyprawy misyjne, jego zasługą była powtórna chrystianizacja Brytanii, gdzie wysłał św. Augustyna z Canterbury. Nakazał chrześcijańskim władca płacić świętopietrze czyli daninę nazywaną Denar św. Piotra, nowi biskupi płacili jednorazową daninę w wysokości rocznego dochodu ze swojego biskupstwa. Nazywała się ona annaty od anus czyli rok. Papież zreformował śpiewy liturgiczne wprowadzając chór do liturgii, od jego imienia nazywany gregoriańskim. Pozostawił po sobie liczne dzieła: "Moralia",  „ Reguły", „Dialogi". Grzegorz I Wielki zmarł w 604 r. Pozostawił Kościół, na zachodzie Europy wzmocniony, uznający prymat papieża -756 r. - utworzenie Państwa Kościelnego- jeszcze większe wzmocnienie Kościoła na zachodzie Europy

Pozycja papieży umocniła się ostatecznie z chwilą utworzenia Państwa Kościelnego w 756r. Nie udało się jednak zachować jedności Kościoła. W 1054 r. doszło do schizmy wschodniej.

Grzegorz I Wielki

B. MONASTYCYZM IRLANDZKI JAKO TRZECI OŚRODEK CHRZEŚCIJAŃSTWA ŚREDNIOWIECZNEGO

• monastycyzm irlandzki

VI w. św. Patryk zaczął akcję chrystianizacji Irlandii, która nigdy nie została podbita przez Rzymian. Akcja ta polegała na zakładaniu skupisk mnichów nazywanych monasterium. Kościół irlandzki dostosował się do miejscowych zwyczajów, gdzie bardzo silne były ciągle więzy rodowe (opaci byli wybierani spośród członków rodu założyciela klasztoru.)To spowodowało wykształcenie się swoistej organizacji kościelnej gdzie klasztory spełniały rolę biskupstw i przy nich skupiali się wierni. Bardzo silna w tym kościele była pozycja kobiet, które również mogły być biskupami. Mnisi byli bardzo ruchliwi, podróżowanie ze słowem bożym, uważali za jeden ze swoich podstawowych obowiązków. Rozpoczęli akcję chrystianizacji Szkocji i wysp na Atlantyku, dotarli nawet do Islandii, zakładali klasztory także w państwie Franków .Zajmowali się także przepisywaniem ksiąg, a ponieważ łacina była dla nich językiem wyuczonym, to znali jej klasyczną wersję, wolną od barbaryzmów. W ten sposób stali się spadkobiercami antyku w dziedzinie literatury i języka. Irlandzkie chrześcijaństwo nie uznawało prymatu papieża w chrześcijaństwie.

Św. Patryk Irlandzkie monasterium

• Monastycyzm rzymski

Kasjodor, historyk tworzący na dworze króla Ostrogotów Teodoryka , postanowił stworzyć zespół mnichów, który zajmował by się przepisywaniem ksiąg, których tak wiele zaginęło w pustoszących kraj najazdach. Tę myśl podjął Benedykt z Nursji, który w 529 r. na Monte Cassino założył pierwsze w Europie Zach. zgromadzenie zakonne związane z Rzymem, od jego imienia nazywane zakonem benedyktyńskim. Reguła zakonu było hasło „ora et labora", czyli módl się i pracuj.

Św. Benedykt z Nursji Klasztor benedyktynów na Monte Casino

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

Poprawne odpowiedzi: 1/P, 2/P, 3/P, 4/P, 5/F, 6/F, 7/P, 8/F