7.TRANSFORMACJA SPOŁECZEŃSTWA POLSKIEGO NA PRZEŁOMIE XX.XXI WIEKU
LEKCJA 7. TRANSFORMACJA SPOŁECZEŃSTWA POLSKIEGO NA PRZEŁOMIE XX/XIX WIEK
SPOŁECZEŃSTWO POLSKIE ( charakterystyka z punktu widzenia ładu społecznego)
ZMIANA SPOŁECZNA TO każde przeobrażenie, które jest postrzegane jako znaczące dla życia społecznego.
Szybkość, charakter, kierunek i głębokość zmiany powoduje czy procesy te będziemy nazywać: rewolucją, ewolucją lub modernizacją.
REWOLUCJA- to gwałtowna zmiana stosunków społecznych, która zwykle poprzedza zmianę ustroju np. monarchii czy tyranii na republikę. według Karola Marksa wywołuję ją klasa uciskana, cechą charakterystyczną rewolucji jest używanie przemocy przy przeprowadzaniu zmiany
EWOLUCJA- twórcami pojęcia są August Comte i Herbert Spencer. zmiana polega na spokojnym przechodzeniu od form prostych do bardziej skomplikowanych i od chaosu do organizacji
MODERNIZACJA-może mieć charakter ewolucyjny albo rewolucyjny (np. modernizacyjny charakter miała rewolucja przemysłowa)
1.Transformacje społeczeństwa polskiego w II poł. XX wieku
- przejście od monocentrycznego( scentralizowanego) realnego socjalizmu do policentrycznego ( zdecentralizowanego) porządku demokracji i kapitalizmu. Transformacji uległy 3 dziedziny życia państwowego:
-gospodarka centralnie sterowana przekształciła się w gospodarkę wolnorynkową, z zagwarantowaniem własności prywatnej, z nieograniczoną przedsiębiorczością jednostek
- polityczny system monopartyjny przekształcił się w wielopartyjny, z demokratycznymi mechanizmami wyłaniania i funkcjonowania władz, z zagwarantowanymi prawami człowieka
-kulturę wypływającą z jednej ideologii zastąpioną kulturą wypływającą z wielu źródeł
- wchodzenie Polski w światowy system polityczny, gospodarczy i kulturowy
2.Pozytywne skutki transformacji:
- tworzenie się klasy średniej
- gospodarka oparta o zasady wolnego rynku
- pluralizm polityczny
- tworzenie się społeczeństwa obywatelskiego
- zagwarantowanie praw obywatelskich
3.Negatywne skutki transformacji:
- wysoki poziom bezrobocia i narastające ubożenie dużej części społeczeństwa
- upadek wielu państwowych przedsiębiorstw
- utrata bezpieczeństwa socjalnego przez wiele warstw społecznych
- narastający brak zaufania do władzy
- wzrastająca przestępczość
- rozumienie rzeczywistości ukształtowane przez środki masowego przekazu i kulturę masową
Społeczeństwo polskie według spisu powszechnego z 2002 roku
Liczebność: 38 230 080 ludzi
Gęstość zaludnienia: 122 mieszkańców na 1 km
Ludność miejska: 61, 8 %
Struktura płciowa: mężczyźni 48,4 %, kobiety 51,6
Struktura narodowa: 96,7% deklaruje polską narodowość, 1, 2% zadeklarowała inną mniejszość, 2,1% nie określiło swojej narodowości.
Mniejszości: niemiecka, białoruska, romska, ukraińska
SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:
|
L. P |
PRAWDA |
FAŁSZ |
|
|
1. |
Społeczeństwo polskie jest w praktyce społeczeństwem narodowym |
P |
|
|
2. |
W społeczeństwie polskim mężczyźni stanowią większość |
F |
|
|
3. |
Społeczeństwo polskie to ciągle społeczeństwo rolnicze, co znaczy, że większość ludzi mieszka na wsi |
F |
|
|
4. |
Największą mniejszością narodową jest mniejszość romska |
F |
|
|
5. |
Według spisu z 2002 r. ludność Polski przekroczyła 38 mln |
P |
|
|
6. |
W okresie PRL w każdej dziedzinie życia panował monocentryzm realnego socjalizmu |
P |
|
|
7. |
Modernizacja, jako zmiana społeczna, może mieć charakter rewolucyjny i ewolucyjny |
P |
Poprawne odpowiedzi: 1/P, 2/F, 3/F, 4/F, 5/P, 6/P, 7/P