2. Etapy integracji europejskiej

LEKCJA NR 2. ETAPY INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ

I. FORMOWANIE SIĘ WSPÓLNOT EUROPEJSKICH

a. 18 IV 1951 –Traktat Paryski o powstaniu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali

• Instytucjonalna koordynacja wydobycia, produkcji i dystrybucji węgla i stali
• Wszedł w życie od 25 VII 1952 na 50 lat
• Sygnatariusze: Belgia, Holandia, Luksemburg, Francja, Włochy, RFN

b. 25 III 1957 –Traktaty Rzymskie o utworzeniu EWG i EUROATOM

• Europejska Wspólnota Gospodarcza i Europejska Wspólnota Energii Atomowej
• Założenie rozwoju gosp., eliminacji ceł i utworzenia wspólnego rynku sygnatariuszy (ci sami, co Traktatu Paryskiego)

II POGŁĘBIANIE INTEGRACJI W RAMACH WSPÓLNOT

a. 8.04.1965 – Traktat fuzyjny- Bruksela( wszedł w życie 1.01.1967)

• Z połączenia EWWiS, EWG i EURATOM powstają Wspólnoty Europejskie
• Wspólne organy: Rada Ministrów Wspólnot Europejskich, Komisja Europejska, Europejskie Zgromadzenie Parlamentarne, Europejski Trybunał Sprawiedliwości

b. 1968 –początek unii celnej i wspólnej polityki rolnej

c. 19 IX 1970 –przyjęcie wspólnych zasad polityki handlowej wobec państw trzecich

d. 1 I 1973 –przyjęcie Wielkiej Brytanii, Danii i Irlandii („otwarcie na północ”)

e. 7-10 III 1979 –pierwsze bezpośrednie wybory do Parlamentu Europejskiego

f. 13 III 1979 –powstaje Europejski System Walutowy z ECU (Europejska Jednostką Monetarną)

g. 14.06.1985- podpisanie układu w Schengen

• wszedł w życie w 1995r.
• obecnie należy do niego 27 państwa Unii Europejskiej oraz Szwajcaria, Islandia i Norwegia
• zniesienie granic pomiędzy państwami UE- swobodny, niekontrolowany przepływ osób, usług i kapitału

h. 17.02 1986- podpisano Jednolity Akt Europejski w Luksemburgu i Hadze

• Zawiera podstawy prawne europejskiej współpracy politycznej, umacnia rolę Parlamentu
• Zakłada wprowadzenie Jednolitego Rynku Wewnętrznego od 1 I 1993r.
• Wchodzi w życie 1 VII 1987

III ROZSZERZANIE INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ W RAMACH WSPÓLNOT EUROPEJSKICH

a. 1 I 1981 –przyjęcie Grecji do Wspólnot Europejskich

b. 1 I 1986 –przyjęcie Hiszpanii i Portugalii („otwarcie na południe”)

c. Rozpad radzieckiej strefy wpływów w 1989r., a potem rozpad ZSRR w 1991r. stworzył możliwość rozszerzenia integracji europejskiej na wschód Europy

d. 16.12.1991r. Traktat Europejski podpisany z 10 państwami Europy Środkowo-Wschodniej o stowarzyszeniu ze Wspólnotami Europejskim

IV POWSTANIE UNII EUROPEJSKIEJ

a. 7 II 1992 –podpisano Traktat o Unii Europejskiej (Traktat z Maastricht)

• Ustanawia UE opartą na Wspólnotach Europejskich i uzupełnioną o nowe polityki (trzy filary)
• Unia Europejska zaczyna funkcjonować 1 XI 1993
• Sygnatariusze to 12 dotychczasowych państw członkowskich
• stworzono podstawy prawne obywatelstwa europejskiego
• zmieniona nazwę organów kierowniczych: Rada Unii Europejskiej, Parlament Europejski, Komisja Europejska

b. ratyfikacja Traktatu z Maastricht przez 12 państw Wspólnot Europejskich

c. 1 XI 1993r. - oficjalne powstanie Unii Europejskiej

V ROZSZERZANIE SIĘ UNII EUROPEJSKIEJ

a. 1 I 1994 –powstaje Europejski Obszar Gospodarczy(połączenie rynków Wspólnot Europejskich i EFTA)

b. 1 I 1995 –przyjęcie Austrii, Szwecji i Finlandii

c. 16 IV 2003 –podpisano Traktat Ateński (Traktat Akcesyjny) dotyczący 10 nowych państw

d. 1 V 2004 –przyjęcie Polski, Czech, Słowacji, Litwy, Łotwy, Estonii, Węgier, Słowenii, Malty i Cypru

e. 1.01.2007- przystąpienie Rumunii i Bułgarii do UE

f. 1.07.2013r. wstąpienie Chorwacji do UE

VI POGŁĘBIANIE INTEGRACJI W RAMACH UNII EUROPEJSKIEJ

a. 2 X 1997 –podpisano Traktat Amsterdamski (15 państw)

