13. Prawa i obowiązki obywateli
LEKCJA NR 12.PRAWA I OBOWIĄZKI OBYWATELI RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ
1. Współcześnie wyróżnia się w konstytucjach nie tylko prawa i wolności obywatela, ale również prawa i wolności człowieka.
2. Tylko niektóre konstytucje wyróżniają także obowiązki obywatela oraz obowiązki innych podmiotów (cudzoziemców i bezpaństwowców), przebywających na terytorium danego państwa.
3. Prawa i wolności
Prawa człowieka- to uprawnienia wynikające z przepisów prawnych, służące ochronie interesów jednostki
Wolności człowieka- to uprawnienia nie wynikające z przepisów prawnych, ale ograniczone przepisami prawa. Jednostka może korzystać z wolności w ramach prawnie ustalonych granic
Niektóre prawa i wolności Konstytucja RP ma już w rozdziale I np.
- wolność tworzenia organizacji
- zakaz tworzenia organizacji o charakterze totalitarnym, bądź rasistowskim
- opieka nad rodziną
Podstawowe wolności, prawa i obowiązki są określone w rozdziale II, który składa się z 6 części:
I część- ogólne zasady np.:
- wolności i prawa człowieka są niezbywalna i nienaruszalne
- wolność człowieka podlega ochronie prawnej
- obywatelstwo polskie nabywa się przez rodziców
- mniejszościom narodowym posiadającym obywatelstwo polskie zapewnia się wszelkie swobody
II część- wolności i prawa osobiste np.:
- prawo do ochrony życia
- prawo nietykalności osobistej i wolności osobistej
- wolności i ochronę komunikowania się
- wolność sumienia i religii
III część- wolności i prawa polityczne np.:
- wolność organizowania pokojowych zgromadzeń
- wolność zrzeszania się
- prawo do uczestniczenia w życiu politycznym
IV część- wolności i prawa ekonomiczne, socjalne
i kulturalne (część jest ujęta jako prawa, część jako obowiązki państwa w tym względzie)
- prawo do własności
- wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz miejsca zamieszkania
- prawo do ochrony zdrowia
- ochrona praw dziecka
- proekologiczna polityka państwa
V część- katalog podstawowych środków ochrony wolności i praw np.:
- prawo do składania petycji, skarg i wniosków
- prawo do zwracania się do Trybunału Stanu i Rzecznika Praw Obywatelskich
VI część- katalog obowiązków obywatelskich np.:
- obowiązek wierności RP
- obowiązek przestrzegania praw
- obowiązek obrony Ojczyzny
- obowiązek dbałości o stan środowiska
SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:
L. P | PRAWDA | FAŁSZ | |
1. | Obywatelstwo polskie uzyskuje się po matce | F | |
2. | Konstytucja RP nie zawiera zapisów chroniących rodzinę | F | |
3. | Polska konstytucja zawiera zarówno prawa jak i obowiązki człowieka | P | |
4. | Nie wszystkie mniejszości narodowe i etniczne mają te same prawa | F | |
5. | Obywatel RP nie może się bezpośrednio kontaktować z Rzecznikiem Praw Obywatelskich | F | |
6. | Konstytucja RP gwarantuje wolność zrzeszania | P | |
7. | W konstytucji jest zakaz tworzenia organizacji o charakterze rasistowskimi totalitarnym | P | |
8. | Konstytucja gwarantuje wolność sumienia i wyznania | P | |
9. | Obywatel RP ma obowiązek obrony Ojczyzny | P | |
10. | Obywatel RP ma prawo do składania petycji, skarg i wniosków | P |
Poprawne odpowiedzi: 1/F, 2/F, 3/P, 4/F, 5/F, 6/P, 7/P, 8/P, 9/P, 10/P