2. EWOLUCJA IDEI DEMOKRACJI

LEKCJA 2. EWOLUCJA IDEI DEMOKRATYCZNEJ OD STAROŻYTNOŚCI DO XX WIEKU

1. Demokracja ateńska i jej zasady

1. bezpośredni, osobisty udział obywateli w podejmowaniu decyzji państwowych

2. władza ustawodawcza-zgromadzenie ludowe czyli eklesia- zwoływana kilka razy w roku, stanowili prawa, wybierali organy państwowe, sprawowali nadzór nad władzą wykonawczą

3. władza wykonawcza- Rada Pięciuset czyli bule-wybierana bądź losowana obradowała stale, przygotowywała wnioski ustawodawcze, wprowadzała w życie uchwały przygotowane przez eklezję, kontrolowała dochody i wydatki państwa, czuwała nad wojskiem

4. Władza sądownicza-Trybunał Ludowy czyli heliai

5. Trzy podstawowe wartości demokracji ateńskiej

   • Wolność- ograniczona prawami Aten

   • Praworządność- dobrowolne, acz konieczne, poddanie się prawu

   • Równość- czyli izonomia- równość praw obywateli

Średniowiecze

Demokracja plemienna- we wczesnym średniowieczu, u plemion, które nie zbudowały jeszcze własnego państwa terytorialnego, o najważniejszych dla plemienia sprawach decydował wiec, czyli zebranie wszystkich dorosłych członków plemienia, na czas wojny wiec przekazywał władzę w ręce wybitnej jednostki

Demokracji stanowej- powołanie pierwszych przedstawicielstw stanowych

Demokracja szlachecka- wykształciła się w Polsce w XVI wieku, jej specyfika polegała na tym, że tylko jedna grupa społeczna czyli szlachta miała prawo decydowania o sprawach państwa.

Epoka nowożytna

Demokracja burżuazyjna- rozwinęła się w Anglii w II poł. XVII wieku, USA

We Francji po rewolucji , w innych krajach Europy Zachodniej w II poł. XIX wieku. Do rozwoju idei demokracji w epoce nowożytnej szczególnie przyczynili się:

• John Locke -powiązał demokrację z liberalizmem

( „Traktat o rządzie”)

• Monteskiusz- wprowadził trójpodział władzy

( „O duchu praw”)

• Jan Jakub Rousseau- opracował teorię umowy społecznej i suwerenności ludu

(„Umowa społeczna”)

XIX wiek

Charles Alexis de Tocqueville- pierwszy krytyk demokracji dziele zatytułowanym „ O demokracji amerykańskiej”, przedstawił wady demokracji takie jak:

• Dojście do władzy osób mało kompetentnych

• Wzrost demagogii

XX wiek

Rozwój idei demokratycznych w tej epoce doprowadził do:

• Nadanie praw wyborczych kobietom ( na świecie po raz pierwszy kobiety uzyskały prawo wyborcze na Terytorium Wyoming w 1869r., Nowej Zelandii w 1896, w Europie, w Finlandii w 1906, w Polsce w 1918)

• Pojawienie się podstawowych zasad demokratycznych i reguł prawa wyborczego

• Partie polityczne

Poprawne odpowiedzi: 1/P, 2/P, 3/F, 4/P, 5/F, 6/P, 7/P, 8/F, 9/P, 10/