• Nowelizacja praw podstawowych i pracy instytucji UE
• modyfikacje Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa

b. 26 II 2001 –podpisano Traktat Nicejski

• Przygotowanie instytucji UE do rozszerzenia o 10 nowych państw
• Karta Praw Podstawowych (zbiór praw człowieka i swobód obywatelskich)
• określono na nowo liczbę miejsc w organach kierowniczych UE

c. 1 I 2002 –wprowadzono euro do obrotu gotówkowego

d. 29 X 2004 –podpisano Traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy

• tworzenie konstytucji w latach 2002-2004 przez specjalny Konwent
• odrzucenie konstytucji europejskiej w referendum przez Francuzów, a potem przez Holendrów
• objęcie prezydencji w Radzie Unii Europejskiej przez Niemcy w1.01.2007r.
• renegocjacja traktatu konstytucji z inicjatywy kanclerz Niemiec Angeli Merkel
• rezygnacja z nazwy „konstytucja”
• brak odwołań do europejskiej tradycji chrześcijańskiej i odniesienie do Boga w preambule

e. 13 XII 2007 na szczycie w Lizbonie podpisano Traktat z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską; w wersji roboczej określany jako traktat reformujący) przez wszystkich członków UE

• w stosunku do państw członkowskich wszedł w życie 1.12.2009r.
• ratyfikacja przez polski parlament - IV 2008r.

VII ZASADY REFORMY UNII EUROPEJSKIEJ NA MOCY TRAKTATU LIZBOŃSKIEGO

a. nadanie osobowości prawnej UE ( likwidacja Wspólnot Europejskich i III filarów)

b. nowe zasady ważenia głosów

• większość podwójna ważona: 55 % głosów za, reprezentujących co najmniej 65% ludności UE
• System ten daje przewagę większym państwom

b. Wprowadzenie urzędu przewodniczącego Rady Europejskiej

• wybierany na 2,5 roku
• reprezentowanie UE na zewnątrz( popularnie nazywa się go prezydentem UE) zamiast dotychczasowej prezydencji

c. nadanie mocy prawnej Karcie Praw Podstawowych

• zbiór fundamentalnych praw człowieka i obowiązków obywatelskich I generacji oraz gwarancję środków ich ochrony
• uchwalony i podpisany w dniu 7 grudnia 2000 r. podczas szczytu Rady Europejskiej w Nicei w imieniu trzech organów Unii Europejskiej: Parlamentu, Rady UE oraz Komisji
• powtórnie, z pewnymi poprawkami, podpisany przez przewodniczących tych organów podczas szczytu w Lizbonie 12 grudnia 2007 r.
• Moc wiążąca dokumentu została mu nadana przez traktat lizboński podpisany 13 grudnia 2007 roku który wszedł w życie 1 grudnia 2009 r.

d. zmniejszenie liczby komisarzy w Komisji Europejskiej do 18( mimo, ze jest 27 państw)

e. zmniejszenie ilości eurodeputowanych z 785 do 751

f. pośrednia inicjatywa ludowa obywateli- 1 mln podpisów pod projektem

g. przyznanie Polsce dodatkowego europosła

h. wzmocnienie roli Parlamentu Europejskiego

• nowe kompetencje w dziedzinie prawodawstwa unijnego, budżetu i umów międzynarodowych
• wzmocnienie funkcji kontrolnej PE

i. reorganizacja instytucji sądowniczych Unii Europejskiej

• połączenie odrębnych instytucji Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, Sądu Pierwszej Instancji i Sądu do spraw Służby Publicznej w Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
• skład TSUE: Trybunał Sprawiedliwości, Sąd

j. określenie procedur wyjścia państwa z UE

k. solidarność energetyczna

l. utrzymanie na stałe tzw. kompromisu z Janiny

• umożliwiający krajom członkowskim odwlekanie podejmowania decyzji w UE przez rozsądny czas, nawet jeśli nie mają one wystarczającej mniejszości blokującej
• Decyzja w „sprawach istotnych” może być podjęta przez minimum 21% krajów członkowskich lub minimum 26,25% reprezentowanych obywateli
• Od 1 kwietnia 2017 r. kompromis z Janiny będzie wymagał już tylko wsparcia 15,4% krajów członkowskich lub 19,25% obywateli do podjęcia takiej decyzji

Herman van Rompuy-

Pierwszy przewodniczący UE

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ: