3. DEMOKRACJA A KOŚCIÓŁ

LEKCJA NR 3. EWOLUCJA DEMOKRACJI W MYŚLI SPOŁECZNO- POLITYCZNEJ KOŚCIOŁA

1.Św. Augustyn z Hippony- twórca społecznej doktryny kościoła

2.Św. Tomasz z Akwinu- unowocześnieni poglądów św. Augustyna

• Prawa ziemskie powinny być wyprowadzone z praw boskich

• Zasady i idea władzy pochodzą od Boga

• Ustrój ustanawiają ludzie tworząc instytucje gwarantujące ład moralny, sprawiedliwość i mądrość

3. Neotomizm- przystosowanie tomizmu do wymogów XIX wieku

4.Encyklika Leona XIII Rerum Novarum( O rzeczach nowych) z 1891 rok

• idea tworzenia katolickiego ruchu chrześcijańsko- demokratycznego

• określenie podstawowych zadań państwa ( strzeżenie porządku, kapitału, pracy, chronienie przed wyzyskiem)

• polemika z socjalizmem-papież twierdził, że własność prywatna nie może być przedmiotem ingerencji państwa bo jej posiadanie należy do praw naturalnych człowieka. Państwo może jedynie odgrywać w stosunku do społeczeństwa jedynie rolę subsydiarną czyli pomocniczą

• upowszechnienie własności- papież przeciwstawił idee upowszechniania własności socjalistycznej zasadzie uspołecznienia własności. Miała ona polegać na popieraniu przez państwo przekazywania akcji przedsiębiorstw jego pracownikom oraz rozwoju małej przedsiębiorczości

• marksistowskiej teorii walki klas Leon XIII przeciwstawił wizję solidaryzmu społecznego, w którym poszczególne warstwy nawzajem się wspierają w imię dobra wspólnego

5.Program Aggiornamento( Program Odnowy)-stworzony przez papieża Jana XXIII ( 1958-1963)

• nowa doktryna w sprawach społecznych oparta o naukę papieża Leona XIII

Aggiornamento(z wł. uwspółcześnienie, aktualizacja, dostosowanie do dzisiejszego dnia; dosł. udzisiejszenie, od: giorno; dzień) – we współczesnej teologii katolickiej i publicystyce termin odnoszący się do zadań duszpasterskich Soboru watykańskiego II w zakresie odnowy liturgii, organizacji (prawa kanonicznego), relacji ekumenicznych, relacji z innymi religiami i relacji ze współczesną cywilizacją.

1. Encyklika Mater et Magistra papieża Jana XXIII ( 1958-1963)

• uznanie demokratycznych wartości za najistotniejszych w ówczesnym rozwoju społecznym

7.Sobór Watykański II (1962-1965)-pontyfikat Jana XXIII i Pawła VI

( 1963-1978)

• postawa ekumenizmu

• podkreślenie rangi praw człowieka w tym wolności sumienia, religii, wyborów politycznych

• teologia równoważenia

Duże znaczenie dla rozwoju myśli chrześcijańsko- demokratycznej miała encyklika Jana XXIII „Pacem in terris”( Pokój na ziemi) ogłoszona w 1963 podczas trwania obrad soboru

• za najważniejsze wartości społeczne papież uznał prawdę, sprawiedliwość, miłość i wolność

• państwo powinno się angażować w budowę powszechnego zabezpieczenia socjalnego

8.Teologia pokoju Jana Pawła II

Społeczno- demokratyczna nauka papieża został zawarta w dwóch encyklikach: Redemptor hominis( Odkupiciel człowieka) z 1979 roku i Laborem exercens ( O pracy ludzkiej) z 1981 roku

• państwo ma 3 funkcje: ekonomiczną, polityczną i duchową, których realizacja powinna prowadzić do harmonijnego rozwoju jednostki

• pokój wewnątrzpaństwowy i międzynarodowy należy kształtować zgodnie z czterema podstawowymi wartościami: miłości, sprawiedliwości, wolności i prawdy

9. Filozofia personalizmu:

• Twórcy- Jacques Maritain “Humanizm integralny” z 1936 roku Emmanuel Maunier

• Człowiek musi uznać prymat wartości duchowych nad materialnymi

• Każda władza jest dobra, jeżeli nie każe osobie ludzkiej postępować niezgodnie z sumieniem

• Potępienie bierności i oportunizmu życiowego, obowiązkiem chrześcijanina jest zaangażowanie